Małako biez karovy: izrailskija navukoŭcy navučyli raśliny vyrablać małočny białok

Vytvorčaść małaka moža vyhladać zusim inakš, čym my pryzvyčailisia. Zamiest karoŭnikaŭ — pali, zamiest dailnych aparataŭ — presy dla nasieńnia. Nad takoj technałohijaj pracujuć navukoŭcy Jaŭrejskaha ŭniviersiteta ŭ Ijerusalimie. 

Daśledčykam udałosia hienietyčna madyfikavać raśliny tak, kab jany vypracoŭvali beta-kaziein — adzin z važnych białkoŭ karovinaha małaka. Siarod inšaha mienavita kazieiny adkazvajuć za ŭłaścivaści, dziakujučy jakim syr zhortvajecca, utvaraje patrebnuju strukturu i płavicca. Vučonyja zapeŭnivajuć, što ŭ pierśpiektyvie zamiest karoŭ ludzi zmohuć «daić» raśliny. Z padrabiaznaściami znajomić The Times of Israel.

Spačatku navukoŭcy praviali ekśpierymient na arabidopsisie (Arabidopsis thaliana) — nievialikaj raślinie, jakuju vielmi časta vykarystoŭvajuć u hienietyčnych daśledavańniach. Paśla technałohiju pieranieśli na safłor (Carthamus) — alejnuju kulturu, zdolnuju dobra pieranosić zasuchu.

Vynik akazaŭsia navat cikaviejšym, čym čakali daśledčyki. Jany mierkavali, što stvorany raślinaj małočny białok budzie nazapašvacca ŭ zvyčajnych kletkavych «schoviščach». Ale zamiest hetaha beta-kaziein utvaraŭ struktury, padobnyja da tych, u jakich kaziein naturalnym čynam znachodzicca ŭ małace.

U najbolš paśpiachovych raślin na beta-kaziein prypadała kala 1,26% usiaho rastvaralnaha białku nasieńnia. Heta značna bolš, čym u mnohich papiarednich ekśpierymientach pa vytvorčaści kazieinu ŭ raślinach.

Pavialičyć

«Daić» možna budzie nasieńnie

Adna z hałoŭnych pieravah technałohii — adnosnaja prostaść atrymańnia białku.

Pavodle aŭtaraŭ, nasieńnie možna litaralna «padaić»: jaho prapuskajuć praz pres, a atrymanuju masu raździalajuć u centryfuzie na ćviorduju častku i bahatyja białkom «viarški». Heta našmat praściejšaja syravina dla pramysłovaj pierapracoŭki, čym utrymańnie statka karoŭ.

Daśledčyki spadziajucca, što ŭ budučyni takija raśliny možna budzie vyroščvać u vialikich maštabach i vykarystoŭvać jak svojeasablivyja bijałahičnyja fabryki małočnych białkoŭ.

Pa słovach aŭtaraŭ, takaja technałohija moža zrabić vytvorčaść małaka bolš ekałahičnaj. Žyviołahadoŭla daje kala 15% vykidaŭ parnikovych hazaŭ, u tym liku mietanu. Hienietyčnaja inžynieryja dazvalaje pieranieści hieny, jakija adkazvajuć za vytvorčaść małočnych białkoŭ, u raśliny, jakim dla ich atrymańnia patrabujecca značna mienš resursaŭ.

Vučonyja ŭpeŭnienyja, što ich technałohija dazvolić kankuravać na vielizarnym rynku. Pavodle acenak, suśvietnaja małočnaja industryja ŭžo pieravyšaje tryljon dalaraŭ, a da 2035 hoda moža vyraści da 1,6 tryljona. Popyt pavialičvajecca razam z nasielnictvam płaniety i cikavaściu da białkovaha charčavańnia.

Pry hetym novaja technałohija pryncypova adroźnivajecca ad zvyčajnych raślinnych zamieńnikaŭ. Sojevaje ci aŭsianaje «małako» padobnaje da karovinaha pa vyhladzie i častkova pa smaku, ale sapraŭdnych małočnych białkoŭ u im niama.

Tut ža raślina dziakujučy ŭniesienamu hienu vyrablaje sam beta-kaziein. Heta asabliva cikava dla vytvorcaŭ syru: białok maje zdolnaść zhortvacca i ŭtvarać emulsii, a kazieiny adyhryvajuć važnuju rolu ŭ tym, jak syr pavodzić siabie pry nahravańni.

Pakul, adnak, havorka idzie pra navukovy vynik, a nie pra małako z safłoru, jakoje zaŭtra źjavicca ŭ supiermarkietach. Biznesu jašče treba pieratvaryć ekśpierymientalnuju technałohiju ŭ tannuju i stabilnuju pramysłovuju vytvorčaść.

• 16
• 1
• 0
• 0
• 3
• 0
• 0
• 0