Δυσκοιλιότητα στις διακοπές; Γαστρεντεριτίδα; Πως να ετοιμάσεις το vacation kit των διακοπών σου + τι να περιέχει;

Δεν είναι μόνο μια φορά αλλά πολλές φορές έχω αρρωστήσει ή έχω περάσει αρκετό χρόνο στην τουαλέτα όταν επισκέπτομαι νέα μέρη και αναγκάζομαι να είμαι εκτός ρουτίνας. Όσο βρίσκεσαι εκτός σπιτιού, το σώμα σου εργάζεται διπλάσια να αντιμετωπίσει συνθήκες που βρίσκονται έξω από την καθημερινή σου ρουτίνα, από την αφυδάτωση και τις αλλαγές στη διατροφή έως την έλλειψη του ύπνου και το άγχος. Αυτό έχει ως απότέλεσμα είτε να κρυολογήσεις ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες ή να αρρωστήσεις και πιο βαριά.

Ένα ταξίδι μπορεί να σε αρρωστήσει. Είναι σημαντικό να ετοιμάσεις ένα ολιστικό kit διακοπών που θα έχεις μαζί σου. Παρακάτω μοιράζομαι μαζί σου τι μπορεί να σε βοηθήσει και τι διατηρώ πάντα εγώ η ίδια.

Αρχικά, μπορείς να βρεις ένα παλιότερο άρθρο μου για τα αεροπλάνα

Το παραδέχομαι, και με εμένα με πιάνει δυσκοιλιότητα όταν πάω ταξίδια, και ειδικά όταν πρέπει να κάθομαι σε ένα αεροπλάνο πάνω από 3 ώρες. Και μετά, επειδή είμαι και λίγο περιέργη και δεν μπορώ να φάω το οτιδήποτε και απο οπουδήποτε, αν δεν μπει τροφή στο έντερο μου, δεν κινείται.

Αν λοιπόν ταυτίζεσαι και σε πιάνει και εσένα μια δυσκοιλιότητα όταν ταξιδεύεις ή βρίσκεσαι έξω ή μένεις σε κάποιο σπίτι που δεν σου είναι η τουαλέτα γνώριμη, σου έχω τη λύση παρακάτω.

Για να αντιμετωπίσεις κάτι πρέπει να γνωρίζεις γιατί σου συμβαίνει και από εκεί να προετοιμαστείς κατάλληλα. Ο καθένας μας έχει τις ιδιαιτερότητες του, και είναι σημαντικό να είσαι σωστά προετοιμασμένος/η πριν από τ’ οτιδήποτε που ξέρεις ότι θα σε διαταράξει εντερικά.

Δεν υπάρχει ένα αίτιο, αλλά πολλά. Ορισμένα από αυτά είναι1:

• Αφυδάτωση (ξηρός αέρας καμπίνας αεροπλάνου, αλκοόλ, καφές)

• Διακοπή ρουτίνας επίσκεψης στην τουαλέτα και ωραρίου αφόδευσης

• Έλλειψη ‘Υπνου

• Λιγότερη Κίνηση από τις ώρες καθιστικής μετακίνησης

• Αλλαγή διατροφής με λιγότερες φυτικές ίνες

• Jet Lag που μπερδεύει το κιρκάδιο ρυθμό της κινητικότητας του εντέρου

• Και η απροθυμία σου να χρησιμοποιήσεις μια ξένη τουαλέτα !

Η διατάραξη του κιρκάδιου ρυθμού είναι ο πιο κοινός παράγοντας. Πρέπει να σηκωθείς νωρίς το πρωϊ να πάρεις το αεροπλάνο, να ετοιμαστείς που σημαίνει ότι δεν έχεις ακολουθήσει τη πρωϊνή σου ρουτίνα, και έτσι την πρώτη μέρα του ταξιδιού δεν έχεις πάει καθόλου τουαλέτα για κένωση.

Ο κιρκάδιος ρυθμός σου εξασφαλίζει ότι οι φυσιολογικές διεργασίες του οργανισμού σου συμβαίνουν την πιο βιολογικά κατάλληλη στιγμή. Ο κιρκάδιος χρονισμός στο γαστρεντερικό σύστημα σου περιλαμβάνει αλληλοσυνδεόμενους μηχανισμούς γονιδιακής έκφρασης, οι οποίοι οδηγούν στη ρυθμική έκφραση και δραστηριότητα ορισμένων «γονιδίων-ρολογιών» και σχετικών ορμονών.

Η κινητικότητα του παχέος εντέρου ακολουθεί επίσης κιρκάδιο ρυθμό, με μειωμένη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι υγιείς άνθρωποι έχουν φυσιολογική εντερική κινητικότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας, συχνά μετά το ξύπνημα ή μετά από γεύμα, με ελάχιστη δραστηριότητα τη νύχτα.

Η διαταραχή των κιρκάδιων ρυθμών στο έντερο έχει συσχετιστεί με πεπτικές παθολογίες, όπως η δυσκοιλιότητα και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Το γαστρεντερικό σύστημα ρυθμίζεται από έναν κιρκάδιο ρυθμό που χαρακτηρίζεται από ηρεμία κατά τη διάρκεια της νύχτας, απότομη αύξηση της δραστηριότητας την ώρα της αφύπνισης και αυξημένη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Αυτός ο ρυθμός, μαζί με τα αντίστοιχα ενδογενή ρολόγια, προετοιμάζει το σώμα για αναμενόμενα ερεθίσματα, όπως η λήψη τροφής.

Για παράδειγμα, σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα παρατηρούνται διαφορές στη δραστηριότητα της πίεσης του παχέος εντέρου και στην ώρα των κενώσεων, σε σύγκριση με υγιή άτομα, ανάλογα με την ώρα της ημέρας.

Παρόμοια, σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου με δυσκοιλιότητα (IBS-C), έχουν αναφερθεί διαφορές στη συχνότητα των εντερικών συσπάσεων και στην ευαισθησία των μηχανοϋποδοχέων του ορθού, σε σχέση με τους υγιείς μάρτυρες, ιδιαίτερα μεταξύ πρωινών και βραδινών ωρών.

Ο μοριακός μηχανισμός που συγχρονίζει τους κιρκάδιους ρυθμούς2 στο έντερο πιστεύεται ότι ελέγχεται από δύο συμπληρωματικά συστήματα: έναν κεντρικό μηχανισμό στον εγκέφαλο και περιφερικούς μηχανισμούς ειδικούς για κάθε όργανο.

ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει αλλαγή ζώνης ώρας (jet lag), το βιολογικό ρολόι απορρυθμίζεται προσωρινά. Ο εγκέφαλος και το γαστρεντερικό σύστημα χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στις νέες ώρες φωτός, ύπνου και σίτισης. Ως αποτέλεσμα, η φυσιολογική πρωινή διέγερση του παχέος εντέρου μπορεί να μειωθεί ή να εμφανιστεί σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, οδηγώντας σε καθυστέρηση της εντερικής διέλευσης και δυσκοιλιότητα.

Η ένταση των συμπτωμάτων φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με τον βαθμό του jet lag, γεγονός που υποστηρίζει τη σημασία του κιρκάδιου ρυθμού στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου. Εκτός από την αλλαγή ώρας, η τροποποίηση των ωρών γευμάτων συμβάλλει επίσης στην απορρύθμιση του εντερικού ρολογιού. Η πρόσληψη τροφής αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες συγχρονισμού των περιφερικών βιολογικών ρολογιών του γαστρεντερικού συστήματος. Όταν τα γεύματα καταναλώνονται σε ασυνήθιστες ώρες, τα σήματα που λαμβάνει το έντερο μεταβάλλονται, επηρεάζοντας την κινητικότητα και τη συχνότητα των κενώσεων.

• Η έκθεση στο φυσικό φως κατά τις πρωινές ώρες βοηθά τον επανασυγχρονισμό του βιολογικού ρολογιού,

• Η διατήρηση σταθερών ωρών γευμάτων και ύπνου διευκολύνει την προσαρμογή του οργανισμού στη νέα χρονική ζώνη.

• Η επαρκής ενυδάτωση,

• Η κατανάλωση φυτικών ινών και

• Η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης δυσκοιλιότητας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Η μελατονίνη, η βασική ορμόνη του κιρκάδιου ρυθμού, έχει προσελκύσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πιθανό της ρόλο στην αντιμετώπιση λειτουργικών διαταραχών του εντέρου, όπως η δυσκοιλιότητα και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου με δυσκοιλιότητα (IBS-C)3. Μελέτες έχουν δείξει ότι η μελατονίνη επηρεάζει τόσο την κινητικότητα όσο και την αισθητικότητα του γαστρεντερικού σωλήνα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η δράση της φαίνεται να εξαρτάται από τη δόση: χαμηλές δόσεις μπορούν να επιταχύνουν τη διέλευση του εντερικού περιεχομένου, ενώ υψηλότερες δόσεις ενδέχεται να επιβραδύνουν την κινητικότητα του εντέρου45. Δεν προτείνεται μελατονίνη σε ηλικίες κάτω των 57 ετών. Αν όμως υπάρχει ένα ταξίδι με διαφορά ώρες π.χ. Ελλάδα — ΗΠΑ τότε η χρήση της μπορεί να είναι βοηθητική, απλά απαιτείται προσοχή.

Κατά τη διάρκεια ταξιδιών, οι αλλαγές στις ώρες γευμάτων, στον ύπνο και στην καθημερινή ρουτίνα μπορεί να διαταράξουν τόσο το βιολογικό ρολόι όσο και τη φυσιολογική ισορροπία της εντερικής χλωρίδας. Η διαταραχή αυτή έχει συσχετιστεί με μεταβολές στην κινητικότητα του παχέος εντέρου και εμφάνιση δυσκοιλιότητας. Τα προβιοτικά έχουν αποδειχθεί ότι μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής μικροβιακής ισορροπίας και να βελτιώσουν τη λειτουργία του εντέρου. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η λήψη προβιοτικών μπορεί να αυξήσει τη συχνότητα των κενώσεων, να διευκολύνει την αποβολή των κοπράνων και να βελτιώσει τη σύστασή τους σε άτομα με δυσκοιλιότητα.

Η Βρετανική Διαιτολογική Εταιρεία αναφέρει ότι συνολικά τα προβιοτικά μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα των κενώσεων και να βελτιώσουν ορισμένα συμπτώματα και την παραγωγή αερίων σε άτομα με χρόνια δυσκοιλιότητα. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές ποια είδη ή ποια στελέχη είναι τα πιο αποτελεσματικά, ενώ γενικά δεν φαίνεται να βελτιώνουν σημαντικά τη σύσταση των κοπράνων ή συμπτώματα όπως ο κοιλιακός πόνος και το φούσκωμα.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ένας πιθανός παράγοντας που συμβάλλει στην εμφάνιση της δυσκοιλιότητας είναι η διαταραχή των κιρκάδιων ρυθμών του εντέρου. Μια θεραπευτική στρατηγική που θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποκατάσταση αυτών των ρυθμών είναι η ενίσχυση των φυσιολογικών λειτουργιών του γαστρεντερικού συστήματος, όπως η φυσιολογική περισταλτικότητα και η διατήρηση της κατάλληλης ωσμωτικής ισορροπίας.

Refer a friend

Μια βραχυπρόθεσμη επιλογή είναι το Cotidiebre της Specchiasol Greece. Αυτό είναι ένα ήπιο συμπλήρωμα για το έντερο, ένα διεγερτικό καθαρτικό με βάση τη σέννα. Περιέχει επίσης, μολόχα, γαρύφαλλο και κανέλα. Υποστηρίζει τη φυσιολογική διέλευση της πέψης και αποτελεί μια φυσική λύση για τη διευκόλυνση της πέψης. Είναι μια επιλογή που μπορείς να βρεις στα ελληνικά φαρμακεία.

Η σέννα δεν είναι κάτι που παίρνεις μακροπρόθεσμα. Είναι για περιστασιακή, βραχυπρόθεσμη χρήση, για λίγες μέρες, όχι εβδομάδες ή μόνιμα. Αυτό είναι σημαντικό να το αναφέρω επειδή οι ουσίες της σέννας, οι σεννοσίδες και άλλα παράγωγα υδροξυανθρακενίου σε καθημερινή χρήση μπορεί να έχουν κινδύνους. Αρα, όχι δεν προτείνεται για χρόνια δυσκοιλιότητα. Η χρόνια δυσκοιλιότητα κρύβει κάποια άλλα αίτια που θέλεις να αντιμετώπισεις από την ρίζα και να καταλάβεις γιατί είσαι δυσκοίλιος/α. Η χρόνια χρήσης της σέννας μπορεί να οδηγήσει σε κράμπες εντέρου, απώλεια ηλεκτρολυτών, μελάνωση του παχέος έντερου και το έντερο σου να εξαρτηθεί από τη δράση της.

Πέρα από αυτό, παρότι η σέννα μπορεί να βοηθήσει στην οξεία δυσκοιλιότητα, δεν φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τη συχνότητα των κενώσεων σε άτομα με χρόνια δυσκοιλιότητα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία6.

Από όλα τα συστατικά, η σέννα είναι αυτή που κάνει τη δουλειά. Περιέχει ποσότητα που αντιστοιχεί σε 40 mg σεννοσιδών Β ανά ημερήσια δόση, που θεωρείται σχετικά ισχυρή δόση διεγερτικού καθαρτικού. Η μολόχα (56 mg) πιθανόν βοηθά λίγο να μαλακώσουν τα κόπρανα και να καταπραΰνει το έντερο, αλλά η δράση της είναι δευτερεύουσα. Το γαρίφαλο (4 mg) και η κανέλα (4 mg) βρίσκονται σε πολύ μικρές ποσότητες και πρακτικά δεν συμβάλλουν σημαντικά στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Μπαίνουν περισσότερο για υποστηρικτικό ρόλο.

Η σέννα είναι ένα διεγερτικό καθαρτικό. Δεν αυξάνει απλώς τον όγκο των κοπράνων ούτε τραβά νερό στο έντερο όπως τα ήπια καθαρτικά.

Αντίθετα:

• ερεθίζει το παχύ έντερο,

• αυξάνει τις συσπάσεις του εντέρου,

• επιταχύνει τη μετακίνηση των κοπράνων,

• προκαλεί κένωση συνήθως μετά από 6–12 ώρες.

Γι’ αυτό συνήθως λαμβάνεται το βράδυ ώστε να δράσει το επόμενο πρωί (1 δισκίο). Μπορεί να προκαλέσει κράμπες, γουργουρητά ή επείγουσα ανάγκη για τουαλέτα σε ορισμένους ανθρώπους. Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί; Οταν ήδη έχουν περάσει 1-2 ημέρες χωρίς κένωση και αρχίζεις να νιώθεις δυσφορία.

1. Διατήρησε ένα σταθερό πρόγραμμα: προσπάθησε να ξυπνάς, να κοιμάσαι και να γευματίζεις τις ίδιες ώρες κάθε ημέρα, ώστε να υποστηρίζονται οι φυσιολογικοί ρυθμοί του εντέρου.

2. Εκμεταλλεύσου το πρωινό παράθυρο: σε πολλούς ανθρώπους η κινητικότητα του εντέρου είναι ισχυρότερη μετά το πρωινό ξύπνημα ή μετά το πρωινό γεύμα. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο για μια ήρεμη επίσκεψη στην τουαλέτα εκείνες τις ώρες.

3. Απόφυγε τα μεγάλα και πλούσια σε λιπαρά βραδινά γεύματα, καθώς μπορεί να επιβραδύνουν τη διέλευση του εντερικού περιεχομένου σε μια χρονική περίοδο όπου η φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου είναι ήδη μειωμένη.

Το πρώτο και πιο σημαντικό είναι να αυξήσεις τις φυτικές ίνες σταδιακά και ειδικά τους καλοκαιρινούς μηνες, να μην παραλείπεις την σωστή ενυδάτωση, έτσι ώστε να περιορίσεις το φούσκωμα και τα αέρια.

Οι διατροφικές στρατηγικές — είναι σημαντικό να αναφέρω — ότι δεν είναι τόσο αποτελεσματικές για την οξεία ή περιστασιακή δυσκοιλιότητα που συμβαίνει όταν ταξιδεύεις, γι ‘ αυτό σκευάσματα με σέννα όπως το Cotidierbe να προτιμώνται.

Οι διατροφικές συστάσεις είναι κάτι που κάνεις προληπτικά καθημερινά για να προλάβεις τη δυσκοιλιότητα σε τέτοιες περιπτώσεις όπως όταν ταξιδεύεις.

1. Διαλυτές φυτικές ίνες π.χ. ψύλλιο >10γρ/ημέρα: Αυξάνουν τη συχνότητα των κενώσεων και μαλακώνουν τα κόπρανα. Διαθέτουν τα ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα μεταξύ των φυτικών ινών.