Θεραπευτικοί evidence-based χυμοί: ποια λαχανικά να συνδυάσεις σε χυμούς και γιατί;

Αν δυσκολεύεσαι να καταναλώνεις τα φρούτα και τα λαχανικά σου, τότε το να τα κάνεις χυμούς είναι η καλύτερη επόμενη επιλογή.

Θέλεις να πίνεις χυμούς αλλά δεν ξέρεις ποιους χυμούς να πίνεις και αν πραγματικά έχουν οφέλη η κατανάλωση τους πέρα των βασικών βιταμινών; Παρακάτω σου αναλύω ορισμένες συνταγές όπως έχουν μελετηθεί και έχουν καταγεγραμμένα οφέλη:

• OVJ χυμός (μείγμα λαχανικών)

• Χυμός Παντζάρι

• Πράσινος Χυμός (μείγμα λαχανικών)

• Χυμός Καρπούζι

• Χυμός Τζίντζερ

Προτού πάμε στις συνταγές, σου προτείνω να χρησιμοποιήσεις ένα αποχυμωτή αργής σύνθλιψης (slow/masticating juicers ή cold-press) παρά ένα κλασικό φυγοκεντρικό αποχυμωτή υψηλής ταχύτητας.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο slow juicer υπερέχει ξεκάθαρα σε απόδοση χυμού, οξείδωση και διατήρηση ορισμένων θρεπτικών συστατικών σε βάθος χρόνου1.

Ένας αποχυμωτής αργής σύνθλιψης εξάγει περισσότερο χυμό. Σε μια μελέτη παρατηρήθηκε ότι στον ανανά ο slow juicer εξήγαγε το 92% του χυμού, ενώ ο φυγοκεντρικός μόλις το 47%. Αντίστοιχη υπεροχή ( περίπου 25% περισσότερος χυμός) καταγράφηκε και σε μελέτες με ντομάτες2.

Share WellClub

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα χρήσης ενός slow juicer είναι ότι οι χυμοί ψυχρής έκθλιψης (cold-pressed) διατηρούν αναλλοίωτη την αντιοξειδωτική τους ικανότητα έως και για 5 ημέρες στο ψυγείο, καθώς έχουν εγκλωβίσει ελάχιστο οξυγόνο κατά την παραγωγή τους.

O χυμός από ένα slow juicer υπερέχει διατροφικά από τους χυμούς σε ένα φυγοκεντρικό αποχυμωτή και από το μπλέντερ (και σούρωμα). Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο φυγοκεντρικός αποχυμωτής γυρίζει σε πολύ υψηλή ταχύτητα, παράγει θερμότητα, η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την περιεκτικότητα βιοδραστικών συστατικών. Ο αργός μασητικός αποχυμωτής, αντίθετα, θρυμματίζει και μετά πιέζει τον καρπό σε πολύ χαμηλή ταχύτητα, παράγοντας ελάχιστη έως καθόλου θερμότητα. Αυτό ωστόσο όμως μπορεί να μην ισχύει και φαίνεται να εξαρτάται από το τύπο του φρούτου ή/και λαχανικού που αποχυμώνεται, τον χρόνο αλλά και τη ταχύτητα εκχύλισης του φυγοκεντρικού συγκριτικά.

Mπορείς να βρεις όλα τα μοντέλα Kuvings εδώ. Με τον κωδικό NIKI10 έχεις -10% έκπτωση σε όλα τα μοντέλα τους. Οι αποχυμωτές Kuvings έχουν τεχνολογία αργής και ψυχρής σύνθλιψης, διαθέτουν λειτουργία αυτόματης κοπής και είναι ιδανικοί τόσο για επαγγελματική αλλά και για ερασιτεχνική χρήση. Αυτό το οποίο είναι πολύ σημαντικό να αναφέρω είναι ότι το καθάρισμα τους είναι αρκετά εύκολο, ακόμα και για τα πιο ινώδη λαχανικά ή/και φρούτα όπως το τζίντζερ ή η λαχανίδα. Προηγούμενα μοντέλα που είχα κολλούσε ο κάδος τους, λόγω των ινών των λαχανικών και το καθάρισμα ήταν πολύ δύσκολο έως χρονοβόρο.

Οι Κuvings δεν είναι μόνο αποχυμωτές, αλλά είναι ιδανικοί για να φτιάξεις το δικό σου φυτικό ρόφημα από σπόρους και καρπούς (διάβασε το άρθρο μου παρακάτω) αλλά και για να φτιάξεις το δικό σου παγωτό σορμπέ.

Η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση 100% χυμού μπορεί να ενταχθεί σε μια υγιεινή διατροφή χωρίς σαφείς συνολικές αρνητικές επιπτώσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις με οφέλη για το καρδιαγγειακό και το αγγειακό σύστημα.

Recipe Club

Ο Οδηγός σου για το πως να φτιάξεις τα πιο γευστικά evidence supported Smoothies.

·

Jun 12

Τα smoothie είναι ένας τρόπος να καταναλώσεις περισσότερα φρούτα, λαχανικά, σπόρους και καρπούς που συνήθως δεν θα έτρωγες διαφορετικά. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος που τα προτείνω και προτιμώ. Ακόμα περισσότερο αν προσθέσεις και πράσινα λαχανικά και τα συνδυάσεις σωστά με φρούτα, καθώς η γλυκύτητα των φρούτων καλύπτει τη φυσική πικράδα των πράσινων λαχανικών, διευκολύνοντας την αποδοχή τους ακόμη και από παιδιά.

Σε μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο (placebo) μελέτη3 διάρκειας 4 εβδομάδων περιέλαβε ενήλικες άνδρες και γυναίκες με οριακές τιμές ολικής χοληστερόλης και λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας . Οι δείκτες του λιπιδαιμικού προφίλ, όπως η ολική χοληστερόλη , τα τριγλυκερίδια, η LDL χοληστερόλη και η απολιποπρωτεΐνη Β, μειώθηκαν (p < 0,05) στην ομάδα που κατανάλωσε το χυμό σε σύγκριση με την ομάδα placebo. Επιπλέον, αυξήθηκε ο αντιοξειδωτικός βιοδείκτης υπεροξειδική δισμουτάση.

Άρα με λίγα λόγια στην ομάδα που κατανάλωσε το χυμό παρατηρήθηκε βελτίωση στην κυκλοφορία του αίματος, επηρεάζοντας το λιπιδαιμικό προφίλ, τα αντιοξειδωτικά ένζυμα και τις μεταβολές του μικροβιώματος.

Η ακριβής συνταγή δεν δημοσιεύεται αλλά τα κύρια συστατικά ήταν ο βιολογικός πελτές ντομάτας και το βιολογικό συμπύκνωμα καρότου. Το υπόλοιπο αποτελούνταν από μείγμα βιολογικών πράσινων λαχανικών: μαρούλι, σέλινο, σπανάκι, κινέζικο λάχανο (bok choy), αντίδιο, αρτεμισία (mugwort), λάχανο, λαχανίδα, κουνουπίδι και άλλα πράσινα λαχανικά.

Οι συμμετέχοντες κατανάλωναν περίπου 200mL μια φορά την ημέρα, 30 λεπτά μετά το γεύμα για 4 εβδομάδες. Ο χυμός ανά 200mL περιείχε λυκοπένιο 12.929 μg (12,9 mg) και β-καροτένιο 22.863 μg (22,9 mg). Η ντομάτα είναι πλούσια σε λυκοπένιο, που σχετίζεται με αντιοξειδωτική δράση, μεταβολισμό των λιπιδίων και καλύτερη κυκλοφορία του αίματος. Το καρότο είναι πλούσιο σε β-καροτένιο και άλλα καροτονοειδή που συμβάλλουν στην αντιοξειδωτική προστασία και στη βελτίωση του μεταβολισμού της χοληστερόνης. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά προσφέρουν βιταμίνη C, προβιταμίνη Α, φυλλικό οξύ, ασβέστιο, σίδηρο, και σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόνης και στην βελτίωση της εντερικής μικροχλωρίδας.

Για να συνθέσουμε αυτή τη συνταγή ρεαλιστικά, ανά μερίδα περίπου 200-250mL:

• 40-50g βιολογικός πελτές ντομάτας (πυκνός, όχι χυμός ντομάτας)

• 60-80g βιολογικό καρότο (φρέσκο, ψιλοκομμένο πριν το μπλέντερ, ή χυμός καρότου)

• 50-60g μείγμα πράσινων φυλλωδών (σπανάκι, μαρούλι, σέλινο, λάχανο, λαχανίδα)

• νερό ή πάγος μέχρι τα 200-250mL, ανάλογα με την υφή που θέλεις

Αυτό θα σου δώσει μια πραγματική, θρεπτική εκδοχή με σεβαστή αντιοξειδωτική αξία, αλλά με χαμηλότερο β-καροτένιο από το πρωτότυπο (πιο κοντά σε 5-8mg παρά 22,9mg).

Μια πιλοτική, τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη διασταυρούμενου σχεδιασμού (randomized crossover trial)4, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Nutritional Science από το Πανεπιστήμιο του Reading μελέτησε αν η πηγή των νιτρικών (ρίζα vs πράσινα φυλλώδη λαχανικά) επηρεάζει τη βιοδιαθεσιμότητα των νιτρικών στο πλάσμα και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης, όταν η συνολική ποσότητα νιτρικών είναι ακριβώς η ίδια (340 mg νιτρικών). Δεκαοχτώ υγιείς εθελοντές σε δυο περιόδους εφτά ημερών με ενδιάμεση περίοδο έκπλυσης, κατανάλωσαν δυο ροφήματα: ένα χυμό παντζάριου (115 mL συμπυκνωμένου χυμού) και ένα πράσινο χυμό 250 mL (30% σέλινο, 30% αγγούρι, 15% romaine μαρούλι, 15% σπανάκι, 5% λαχανίδα, λεμόνι και τζίντζερ).

Ο χυμός παντζαριού αύξησε σημαντικά τα νιτρικά στο πλάσμα και οδήγησε σε σημαντική μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης τόσο στο ιατρείο όσο και στο σπίτι. Αντίθετα, ο πράσινος χυμός αύξησε σημαντικά τα νιτρικά στο πλάσμα αλλά δεν μείωσε σημαντικά τη συστολική πίεση, αλλά πέτυχε σημαντική μείωση της διαστολικής αρτηριακής πίεσης (DBP) στις μετρήσεις του σπιτιού.

Για το χυμό παντζαριού χρειάζεσαι περίπου 200-250 g ωμό παντζάρι (καθαρισμένο, χωρίς φύλλα), δηλαδή 1-1.5 μέτρια παντζάρια περίπου.

Παρόλο που και οι δύο χυμοί παρείχαν 340 mg νιτρικών, ο χυμός παντζαριού προκάλεσε μεγαλύτερη αύξηση των νιτρικών και νιτρωδών αλάτων στο αίμα των συμμετεχόντων σε σύγκριση με τον πράσινο χυμό.

• Σέλινο 130-150g (3-4 κλωνάρια)

• Αγγούρι 85-90g (περίπου μισό μέτριο αγγούρι)

• Μαρούλι romaine 100-110g (3-4 μεγάλα φύλλα)

• Σπανάκι 140-150g (μια γεμάτη χούφτα-δύο, 2-3 φλιτζάνια νωπό)

• Λαχανίδα 55-60g (2-3 φύλλα, χωρίς το χοντρό κοτσάνι)

• Λεμόνι χυμός από 1/8 λεμονιού (μια γερή στύψη)

• Τζίντζερ 5-7g φρέσκια ρίζα (ένα κομματάκι μεγέθους νυχιού)

Λόγω των συστατικών αυτού του χυμού, όσον αφορά τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσεις ένα Slow juicer εκχυμωτή καθώς είναι πιο αποδοτικός σε φυλλώδη.

Αυτό που κάνει μοναδικό το καρπούζι είναι η L-κιτρουλλίνη, η αποτελεί σημαντικός εξουδετερωτής των υδροξυλικών ελευθέρων ριζών. Το καρπούζι αντιστέκεται στο οξειδωτικό στρες που προκαλείται από την ξηρασία σε σκληρά περιβάλλοντα, λόγω αυτής της ένωσης. Γι΄αυτό κιόλας μεγαλώνει τους καλοκαιρινούς μήνες.

Αυτές οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες, σε συνδυασμό με την ικανότητα παραγωγής μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ), καθιστούν την κιτρουλλίνη εξαιρετικό υποψήφιο για την αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων που χαρακτηρίζονται από οξειδωτικό στρες και μειωμένη διαθεσιμότητα αργινίνης, όπως:

• υπέρταση,

• καρδιακή ανεπάρκεια,

• αθηροσκλήρωση,

• δρεπανοκυτταρική αναιμία,

• βελτίωση της σεξουαλικής αντοχής και της στυτικής λειτουργίας.

Άλλα οφέλη που σχετίζονται με την πρόσληψη L-κιτρουλλίνης περιλαμβάνουν τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης μέσω της σύνθεσης μονοξειδίου του αζώτου (NO) και την αύξηση της μεταφοράς γλυκόζης στους σκελετικούς μύες.

Η L-κιτρουλλίνη επιταχύνει επίσης την απομάκρυνση του γαλακτικού οξέος, επιτρέποντας καλύτερη φυσική απόδοση, δηλαδή πιο έντονη προπόνηση και ταχύτερη αποκατάσταση μετά από κάθε προπόνηση.

Ο χυμός καρπουζιού, που είναι φυσικά πλούσιος σε L-κιτρουλλίνη, αποτελεί εξαιρετική επιλογή για αθλητές που επιθυμούν να βελτιώσουν την αθλητική τους απόδοση.

Share

500mL είναι η ποσότητα που μελετήθηκε5, με αυτήν την ποσότητα να περιέχει 1,17 γρ κιτρουλλίνης. Αυτή η ποσότητα φαίνεται να είναι ευεργετική όταν καταναλώνεται μια ώρα πριν την άσκηση. Αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι 24 ώρες μετά την άσκηση, ο φυσικός χυμός καρπουζιού φαίνεται να μειώνει το μυϊκό πιάσιμο. Μετά από 48 ώρες υφίσταται πλήρης ανάρρωση. Ο χυμός πρέπει να είναι φρέσκος και όχι παστεριωμένος, καθώς λόγω της παστερίωσης μειώνεται η ποσότητα και η βιοδιαθεσιμότητα της κιτρουλλίνης.

Η κιτρουλλίνη μετατρέπεται σε αργινίνη και στη συνέχεια σε NO, το οποίο βελτιώνει τη ροή του αίματος, αυξάνει την παροχή οξυγόνου στους μύες, και βοηθά στην αποκατάσταση.

Κατά την έντονη άσκηση παράγεται αμμωνία, η οποία συνδέεται με κόπωση. Η κιτρουλλίνη συμμετέχει στον κύκλο της ουρίας και βοηθά στην απομάκρυνσή της.

Το καρπούζι περιέχει κιτρουλλίνη, λυκοπένιο, πολυφαινόλες, βιταμίνη C. Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ότι το συνολικό “πακέτο” του καρπουζιού συμβάλλει στη μείωση της μυϊκής βλάβης και του πιασίματος

Άρα, αν κάποιος θέλει να μιμηθεί το πρωτόκολλο της μελέτης: 500 mL φυσικού χυμού καρπουζιού περίπου 60 λεπτά πριν από την προπόνηση.

Η κιτρουλλίνη φαίνεται να απορροφάται καλύτερα όταν βρίσκεται μέσα στο φυσικό “πακέτο” του καρπουζιού παρά όταν λαμβάνεται μόνη της6.

Σε μια άλλη μελέτη7 διάρκειας 8 εβδομάδων, 38 άνδρες ηλικίας 18-35 ετών που ξεκινούσαν πρόγραμμα προπόνησης με αντιστάσεις χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Οι συμμετέχοντες προπονούνταν τρεις φορές την εβδομάδα με στόχο τη μυϊκή ανάπτυξη και μία ώρα πριν από κάθε προπόνηση κατανάλωναν είτε 710 mL χυμού καρπουζιού είτε ένα ρόφημα ελέγχου (placebo) με παρόμοια ποσότητα θερμίδων και σακχάρων.

Ήδη από την πρώτη εβδομάδα, οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν χυμό καρπουζιού ανέφεραν λιγότερο μυϊκό πόνο 24 ώρες μετά την προπόνηση σε σύγκριση με την ομάδα placebo. Ωστόσο, εκείνη τη χρονική στιγμή δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στη δύναμη, όπως μετρήθηκε με ασκήσεις όπως το bench press και το leg press.

Στο τέλος των οκτώ εβδομάδων, η ομάδα που κατανάλωνε χυμό καρπουζιού εμφάνισε μεγαλύτερη αύξηση στο πάχος του μείζονος θωρακικού μυός (στήθος) και του ορθού μηριαίου μυός (μπροστινή επιφάνεια του μηρού), ένδειξη μεγαλύτερης μυϊκής υπερτροφίας στις συγκεκριμένες μυϊκές ομάδες.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να οφείλεται, τουλάχιστον εν μέρει, στην κιτρουλλίνη που περιέχει φυσικά το καρπούζι. Η κιτρουλλίνη συμβάλλει στην παραγωγή μονοξειδίου του αζώτου (NO), το οποίο βελτιώνει τη ροή του αίματος προς τους μύες και ενδέχεται να υποστηρίζει καλύτερη αποκατάσταση και προσαρμογή στην προπόνηση. Έτσι, παρότι ο χυμός καρπουζιού δεν φάνηκε να αυξάνει άμεσα τη δύναμη των συμμετεχόντων, φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του μυϊκού πόνου και να υποστηρίζει τη μυϊκή ανάπτυξη μακροπρόθεσμα.

Καταναλώνω χυμό τζίντζερ καθημερινά τα τελευταία περίπου δυο χρόνια για τα αμέτρητα οφέλη του, για τα οποία έχω μιλήσει σε δυο άρθρα μου:

Recipe Club

Σφηνάκια Πιπερόριζας (ginger) με έλαιο από μαύρο κύμινο

·

April 24, 2025

Τα τελευταία χρόνια έχω μοιραστεί μαζί σας πολλές προσωπικές μου εμπειρίες σχετικά με τη φροντίδα του οργανισμού μου — κυρίως λόγω των μυοσκελετικών θεμάτων που με ταλαιπώρησαν, και που, ευτυχώς, βρίσκονται πλέον σε ύφεση. Παρ’ όλα αυτά, όπως όλοι ξέρουμε, η ζωή δεν είναι μια ευθεία γραμμή και οι εξάρσεις δεν λείπουν. Το τελευταίο διάστημα είχα μια πολύ κακή έξαρση και αυτό λόγω ότι εκτέθηκα (σκόπιμα) σε γλουτένη - η οποία μου κάνει εξάρσεις σε αρκετά συμπτώματα μου -ειδικά αρθριτικά. Για τη γλουτένη θα μιλήσω κάποια άλλη στιγμή.

Δεν χρειάζεται να καταναλώνεις πολύ. Αν και ανάλογα την παράμετρο υγείας που θέλεις να υποστηρίξεις πρέπει να καταναλώνεις συγκεκριμένη ποσότητα με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα που έχουμε, μπορείς να ξεκινήσεις από 20mL/ημέρα. Ο χυμός τζίντζερ φαίνεται να επηρεάζει θετικά το εντερικό μικροβίωμα. Σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή διάρκειας μίας εβδομάδας συμμετείχαν 123 υγιείς ενήλικες ηλικίας 20–30 ετών, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: μία ομάδα κατανάλωσε φρέσκο χυμό τζίντζερ και η άλλη εικονικό συμπλήρωμα (placebo).

Κατά τη διάρκεια της μελέτης8, η ομάδα παρέμβασης κατανάλωνε 20 mL φρεσκοστυμμένου χυμού τζίντζερ ημερησίως, τον οποίο παρείχαν οι ερευνητές.

Η κατανάλωση χυμού τζίντζερ επηρέασε σημαντικά τη σύσταση του εντερικού μικροβιώματος.Συγκεκριμένα, στην ομάδα του τζίντζερ:

• το γένος Prevotella μειώθηκε στο 6,22%, έναντι 12,5% στην ομάδα ελέγχου,

• τα δυνητικά προφλεγμονώδη βακτήρια Ruminococcus-1 μειώθηκαν από 1,5% σε 0,9% της συνολικής μικροβιακής αφθονίας,

• τα Ruminococcus-2 μειώθηκαν από 2,1% σε 1,79%.

Παράλληλα, αυξήθηκε το Faecalibacterium, ένα βακτήριο που παράγει βουτυρικό οξύ και θεωρείται αντιφλεγμονώδες, από 5,85% σε 7,79%.

Επιπλέον μειώθηκε ο λόγος Prevotella/Bacteroides και αυξήθηκε ο λόγος Firmicutes/Bacteroidetes. Αν είσαι γυναίκα ή άνδρας φαίνεται να παίζει ρόλο, με τους άνδρες να επωφελούνται περισσότερο από τη κατανάλωση του χυμού. Πέρα του εντέρου, κάτι το οποίο έχω εξηγήσει πολλάκις προηγουμένως είναι ότι το τζίντζερ μπορεί να βοηθήσει στη δυσπεψία, το φούσκωμα, τα αέρια και την αργή γαστρική κένωση.

• 250–300 g φρέσκια ρίζα τζίντζερ (κατά προτίμηση βιολογική)

1. Πλύνε πολύ καλά το τζίντζερ.

2. Δεν χρειάζεται να το ξεφλουδίσεις αν είναι βιολογικό και καθαρό.

3. Κόψε το σε μικρά κομμάτια ώστε να χωρά στον αποχυμωτή.

4. Πέρασέ το από τον αποχυμωτή ψυχρής έκθλιψης.

5. Φύλαξε τον χυμό σε αποστειρωμένο γυάλινο μπουκάλι, γεμίζοντάς το όσο γίνεται περισσότερο ώστε να υπάρχει ελάχιστος αέρας.

Απόδοση: περίπου 120–180 mL χυμού (ανάλογα με τον αποχυμωτή και την ποιότητα της ρίζας).

Η μελέτη χρησιμοποίησε 20 mL καθαρού χυμού τζίντζερ ημερησίως. Μπορείς να τον πιεις:

• σκέτο (είναι αρκετά έντονος),

• ή να τον αραιώσεις σε 150–250 mL κρύο νερό. Πρόσθεσε λίγο χυμό λεμόνι και λίγα φύλλα δυόσμου προαιρετικά.

Όταν κάνεις χυμούς είναι καλύτερο να καταναλώνονται την ίδια ημέρα ή μέσα σε 24-48 ώρες. Το πρακτικό όριο συντήρησης στο ψυγείο φαίνεται να είναι 5 ημέρες9.

Ακόμη και στο ψυγείο, ο χυμός λαχανικών χάνει σταδιακά θρεπτικά συστατικά και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του10.

• Η βιταμίνη C μειώνεται όσο αυξάνεται ο χρόνος αποθήκευσης. Η βιταμίνη C μειώνεται με την πάροδο του χρόνου ακόμη και στους 4°C, ενώ τα γυάλινα δοχεία περιορίζουν καλύτερα τις απώλειες σε σύγκριση με τα πλαστικά11.

• Η αντιοξειδωτική ικανότητα συνήθως μειώνεται.

• Το pH μπορεί να μειωθεί.

• Η μικροβιακή κοινότητα μεταβάλλεται προς μικροοργανισμούς που σχετίζονται με την αλλοίωση, ιδιαίτερα στους χυμούς από φυλλώδη λαχανικά.