1854

1854
Jaren	1853 ← 1854 → 1855
Latijnse jaartelling	MDCCCLIV
Chinese jaartelling	4550 – 4551
Armeense jaartelling	1303 – 1304
Ethiopische jaartelling	1846 – 1847
Hebreeuwse jaartelling	5614 – 5615
Indische jaartelling:
• Vikram Samvat	1909 – 1910
• Shaka Samvat	1776 – 1777
• Kali yuga	4955 – 4956
Islamitische jaartelling	1270 – 1271
Portaal Industriële Revolutie

1854 is een jaar uit de 19e eeuw.

Gebeurtenissen

Februari

De Republikeinse Partij werd in deze school in Ripon, Wisconsin opgericht.

• 17: De Britten erkennen de Oranje Vrijstaat in het huidige Zuid-Afrika als onafhankelijke staat.

Maart

• 1: De Mexicaanse liberalen zijn het eens over het plan van Ayulta. Het plan bestaat uit enkele liberale hervormingen, waaronder het afzetten van president Antonio López de Santa Anna. Het plan leidde tot het uitbreken van de Revolutie van Ayulta.
• 20: In Ripon, Wisconsin wordt de Republikeinse Partij opgericht. De oprichters zijn tegenstanders van de slavernij als een opvolger van de Whig Party. De Republikeinse Partij zou tijdens de jaren 1850 uitgroeien tot de grote tegenstander van de Democratische Partij.
• 24: In Venezuela wordt de slavernij afgeschaft.
• 27: Het Verenigd Koninkrijk verklaart de oorlog aan Rusland en treedt toe tot de Krimoorlog. Frankrijk doet datzelfde één dag later.

Mei

• 30: Het Amerikaans Congres neemt de omstreden Kansas-Nebraska Act aan. Door de wet worden de territoria Nebraska en Kansas gesticht. Een volkstemming in de territoria moest bepalen of de slavernij daar wel of niet toegestaan was. Dat leidt tot massale migratie van voor- en tegenstanders van de slavernij naar de gebieden. Op die manier willen zij de stemming beïnvloeden. In Kansas leidt dat tot een gewelddadige strijd (Bleeding Kansas).

Juni

• 8: De Gadsdenaankoop treedt in werking. Op 31 december 1853 hadden de Amerikanen een stuk land van 76.800 km² van de Mexicanen gekocht voor de aanleg van een spoorweg. Dat stuk land wordt nu overgedragen aan de Amerikanen. Vandaag de dag is het gebied onderdeel van de staten Arizona en New Mexico.

Augustus

• 31-8 september: In Londen breekt een epidemie van de cholera uit. De Britse arts John Snow komt met de theorie dat de epidemie via de bacteriën in het water werd overgedragen. Daarmee gaat hij tegen de miasmatheorie. In die tijd geloofde men dat slechte geuren ziektes overdroegen. Snow wordt gezien als de grondlegger van de epidemiologie.

December

• 15: De Hawaïaanse koning Kamehameha III komt te overlijden. Hij wordt opgevolgd door Kamehameha IV.

Literatuur

• Hard Times van Charles Dickens.
• Jongensjaren van Lev Tolstoj.
• The Charge of the Light Brigade van Alfred Tennyson.
• Walden van Henry David Thoreau.

Geboren

• 15 maart: Emil von Behring, Duits arts en winnaar van de Nobelprijs voor Geneeskunde.
• 16 oktober: Oscar Wilde, Brits schrijver.
• 16 oktober: Karl Kautsky, Tsjechisch filosoof.

Overleden

• 6 juli: Georg Ohm, Duits wiskundige en natuurkundige.
• 15 december: Kamehameha III, koning van Hawaï (1825-1854).

	Navigatie 19e eeuw
18e eeuw – 19e eeuw – 20e eeuw jaren '00: 1800 - 1801 – 1802 – 1803 – 1804 – 1805 – 1806 – 1807 – 1808 – 1809 jaren '10: 1810 - 1811 – 1812 – 1813 – 1814 – 1815 – 1816 – 1817 – 1818 – 1819 jaren '20: 1820 - 1821 – 1822 – 1823 – 1824 – 1825 – 1826 – 1827 – 1828 – 1829 jaren '30: 1830 - 1831 – 1832 – 1833 – 1834 – 1835 – 1836 – 1837 – 1838 – 1839 jaren '40: 1840 - 1841 – 1842 – 1843 – 1844 – 1845 – 1846 – 1847 – 1848 – 1849 jaren '50: 1850 - 1851 – 1852 – 1853 – 1854 – 1855 – 1856 – 1857 – 1858 – 1859 jaren '60: 1860 - 1861 – 1862 – 1863 – 1864 – 1865 – 1866 – 1867 – 1868 – 1869 jaren '70: 1870 - 1871 – 1872 – 1873 – 1874 – 1875 – 1876 – 1877 – 1878 – 1879 jaren '80: 1880 - 1881 – 1882 – 1883 – 1884 – 1885 – 1886 – 1887 – 1888 – 1889 jaren '90: 1890 - 1891 – 1892 – 1893 – 1894 – 1895 – 1896 – 1897 – 1898 – 1899