1809

1809
Jaren	1808 ← 1809 → 1810
Latijnse jaartelling	MDCCCIX
Chinese jaartelling	4505 – 4506
Armeense jaartelling	1258 – 1259
Ethiopische jaartelling	1801 – 1802
Hebreeuwse jaartelling	5569 – 5570
Indische jaartelling:
• Vikram Samvat	1864 – 1865
• Shaka Samvat	1731 – 1732
• Kali yuga	4910 – 4911
Islamitische jaartelling	1223 – 1224
Portaal Franse Tijd

1809 is een jaar in de 19e eeuw.

Gebeurtenissen

Januari

• 5: Het Verenigd Koninkrijk en het Ottomaanse Rijk sluiten een vredesverdrag. De Ottomanen herstellen de economische rechten van Britse handelaars. In ruil daarvoor beloven de Britten om het Ottomaanse Rijk te beschermen tegen een eventuele Franse aanval.
• 10: De Fransen belegeren de Spaanse stad Zaragoza.

Februari

• 20: Zaragoza valt in de handen van de Fransen.

Maart

• 1: Het handelsembargo van de Verenigde Staten voor handel met alle andere landen (Embargo Act of 1807) wordt ingetrokken. De wet was bedoeld om de Verenigde Staten uit de oorlogen tegen Napoleon Bonaparte te houden, maar zorgde voor veel economische problemen voor Amerikaanse handelaars. Vanaf nu mogen Amerikaanse schepen alleen niet aanmeren in Franse en Britse havensteden.
• 13: In Zweden wordt koning Gustaaf IV Adolf afgezet tijdens een staatsgreep. Hij wordt opgevolgd door zijn broer, koning Karel XIII op 29 maart.

April

• 10: De Vijfde Coalitieoorlog breek uit. Oostenrijkse troepen vallen Beieren binnen.

Mei

• 17: Napoleon maakt de Kerkelijke Staat officieel onderdeel van het Eerste Franse Keizerrijk. De paus besluit Napoleon vervolgens uit de kerk te zetten.

Juni

• 6: In Zweden wordt de macht van de koning verkleind.

Juli

• 6: Franse troepen arresteren paus Pius VII.
• 16: De stad La Paz in het huidige Bolivia verklaart zich onafhankelijk van Spanje.

Augustus

• 10: Ecuador verklaart zich onafhankelijk van Spanje.

September

• 17: De Finse Oorlog komt tot een einde. Rusland en Zweden sluiten vrede. Tijdens het verdrag van Fredrikshamn staat Zweden Finland af aan Rusland.

Oktober

• 8: Klemens von Metternich wordt minister van Buitenlandse Zaken van Oostenrijk.
• 14: Tijdens de vrede van Schönbrunn sluiten Oostenrijk en Frankrijk vrede met elkaar. Oostenrijk moet de Illyrische Provincies afstaan aan Frankrijk. Het verdrag zorgt voor een einde aan de Vijfde Coalitieoorlog.

Literatuur

• A History of New York van Washington Irving
• Die Wahlverwandtschaften van Johann Wolfgang von Goethe

Geboren

• 4 januari: Louis Braille, Frans leraar en uitvinder van het Brailleschrift.
• 15 januari: Pierre-Joseph Proudhon, Frans filosoof, anarchist en socialist.
• 19 januari: Edgar Allan Poe, Amerikaans schrijver en dichter.
• 3 februari: Felix Mendelssohn, Duits componist.
• 12 februari: Charles Darwin, Brits bioloog, bekend van de evolutietheorie.
• 12 februari: Abraham Lincoln, 16e president van de Verenigde Staten (1861-1865).
• 27 maart: Georges-Eugène Haussmann, Frans architect en stedenbouwkundige.
• 1 april: Nikolaj Gogol, Russisch schrijver.
• 29 december: William Ewart Gladstone, Brits premier.

Overleden

• 31 maart: Joseph Haydn, Duits componist.
• 8 juni: Thomas Paine, Amerikaans filosoof.

	Navigatie 19e eeuw
18e eeuw – 19e eeuw – 20e eeuw jaren '00: 1800 - 1801 – 1802 – 1803 – 1804 – 1805 – 1806 – 1807 – 1808 – 1809 jaren '10: 1810 - 1811 – 1812 – 1813 – 1814 – 1815 – 1816 – 1817 – 1818 – 1819 jaren '20: 1820 - 1821 – 1822 – 1823 – 1824 – 1825 – 1826 – 1827 – 1828 – 1829 jaren '30: 1830 - 1831 – 1832 – 1833 – 1834 – 1835 – 1836 – 1837 – 1838 – 1839 jaren '40: 1840 - 1841 – 1842 – 1843 – 1844 – 1845 – 1846 – 1847 – 1848 – 1849 jaren '50: 1850 - 1851 – 1852 – 1853 – 1854 – 1855 – 1856 – 1857 – 1858 – 1859 jaren '60: 1860 - 1861 – 1862 – 1863 – 1864 – 1865 – 1866 – 1867 – 1868 – 1869 jaren '70: 1870 - 1871 – 1872 – 1873 – 1874 – 1875 – 1876 – 1877 – 1878 – 1879 jaren '80: 1880 - 1881 – 1882 – 1883 – 1884 – 1885 – 1886 – 1887 – 1888 – 1889 jaren '90: 1890 - 1891 – 1892 – 1893 – 1894 – 1895 – 1896 – 1897 – 1898 – 1899