در تاریخ ایران، افزایش قدرت اداری و نظامی دولت مرکزی، یکی از عوامل اصلی تحول در موقعیت و منزلت اقشار و طبقات سیاسی و نظامی بوده است. سیاستی که چرایی و چگونگی آن در مورد دولت سلجوقی نیز قابل طرح است. پژوهش حاضر بر اساس این مسأله شکل گرفته است که نظام سیاسی سلجوقی چرا اقدام به ایجاد دگرگونی در موقعیت و جایگاه اقشار اجتماعی صاحب قدرت کرد و این سیاست چه پیامدهایی داشت؟ دولت سلجوقی در مرحله فتوحات با…
مکتب تاریخ نگاری عراق یکی از مهمترین مکاتب تاریخ نگاری اسلام در قرون نخستین اسلامی به شمار می رود. این مکتب تاریخ نگاری در دو شهر معروف و مهم بصره و کوفه شکل گرفت. روش ها و مضامین و محتوای تاریخ نگاری مکتب عراق آن را با روش ها و محتوای مکتب تاریخ نگاری مدینه به عنوان یکی دیگر از مکاتب تاریخ نگاری اسلامی متمایز می کرد. روش اخباریان و موضوع و مضامین ایام العرب و انساب عربی که ریشه در فرهنگ قبیله ای…
سفرنامه های خارجیِ دوره قاجاریه، بازتابنده نوعی نظمِ جنسیتی اند که در پیوند، سنخیت و هماهنگی با گفتمان سنتی جامعه است. در این نظمِ جنسیتی، تحت تأثیر مؤلفه هایی چون شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه، موقعیت زنان، موقعیتی در حاشیه و فرودست است که در زیرِ سیطره جامعه مردسالار، توانِ کنشگری وسیع در گستره اجتماع را از دست داده و به نوعی زیستِ مختصر در قالب الگوهای رفتاریِ همین جامعه تن داده است.…
جنبش دانش آموزی و کنشگری سیاسی-اجتماعی قشر دانش آموز، با وجود برجستگی و تأثیرگذاری در تاریخ معاصر ایران و بهویژه در جنبش ملی شدن نفت، به ندرت موردتوجه و پژوهش مستقل قرار گرفتهاست. با فروپاشی حکومت خودکامۀ رضاشاهی، فضای باز سیاسی-اجتماعی در ایران برقرار شد و زمینه برای فعالیت جریان ها، احزاب و تشکل های سیاسی، اجتماعی و مذهبی فراهم گردید. جنبش ملی شدن نفت، از مهم ترین جنبش های سیاسی-اجتماعی تاریخ…
دکوراسیون و تزئینات داخلی خانه ها در ایران عصر قاجار موردتوجه بسیاری از ایرانیان قرار داشته و آنان کوشش می کردند تا بهصورت آگاهانه تمایزات اجتماعی خود را از طریق همین امر منعکس نمایند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع و متون تاریخی و کاربست نظریۀ تمایز اجتماعی بوردیو مبتنی بر تفاوت در سلیقۀ اقشار فرادست و فرودست، در پی آن است تا برای این سؤالات پاسخ مناسب و درخوری بیابد:…
با درخواست میرزا حسنخان مشیرالدوله، وزیر عدلیه (1329ق.) و موافقت مجلس دوّم شورای ملّی (ذیالحجۀ 1329 تا ذیقعدۀ 1327ق.) فرانسیس آدولف پرنی، دادستان منطقۀ ردون بریتانی در فرانسه، بهعنوان مستشار عدلیه به استخدام دولت ایران درآمد. این درخواست در راستای اجرای تصمیم دولت و مجلس جهت استخدام مستشاران خارجی با هدف بازسازی تشکیلات دولتی پس از مشروطه بود. آدولف پرنی از سال 1329ق. تا 15 سال بعد یعنی تا…
رویکرد میان رشته ای در پیوند حوزۀ تاریخ آموزشوپرورش با دانش و روش های علوم مدیریت، افق تازه ای برای تحلیل سیاست های توسعه حرفه ای می گشاید. این رویکرد، با بهره گیری هم زمان از تحلیل انتقادی اسناد تاریخی و الگوهای مدیریتی، امکان فهم عمیق تری از بسترهای تصمیم گیری، سازوکارهای اجرایی و پیامدهای سازمانی را فراهم می سازد. ترکیب این دو حوزه، گذشته را به منبعی کارامد برای بازاندیشی و بهبود نظام های…
در کنار اهمیت تاریخ جهانگشای جوینی در شناخت دورۀ مغول و تأثیر آن در متون پس از خود، می توان گفت ترجمۀ انگلیسی این کتاب در جهان ایران شناسی و مغولشناسی نقش مهمی در شناخت پژوهشگران غیرایرانی و آشنا به زبان انگلیسی از این دوره داشته و پژوهش های ایشان متأثر از شیوۀ ترجمۀ محتوای این اثر بوده و یا ملاکی برای ادامۀ پژوهش ها در این زمینه به شمار می آمدهاست. بخش مهمی از دشواری های این کتاب و لاجرم ترجمۀ…
این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش محمدخان زنگنه، امیرنظام آذربایجان در دورۀ قاجار، به واکاوی ابعاد مختلف قدرت و دیپلماسی وی در این ایالت می پردازد. محمدخان زنگنه، با اتکا به تبار خانوادگی و شایستگی های فردی، توانست اعتماد عباسمیرزا و محمدشاه قاجار را جلب نموده و به یکی از کارگزاران اصلی حکومت تبدیل شود. با خروج عباسمیرزا از آذربایجان، او عملاً مسئولیت ادارۀ این ایالت و تعامل با نمایندگان سیاسی…
شاهعباس اول صفوی یکی از مهمترین پادشاهان صفوی و تاریخ ایران، زمانی به قدرت رسید که ایران مورد یورش قدرتهای خارجی و شورشهای داخلی قرار داشت. او طی ۴۲ سال حکمرانی خود توانست سرزمینی که در آن قدرت مرکزی وجود نداشت، به ایرانی آباد و قدرتمند تبدیل کند. اگرچه زندگانی و اقدامات او بهکرات مورد بررسی تاریخی قرار گرفته، اما تحلیل نظاممند شخصیت و رفتار سیاسی او بر پایة نظریههای روانشناسی سیاسی کمتر…