De Iraniërs die ik online mis

Al bijna heel 2026 hebben Iraniërs geen normaal internettoegang. Dat begon al op 8 januari, de dag van de grote protesten, toen het regime het internet afsloot. Na een paar weken was er mondjesmaat wat verbinding mogelijk, maar sinds het begin van de oorlog op 28 februari is internet weer compleet geblokkeerd.

Kun je je een leven zonder internet voorstellen? Je kunt niet werken, niet even een route checken, niet je DuoLingo-app openen, niet even wat noodzakelijke spullen bestellen, geen podcasts downloaden, niet met je vrienden of familie appen, niet even doomscrollen.

Je kunt ook niet je ervaringen delen of je mening uiten omdat het regime niet wil dat de rest van de wereld weet hoe het eraan toegaat in het land. Nou zijn er mensen die met dure VPN’s af en toe online komen, maar in niets lijkt het op het internet van voor 2026.

Ik mis zo velen van hen online. Dan heb ik het niet over mijn familie of vrienden, maar de mensen die ik online volg. Ik mis hun filmpjes en verhalen op Instagram, ik mis hun stemmen, grappen, beelden en de commentsecties onder hun posts. Zoals vriendin Sara Emami schreef in een van haar posts: ‘The internet is a lonelier place without Iran.’

Dus vandaar dat ik vandaag een paar van dee Iraniërs die ik online volg uitlicht. Mensen die ik mis, mensen die mijn online leven verrijkten. Mensen met wie het hopelijk goed gaat.

Mahdi maakt hilarische video’s waarin hij stereotype Iraanse moeders en vaders nadoet. Hoewel mijn ouders al meer dan dertig jaar hier wonen herken ik ze toch regelmatig in zijn video’s - in hoe de vader altijd alle lichten uitdoet of hoe de moeder een bezorgde blik op haar kind werpt.

In deze video persifleert hij een vader die fruit heeft gekocht en daar maar niet over op kan houden (klik op de afbeelding om naar de video te gaan):

Sinds januari heeft Mahdi niets meer gepost. Zijn profielfoto is alleen wel zwart geworden en hij heeft zijn bio veranderd in: ‘Er is niets grappigs meer in deze wereld.’ Ik vrees dat hij vanwege de massamoorden veel leed heeft meegemaakt.

De energieke Yasaman reist door heel Iran en maakt vrolijke video’s over haar avonturen en de bezienswaardigheden in het land. Door haar heb ik een paar plekken leren kennen die ik anders nooit zou ontdekken, zoals havenstad Anzali aan de Kaspische Zee:

Goli geeft boekentips en citeert allemaal mooie zinnen uit verschillende werken. Door haar krijg ik zin om meer Perzisch te lezen.

In deze video haalt ze de schrijver Simin Daneshvar aan, die de klassieker Savushun (1969) schreef. Goli laat Daneshvar reageren op de gedachte dat je tolerant en flexibel moet zijn: ‘Ik ben zo tolerant geweest dat ik eraan gewend ben geraakt. Als je erg flexibel bent buigt iedereen je om.’

De jonge Abolfazl gaat er graag op uit in de natuur en vertelt ons allemaal weetjes over dieren, zoals in deze video (die ook Engelse ondertiteling heeft) over het stekelvarken:

Mana houdt veel van kunst en deelt met veel enthousiasme haar kennis. Door haar heb ik allerlei kunstenaars ontdekt die ik anders nooit zou leren kennen, zoals de avant-gardistische schilder en videokunstenaar Farideh Lashai:

Ik heb geen idee wanneer deze mensen weer online zullen komen en of ze ooit weer dezelfde content willen of kunnen maken. Ik zou dat heel graag willen, dat we 2026 uit konden wissen en dat veel dingen weer als vanouds zouden zijn, maar er is te veel gebeurd de afgelopen maanden.

• In Trouw staan regelmatig interviews met mensen in Iran over hun ervaringen. Het laatste interview heb ik geschreven, over een jonge vrouw die onder andere vertelt hoe machteloos ze zich voelt door de besluiteloosheid van het staakt-het-vuren.

• De Amerikaanse podcast This American Life heeft een mooie aflevering gemaakt waarin allerlei mensen in Iran aan het woord komen. Althans, hun voiceberichtjes zijn in het Engels ingesproken door Iraans-Amerikaanse acteurs om niemand in gevaar te brengen.

• Wil je graag wat Iraanse kunstenaars steunen? Via deze site kun je kaarten kopen die door enkelen van hen ontworpen zijn en de opbrengsten gaan direct naar hen.

• Aanstaande donderdag ben ik samen met twee andere kunstenaars te gast in De Brakke Grond tijdens Girls of the Iranian Diaspora, georganiseerd door Sachli Gholamalizad. Ik kan een paar vrijkaartjes weggeven, dus mocht je willen komen, laat het me graag weten!

• Op 8 mei ben ik samen met Mojdeh Feili en Kaveh Akbar (die het mooie boek Martyr! schreef) te gast bij de Writer Series: Voices of Iran van Writers Unlimited.

Heb je gedachten over mijn nieuwsbrief, wil je iets delen of heb je een vraag? Mail me terug!