"önce taciz etmeyeceksin"

kuzenim köpeğini veterinere götürdü geçenlerde. çok yaşlı bir köpek, ciddi sağlık sorunları da var, özel bakım alması gerekiyor. eve döndükten sonra whatapp’tan takip mesajı atıyor veteriner hekim, kuzenim de yanıt veriyor. (bağlam açısından: kuzenim kadın, veteriner hekim erkek)

devamında veterinerin mesajları gece saatlerine kaymaya başlıyor. gece yarısına doğru, “efendim iyi geceler” ile başlayan, yine köpeği merkeze alan ama samimiyet dozu artan mesajlara dönüşüyor bunlar…

kuzenim geç saatte gelen bu mesajlara özellikle gündüz cevap veriyor.

takip eden gece yarısı yine bir mesaj gönderiyor veteriner: “efendim iyi geceler, uyudunuz mu?”

hemen ardından siliyor, ancak kuzenim görmüş oluyor.

ertesi gün kuzenim, adama uygunsuz saatlerde uygunsuz mesajlar attığını, mesleki sınırları aştığını söyleyerek başka bir hekimle görüşmek üzere köpeğinin dosyasını istiyor. adam yanıt olarak whatsapp’a akşamları bakabildiğini söylüyor: “gece kuşuyum da biraz, kusura bakmayın.” sonra “kötü bir gün geçirmiştim” diye açıklıyor kendini, “anlatmaya ihtiyacım vardı, yanlış anlarsınız diye vazgeçtim.”

“yanlış anlarsınız diye” mi?? bunun doğrusu var mı ki?!

mesleki bilgin için gelen bir hastaya, mesai saatlerinin dışında, gecenin bir körü mesaj atıyorsun (aslında şansını deniyorsun). çizgiyi aştığının sen de farkındasın ki sonra siliyorsun. haddin bildirilince de de “kötü bir gün geçirdim, anlatmaya ihtiyacım vardı” diyorsun!

hekim olmandan mütevellit sana danışan, iki gün önce ilk kez gördüğün bir kadına ne anlatmaya ihtiyaç duyuyorsun??

bunu erkek hastalarına da yapıyor musun?!

sen kadınları salak mı zannediyorsun?!!!

bu kadının —ve hemen hemen her kadının— daha önce böyle şeyler yaşamadığını, senin ne yapmaya çalıştığını anlamadığını mı sanıyorsun?!

kuzenim bunu anlattığında, bu ve bunlar gibi, ağız dolusu küfür etme isteği de uyandıran birçok soru belirdi zihnimde.

bunun münferit bir olay olmasını çok isterdim. ama böyle bir olayın münferit olmadığını bilecek kadar uzun süredir kadınım. bu yazıyı okuyan her kadının —ya kendisinin ya da bir tanıdığının— başına mutlaka benzer bir şey geldiğini de biliyorum.

bu gibi olaylar her gün, her an, her yerde yaşanıyor. “taciz mi, değil mi, kime şikâyet edebilirim? etsem n’olacak?” ikilemi yaşatan, güya ne olduğu belirsiz ama sınır aşımı olduğu her halinden belli bu tür olayların çoğu haber bile olmuyor.

haber olanlara bir örnek:

muğla büyükşehir belediye başkanı ahmet aras’ın danışmanı levent arkan, geçtiğimiz hafta “nitelikli cinsel taciz” suçlamasıyla tutuklanıyor. 63 yaşındaki arkan, kendinden 40 yaş küçük, iş arayan bir üniversite öğrencisine gönderdiği uygunsuz mesajları savcılıkta şöyle savunuyor: “espri yapmıştım, amacım zorda olan bir insana yardımcı olmaktı”.

cidden mi?! biz de çok güldük!

arkan şu an “adli kontrol” ile serbest. ahmet aras ise, kendisine yöneltilen soruları ve açıklama yapmasına dair talepleri ısrarla görmezden geliyor. tıpkı fırat tanış’ın, ozan güven’in belediye kültür merkezlerinde sahne almasına yönelik itirazları ve protestoları görmezden geldiği gibi!

bu adamlar bunu hep yapıyor!

halamın bir arkadaşı vardı, kendisi gibi doktor ve öğretim üyesi... yumuşacık sesli, zarif bir kadındı. bir seferinde bir kamyon şoförünü dövdüğünü anlatmıştı halam. trafikte sıkıştırmış mı, ne yapmış, tam hatırlamıyorum ama hak ettiğini söylemişlerdi. halamın arkadaşı arabadan inmiş, allah ne verdiyse adama girişmiş, elinden zor kurtarmışlardı.

bu hikâyeyi duyduğumda ben üniversitedeydim, onlar da benim şimdi olduğum yaşlardalardı. çok şaşırmış, inanamamış, hiç konduramamıştım. doktor, akademisyen, anne, yumuşacık bir kadının bir kamyon şoförünü dövecek kadar nasıl öfkelenebildiğine ve o gücü nereden bulabildiğine o gün akıl sır erdirememiştim.

bugün erdirebiliyorum.

» “kuzenime yavşayan o veteriner keşke karşıma çıksa” diye geçiriyorum içimden…

» danışman pozisyonuna güvenip iş aramak için kendisine ulaşan, torunu yaşındaki genç kadına sulanan o adam keşke bana yapsa o “esprilerini”…

» kamusal alanlarda bir genç kızın ya da kadının, yanındaki ya da başka bir erkek tarafından rahatsız edildiğini bir görsem…

aklımdan geçenleri, “şiddeti olumlamış olmamak” için yazmıyorum.

bu korkusuzluğun, menopozla, daha doğrusu, yaşayıp görmüş olmakla ilgisi var, onu biliyorum. yaşını gösteren kadınlar söyleşimizde şöhret baltaş da demişti ya hani, “sen bana artık ne yapabilirsin ki?”

ama daha iyi bildiğim bir şey varsa o da şu: bu hadsizliğin, penisle doğmuş olmanın kendisine her şeyi yapma hakkı verdiğini zanneden bir erkek olma haliyle ilgisi var.

mesleki yetkinliğini ya da siyasi pozisyonunu istismar aracına dönüştürmekle ilgisi var.

bugün adına “gaslighting” denilen, “ama sen beni yanlış anladın”, “amma da abarttın”, “sadece şaka yapıyordum” dedirten yüzsüzlük stratejisini bir karakter özelliği haline getirmiş olmakla ilgisi var.

bu ülkede norm haline gelen “cezasızlık”la ve “haksız tahrik” indirimiyle ilgisi var.

halbuki çok basit: erkek olman, sana kadınların sınırlarını ihmal etme hakkı vermez.

yapman gereken şey çok net: haddini bileceksin.

bunu yapmak o kadar zorsa sizin için, hipokrat abinizin “önce zarar vermeyeceksin” sözünü uyarlayın kendinize: önce taciz etmeyeceksin.

bunu gün içinde tekrarlayın, hatta çerçeveletip asın iş yerlerinize. alın, sizin için hazırladım:

devamını da şöyle getirin:

karşıma çıkan kadınları cinsel obje olarak görmeyeceğime, mesleki güvenlerini ya da içinde bulundukları zor durumları kendi şahsi arzularım için manipule etmeyeceğime, profesyonelliğe sığmayan tutumlara bürünüp kimsenin huzurunu kaçırmayacağıma, içinde bulunduğum konumu ve sahip olduğum gücü bir istismar aracına dönüştürmeyeceğime namusum ve şerefim üzerine…

aman yok, vazgeçtim.

namus sözlerine, şövalye yeminlerine ihtiyacımız yok. başımıza ne geliyorsa böyle erkeklik şovlarından geliyor zaten.

elinize, dilinize hakim olun, haddinizi bilin yeter.

sadece şunu hatırlatın kendinize: “önce taciz etmeyeceksin.”

bu. bu kadar.