“Kusurlu dünyada kurulan bir cennet”

Ali Kazma’nın Şubat 2026’ya kadar İstanbul Modern’de yer alacak “Aklın Manzaraları” başlıklı sergisi, mercek temelli işleriyle tanınan sanatçının kitaplar, yazma eylemi ve düşünce süreçlerine odaklanan yakın dönem çalışmalarını bir araya getiriyor. Sergi, temelinde sanatçının yazarın zihnini bir manzara gibi ele aldığı video yapıtlarının yanı sıra 2010’lardan bu yana ürettiği işleri ve geniş fotoğraf arşivinden bir seçkiyi izleyiciyle buluşturuyor.

Kazma’nın sergisinde yazma eylemini merkezine alan üç önemli video iş bulunuyor: Orhan Pamuk’un ev ve arşivine dair ayrıntıları yansıtan Mürekkep Evi ve Sentimental ile Alberto Manguel’in kütüphanesinin Portekiz’e taşınma sürecini ele alan Alberto Lizbon’da. Söz konusu bu işler, bir yazarın düşünme, üretme ve çalışma sürecinin ne derece çetrefilli ve farklı olabileceğini çeşitli örnekler üzerinden tartışmaya açarak kayıt altına alıyor. İstanbul Modern’in yeni binasındaki Fotoğraf Galerisi’ne ilk günden itibaren destek veren Burgan Bank’ın dijital bankacılık markası ON Dijital Bankacılık sponsorluğunda gerçekleşen “Aklın Manzaraları” sergisi vesilesiyle Ali Kazma ve Alberto Manguel ile kitaplara, edebiyata ve sanata dair keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

Manguel: Ama bir kütüphaneyi taşımak, bu çok başka bir şey… Gerçekten büyük bir emek söz konusu çünkü ancak kitapları kutularken tam olarak neye sahip olduğunuzu fark ediyorsunuz. Benim kütüphane hafızam çok iyidir, dolayısıyla “Aa, bende bu kitap da mı varmış?” gibi bir keşif duygusu hissetmem. Hepsini hatırlarım zaten. Daha çok, “Benim elimde bu konuda şu kadar, şu konuda bu kadar kitap varmış,” diye fark etmek aslında bende farkındalık uyandırır. Ve hepsini tek tek kutulara koymak…

Kazma: Benim zihnimde hep şöyle bir ev düşüncesi vardı: Kütüphane etrafında inşa edilen bir ev… Normal şartlarda bunu hayatta yapmam, çünkü böyle bir işe en başından başlamam gerekirdi. En azından o ölçekte. Ama her yaşadığım yerde önemli bir kütüphane oluşturdum. Ama önce “Kitapları nereye koyacağım?” diye planlayıp hayatı onun etrafına inşa etme fikri beni çok etkiledi. Alberto’yu ve onun yazdıklarını tanıdıkça oraya olan ilgim arttı. Ben orayı; kusurlu dünyada kurulan bir cennet gibi gördüm, sanki korunan bir alan.

Söyleşiyi okumak için tıklayın.

In Vitro: İnsanın bağ kurma kapasitesini yitirdiği yer

Salt Beyoğlu’ndaki “Hayvanların Yaşamı” sergisi, insanın bütünden koptuğu yerde, ötekiyle bağ kurma kapasitesini nasıl yitirdiğini; fakat bu bağın izlerini sürmenin hâlâ mümkün olduğunu hatırlatıyor.

✍️ Meryem Koç

Salt Beyoğlu’nda izleyiciyle buluşan “Hayvanların Yaşamı” sergisi, insan ile hayvan arasındaki ilişkinin tahakkümle örülmüş sınırlarını ve bu sınırların ötesindeki müşterek yaşam ihtimallerini araştırıyor. Güney Afrikalı yazar J.M. Coetzee’nin aynı adlı romanından ilhamla şekillenen sergi, hayvanlara duyulan şefkati insan merkezli bir merhametin ötesine taşıma çabasında.

Yazının tamamı bağlantıda.

Kütüphane: Jak İhmalyan: Anadan Doğma Ressam, Doğma Büyüme İstanbullu

Dirimart Yayınları’ndan çıkan Jack İhmalyan kitabında yer alan Ömer Faruk Şerifoğlu’nun makalesi Argonotlar Kütüphanesinde.

Jak İhmalyan adı sanat tarihi kitaplarımızda geçmez. Çağdaş sanat tarihimiz onu “öteki” olarak dışarda tutsa da, o sanat çevrelerinde efsaneleşmiş bir karakter olarak kırık dökük hikâyeleriyle anılır…1947’de Türkiye’den ayrıldıktan sonra aklı hep burada olan Jak İhmalyan’ın gençlik yıllarından tanıştığı Ara Güler, Aziz Nesin, Nâzım Hikmet ve Türkkaya Ataöv gibi varlığından haberdar olan ve Moskova’ya gidip gelerek onuna görüşmeye devam eden çok az kişi vardır.

Yazının tamamı bağlantıda.

Argonotlar Ajanda

Argonotlar Ajanda güncel sergileri takip edebileceğiniz bir rehber.

Devam eden sergiler

• Istanbul Concept Gallery, Gündeliğin Florası / Çeyiz Makal Fairclough, 6 Ağustos - 16 Ağustos

• Zilberman Istanbul, Genç Yeni Farklı 2025, 2 Ağustos - 23 Ağustos

• Çağla Cabaoğlu Gallery, 25. Yıl: Yankı - Rezonans, 30 Ağustos

• Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi, Zihnin Sınırlarında Bir Rota: Fikret Muallâ, 7 Eylül

• İMALAT-HANE, TunState / Aslı Çavuşoğlu, 27 Eylül

• Arter, Heykel Olma Teşebbüsü / Franz Erhard Walther, 5 Ekim

• Hara, Tarihin Neresindeyiz?, 30 Kasım

• Salt Galata, Karanlık Dünya / Mike Bode&Caner Yalçın, 14 Aralık

• Arter, Duvar Çizimi / Can Aytekin, 14 Ocak 2025'ten itibaren

• Yapı Kredi Kültür Sanat, Bir Arada, 4 Ocak 2026

• Arter, Basınç Altında Suyun Üstünde, 11 Ocak 2026

• Meşher, Hikâye İstanbul’da Geçiyor, 18 Ocak 2026

• İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Maceraperest Bir Mimarın Fotoğrafhanesi: Arif Hikmet Koyunoğlu, 17 Mayıs 2026

Görmek için son günler

• Galeri / Miz, Miz Volume 11: Bir Arada, 8 Ağustos

• Salt Beyoğlu, Anadolu’nun Bitki Mirası, 10 Ağustos

• Yunt, Başıboşlar, Gergedanlar ve Yanlış Anlamalar Hakkında / Guido Casaretto, 15 Ağustos

• Borusan Contemporary, İçimdeki Şehir / Doug Aitken, 17 Ağustos

• Borusan Contemporary, Ebedi Prelüd, 17 Ağustos

• Pera Müzesi, Samih Rifat: "Çok İş Var Yapacak", 17 Ağustos

• Pera Müzesi, Ay Işığıyla Dans / Marcel Dzama, 17 Ağustos