De typemachine van mijn dromen

Al jaren wist ik het: ik wilde een Olivetti Lettera 32, in die prachtige appelblauwzeegroene kleur (voor de Nederlandse lezers: appelblauwzeegroen is het prachtige Vlaamse woord voor ‘turquoise’). Ik wist ook dat ik een gerestaureerd exemplaar wilde, zodat ik ze nog zou kunnen gebruiken.

Op tweedehandssites had ik er al veel zien passeren, maar de exemplaren die opdoken hadden vaak zware gebruikssporen, of waren compleet buiten gebruik.

De Lettera 32 werd ontworpen door Marcello Nizzoli in 1963, en is sindsdien het werktuig geweest van veel beroemde schrijvers. Cormac McCarthy schreef er nagenoeg al zijn fictie, scenario’s en correspondentie op — naar eigen schatting meer dan vijf miljoen woorden. Thomas Pynchon typte erop. Bob Dylan. Leonard Cohen. Martin Amis. En natuurlijk Philip Roth, een van mijn grootste literaire helden — zijn Lettera 32 is te zien op een foto uit 1968, een jaar voor Portnoy’s Complaint verscheen. Die foto hangt bij mij thuis. Na zijn dood werd de machine geveild. Ingeschat op driehonderd tot vijfhonderd dollar, maar uiteindelijk verkocht voor 17500 dollar.

Ik vond wat ik zocht in het zuiden van Spanje. Ania en Jacek zijn de drijvende kracht achter El Granero Typewriter Company in Fuengirola, vlakbij Málaga - hun professionaliteit, vriendelijkheid en behulpzaamheid worden in alle reviews geroemd. Hij is de restaurateur, zij is het hart van de zaak — en samen hebben ze er hun levenswerk van gemaakt om oude typemachines weer tot leven te wekken. Meer dan vijfduizend verscheepten ze er al naar 75 landen. Hun typemachines duiken op in films (Asteroid City van Wes Anderson), en zijn in handen van artiesten als Lady Gaga en Eddie Vedder. De mijne is begin deze week aangekomen. Inspectierapport erbij, en een rood-zwart lint dat schreeuwt om gebruikt te worden.

Dat zal ik ook doen: erop typen. Ik schrijf steeds vaker weer met de hand, en ik ben benieuwd wat er gebeurt als ik dat met een typemachine doe — wanneer mijn woorden er trager uitrollen, zonder dat ik ze meteen kan wissen. Gewoon: tikken en verder. Misschien zien mijn zinnen er anders uit als ze niet onmiddellijk corrigeerbaar zijn.

Maar eerst moet ik uitvissen hoe zo’n typemachine ook alweer werkt. Gelukkig zit er een handleiding bij. Het is een qwerty, ik weet het — maar ik wilde de machine zoals ze origineel ontworpen werd, en een azerty-toetsenbord is nog altijd de uitzondering. Ik vermoed in elk geval dat mijn aanwinst hier nog regelmatig zal opduiken.

Laat een reactie achter