Xin chào các bạn,
Có lẽ đã từ khá lâu rồi, tôi không viết về đề tài nghề làm Product nữa, vì tôi không còn làm nó nữa (trên Title), dù ở một mặt khác, tôi vẫn làm Product mỗi ngày.
Gần đây, có quá nhiều bài viết hay ho về Product mới ra, nó khiến tôi suy nghĩ và chiêm nghiệm hơn về nghề này. Hy vọng rằng những chiêm nghiệm này sẽ giúp cho bạn trẻ nào đang làm Product có những suy nghĩ và định hướng về tương lai.
Bài viết tổng hợp những ý kiến cá nhân của mình sau khi đọc một loại bài chia sẻ về nghề PM rất đáng suy ngẫm của nhiều người khác.
Cái này tôi đã nói khá nhiều ở các kỳ trước, nghề Product là một nghề đau khổ và có nhiều sự hiểu lầm.
Dù cho bây giờ có nhiều khoá học về PM hơn lẫn những bạn viết khá hay về nó, thì tôi vẫn bảo lưu quan điểm là thế giới khó mà thay đổi nhanh chóng như vậy. Bên ngoài thì có vẻ như PM đã trở thành một job title sang chảnh, nhưng liệu một PM có được dùng đúng nghĩa không thì là một dấu chấm hỏi to đùng?
Không phải vô cớ mà cuốn Inspired của Marty Cagan nổi đến vậy. Trong cuốn đó, nghề PM được viết lần đầu một cách tường minh, rằng nó không phải là designer, không phải là project manager, và không phải là product marketing. Tôi đồ rằng ở Việt Nam, các tổ chức chưa chắc đã phân biệt được điều này.
Tôi đã từng viết về nó ở bài này
Còn các người làm truyền thông về nghề PM, họ dạy bạn những kiến thức để gây ấn tượng, nhưng thực tế bạn chưa chắc đã áp dụng được cho doanh nghiệp. PM như một quân cờ trên bàn cờ, với những nguồn lực về team lẫn công cụ phụ thuộc vào sự chuẩn bị và quy hoạch mà tổ chức cung cấp cho bạn.
Ví dụ như chuyện áp dụng về AB Testing chẳng hạn, liệu bạn có thể tự làm AB Testing khi mà tổ chức không cho bạn các công cụ và thời gian cần thiết để làm.
Tôi nghĩ rằng, với nhiều bên, title PM chỉ là cái bình mới dành cho những loại rượu cũ. Bạn là Business Analyst, hay là một người có domain knowledge nào đó, hoặc đã từng làm PM/học làm PM ở đâu đó, và giờ bạn khoác chiếc áo PM mới để thực hiện những nghĩa vụ được tổ chức mới quy định. Nhưng liệu bạn có được làm PM thật không thì cũng còn phụ thuộc rất nhiều vào tổ chức của bạn.
Mình biết ở rất nhiều nơi, các bạn PM bị dí làm những việc như viết tài liệu, làm bồ câu đưa thư, tỉa tót JIRA, bón việc cho dev, làm mịn Product Backlog,... chiếm 80% thời gian của những việc mang tính chiến lược, sáng tạo, khám phá,... Ngoan ngoãn và chăm chỉ luôn là đức tính quý giá, cho đến khi nó không còn đủ nữa.
Bi kịch cho ngành PM ở Việt Nam đấy là lúc trẻ không trường lớp đào tạo, phải trưởng thành thật gấp qua những kịch bản ngặt nghèo do các tổ chức đặt ra bắt chín ép, và rồi năm 35 tuổi bị mắc kẹt trong thung lũng Product Leader: quá già để làm việc tay chân giá rẻ, nhưng quá trẻ để đặt cửa lên quản lý với những domain mới toanh.
Năm 2026, nếu bạn đang vẫn còn cắm mặt vào 80% việc như trên, bạn nên lo sợ cho tương lai của chính mình.
Phần nhiều những việc thuộc nhóm 80% công việc ở trên đang được AI chặt ngon, xử đẹp, ở một thứ chất lượng mà những PM lâu năm cũng phải băn khoăn là vậy còn việc nào cho tôi.
Trong bài đọc dưới đây, tác giả cũng nói rõ rằng việc làm sản phẩm không còn quan trọng bằng việc chọn sản phẩm nào để làm, và những PM chăm ngoan làm user story, tỉa tót backlog rồi sẽ trở nên lạc hậu, vì những gì người ta quan tâm là làm sao để ra quyết định đúng và tư duy phản biện (critical thinking) trở nên ngày một quan trọng.
Những framework, lý thuyết sách vở,... chỉ là công cụ để bạn có thể thuyết phục và tạo ảnh hưởng lên tổ chức,.. nhưng liệu tổ chức có tạo đủ đất để cho bạn làm?
Nếu các công ty vẫn muốn bạn ôm thật nhiều để thực hành công việc của những nhà máy sản xuất tính năng x10 năng suất, thì bản chất bạn vẫn là 1 chú ong Feature PM viết docs tăng gấp 10 lần.
Trong khi JD của PM hiện vẫn quanh quẩn trong backlog, thì trên thế giới họ đã dự đoán PM sẽ tiến hoá lên 5 vai trò mới sau đây.
Boris Cherny (cha đẻ của Claude Code tại Anthropic) chia sẻ về việc các vai trò product team như engineering, product, design, data science đang vào nhau trong 5 vai trò hoàn toàn mới:
Prototyper: nghĩ ý tưởng mới, thử nhanh, tạo nhiều prototype, phần lớn có thể không ship.
Builder: biến prototype/idea thành sản phẩm thật đủ production.
Sweeper: dọn UI, đơn giản hóa code/system, bỏ thứ không cần, tối ưu performance.
Grower: iterate sản phẩm đã build để cải thiện PMF.
Maintainer: giữ hệ thống mature secure, reliable, fast, efficient khi scale.
Đọc thêm 👇
Boris Cherny@bcherny
As engineering, product, design, DS, etc. melt into a new kind of role, I was reflecting on what roles might look like in the future. For example, when I look at the Claude Code team I see what I think is five archetypes: 1. Prototyper: comes up with brand new ideas; churns out
11:45 PM · Jun 28, 2026 · 3.09M Views
886 Replies · 2.38K Reposts · 19.8K Likes
Như bạn thấy, ranh giới của designer, developer hay PM đang mờ nhanh chưa từng có, và có thể đảm nhiệm các vai trò khác nhau trong này.
Với AI, bạn có thể tự tạo ra sản phẩm như developer, và ngược lại, dev cũng đang ôm dần phần nghĩ của PM.
Cứ cho là sweeper hay Maintainer là đất của dev, thì PM giờ đây nên được toả sáng ở những vai trò còn lại.
Những vai trò mới này đang chờ được khai phá bởi những tổ chức dám tiên phong, thử nghiệm và trao quyền.
Vậy làm sao để bạn biết được là mình sẽ được trao quyền và có tiềm năng phát triển?
Theo mình, tổ chức của bạn từ tầm quản lý phải vượt qua được phạm vi quan tâm của câu hỏi sau
Nếu đây là câu hỏi mà bạn và sếp đang quan tâm mỗi ngày, rất có thể bạn đang chưa phải là PM đúng nghĩa và sếp bạn đang dùng bạn như một Project Manager - điều mà Marty Cagan đã cảnh báo.
Mình cũng đã từng lâm vào tình cảnh tương tự. 4 năm về trước, mình cũng từng được lead một team, và trong suốt 1 tháng đầu anh sếp phụ trách chỉ hỏi mình đúng là bao giờ thì tính năng lên.
Và trong tuần đầu tiên, tính năng lên chậm 3 ngày, anh nhắc đi nhắc lại như đấy là một thất bại không chấp nhận được.
Mình bình tĩnh nói với anh là team đang làm quen để hiểu nhau, mọi thứ sẽ cải thiện dần theo thời gian.
Để rồi khi mà team sau này deliver vượt scope trong nhiều sprint với chất lượng tốt, ảnh gần như chẳng bao giờ quan tâm đến việc tính năng có lên không nữa. Ảnh coi điều đó như mặc định và bắt đầu tìm cách chạy số với những tính năng mới ra.
Điều mình muốn nói ở đây là 4 năm trước AI chưa mạnh như bây giờ.
Việc lên 1 tính năng giờ hoàn toàn có thể tính bằng ngày, chứ không phải tuần và tháng như trước.
Đọc thêm 👇
Nếu vẫn giữ mindset là một xưởng sản xuất features, bạn sẽ thấy bị burn out vì tính năng lên không quan trọng bằng việc vì sao lại build nó từ lúc ban đầu.
Câu hỏi healthy mà bạn nên trả lời sẽ phải là
Chúng ta build cái gì? Và tại sao?
Chứ không phải là when, bao giờ.
Và câu trả lời chắc chắn không phải là vì sếp trên muốn thế.
Nhưng mình hiểu vì sao đi đến tận cùng câu hỏi cái gì và tại sao nó lại khó.
Đơn giản là vì ..
Mình đồng ý với a Đạt đấy là việc uốn lượn trong các đường cong politics công sở là kỹ năng sinh tồn của PM mà AI không làm được.
Mình chỉ muốn nói thêm mặt trái đấy là chơi Politics thường sẽ phải đánh đổi lấy sự tự vấn của cá nhân mình, đặc biệt là trong thời đại AI.
Phần lớn các Product đều có một ý chí to lớn của một lãnh đạo đằng sau, và khi nó được ấn vào tay bạn, nó có thể được gửi gắm một mức độ urgency nào đó mà bạn khó có thể chối từ.
Bạn sẽ phải chinh phục ma trận giữa Hồn Sản Phẩm, Ý Sếp, và Lòng Quân.
Hồn Sản Phẩm là việc bạn được giao để làm (trừ phi đen đủi bạn phải làm trên nền sản phẩm ai đó đã chốt kỹ sẵn), nhưng nó luôn có lịch sử và câu chuyện của nó. Bạn cần phải tìm hiểu vì sao nó được sinh ra, và ai là người muốn nó ra đời nhất. Đây sẽ là đồng minh của bạn.
Và trong hành trình này, bạn cần hiểu xem người thuê bạn (thường là sếp bạn), đóng vai trò gì trong sản phẩm này. Liệu có sếp nào to hơn muốn sản phẩm này ra đời không?
Và đừng quên là team được bạn assign, họ có thái độ thế nào với sản phẩm? Họ welcome bạn đến như một thành viên được mong chờ, hay vẫn còn đang dò xét liệu bạn có biết mình đang làm cái quái gì không? Họ có buy-in với Ý Sếp không, và bạn cần chiều lòng họ ở mức nào?
Trong quá trình đó, đừng quên là người dùng sản phẩm là ai. Hồn sản phẩm nằm ở làn ranh giữa cái tổ chức muốn và cái người dùng cần. Điều này bạn cần là người phải tìm được sự thật, và có khả năng truyền đạt để được tổ chức tin tưởng trao nguồn lực.
Khi cả ba thứ hài hoà thì không sao, còn khi mà mỗi thứ ở một nơi, thì chúc bạn may mắn tìm ra được điểm hoà vốn để các bên cùng chấp nhận đánh đổi.
Rất dễ hiểu là chuyện cân bằng giữa Ý Sếp và Lòng Quân cần được sinh tồn ưu tiên trước, sau đó mới đến Hồn Sản Phẩm.
Dù thế nào đi nữa, bạn cần chứng minh tiếng nói của mình là quan trọng và tổ chức nên lắng nghe bạn. Cái TÍN của mình trong tổ chức luôn quan trọng, bạn mất cái đó là mất tất cả.
Và politics phải phục vụ hiệu quả tổ chức sản phẩm, thay vì sinh tồn cá nhân.
Đây là điểm bạn cần phải tự cân nhắc xem tổ chức của mình có đạt đến điều đó hay chưa.
Nếu bạn thấy không hợp màu, tốt nhất là tự bay màu sớm trước khi linh hồn sản phẩm rời bỏ bạn.
Bài viết của anh Đạt về chia sẻ của a Tuấn Anh mình thấy thú vị.
Điểm mình đồng ý đấy là solo founder giờ đi rất nhanh và tự do. Hồn sản phẩm thực chất không quan tâm đến politics của sếp bạn hay lòng quân. Nó chỉ đơn giản là người dùng có đủ hài lòng để trả tiền bạn không, và trả bao nhiêu tiền?
Quá nhiều framework lẫn ý kiến của ông nọ bà kia rất dễ khiến bạn bị sao lãng khỏi câu hỏi gốc. Và trả lời câu hỏi gốc sai ý của các ông bà đó, bạn cũng có thể bị rơi đầu.
Hàng tiếng họp hành làm đẹp lòng người không bằng một tiếng cãi nhau với Claude model mới rồi mang sản phẩm ra chứng minh với thị trường.
Bởi thực sự thì:
User không quan tâm app được code bởi tập đoàn hay một founder ở quán cà phê; họ quan tâm nó có giải quyết đúng nhu cầu ngay lúc này không.
Bạn càng tìm ra chân lý sớm, bạn càng có cải tiến nhanh hợp ý thị trường. Theo mình đây là chân giá trị của Product mà nếu bạn quen phải xin ý kiến sếp quá nhiều, bạn sẽ bị cản.
Có lẽ bạn nên cãi sếp ít thôi và tự build 1 product riêng của chính mình, và từ trải nghiệm đó bạn biết cách dùng dữ liệu thị trường để khiến sếp lắng nghe bạn.
Giữa theo quan điểm của anh và data sản phẩm vừa được người dùng mua hoặc điền vào form, bạn không cần nói quá nhiều để chứng minh sự thật mà mình đang theo đuổi.
Trong bài viết này, mình muốn ghi lại những bình luận và quan điểm của mình trước những bài viết chia sẻ rất hay và sâu sắc của những bloggers cả trong nước và nước ngoài gần đây về ngành Product.
Mình đồng ý với họ, mình nghĩ nghề PM đang ở một điểm giao thời quan trọng (inflection point trong toán học) và sẽ thay đổi về nhu cầu rất nhanh và mạnh trong thời gian tới.
Và mình thấy từ vị trí của mình, bạn nên tự build một dự án cá nhân để có thể đi nhanh hơn với công nghệ của thời đại.
Đừng đợi sự cho phép của người khác, hãy liều lĩnh và dại khờ như những gã start-up khó bảo và học qua những sai lầm bạn được phép mắc phải.
Hãy đừng đợi các CEO cho phép để manage expectations của họ. Nhiều khi họ không biết mình muốn gì, và thậm chí còn làm chậm đi, thay vì giúp đỡ việc bạn cần phải biết mình muốn gì.
Các công cụ AI chỉ là phần vỏ, sẽ không thể làm thay bạn công việc của kẻ đi tìm lời giải cho bài toán mà mình đang theo đuổi.
Chúc các bạn sẽ có được tình yêu với nghề, và trở thành những PM có giá trị của tương lai.
Và nếu bạn muốn bắt tay vào hành trình tự build ngay hôm nay, mình sắp mở 2 lớp học về 2 chủ đề là về Mobile Agents (Dùng AI Agent làm việc 24/7 trên điện thoại thay vì máy tính), và 2nd Brain LLM (Cách phối hợp AI để xây não thứ 2 cho công việc), cùng một số lớp khác.
Bạn nào quan tâm đến những lớp học này có thể đăng ký quan tâm ở form trên đường link này nhé.
Xin cám ơn và chúc các bạn một tuần thật vui vẻ, nhiều năng lượng.
Bạn có thấy đồng ý với những gì được chia sẻ không? Feel free cứ gửi mình comment nhé nếu các bạn vẫn muốn mình viết về chủ đề làm product.
Nếu bạn muốn tham gia cộng đồng những người muốn upgrade kỹ năng AI để làm chủ công việc, xin mời tham gia nhóm ở đây
Comments
Nothing yet. Say the first thing.
Sign in to join the conversation.