De kracht van vertragen: bezield leiderschap in het bedrijfsleven

De wereld heeft dringend behoefte aan spirited leaders, bezielde leiders. Spirited leaders veranderen de wereld, helen de wereld. Beetje bij beetje. Met kleine of grote acties. En behalve door te doen, vooral door te zijn. Door echt aanwezig te zijn, vriendelijk, empathisch, wijs. Zacht op de mens, hard op de inhoud. Ze hebben een sterke drive, zijn gepassioneerd over hun missie en zijn vastbesloten om daar te komen. Spirited leaders zijn verbonden met zichzelf, elkaar en het grotere geheel. Ze zijn een voorbeeld voor anderen, ze wijzen de weg. En ze zijn niet alleen de goeroe's en bekende leraren, ze zijn overal.

Ik schrijf een serie interviews met bezielde leiders in het bedrijfsleven. Omdat ik geloof dat het belangrijk is om wijsheid te delen, om elkaar te inspireren, om licht te verspreiden. Om meer bezielde organisaties te creëren. In dit eerste interview spreek ik Roel Popping, Directeur Operations bij Alpina. Na 20 jaar ING heeft hij het vertrouwde nest verlaten om iets anders te gaan doen. Nu vervlecht hij zijn eigen persoonlijke en spirituele ontwikkeling, zijn passie voor ademwerk en somatic experiencing in zijn werk. Als een sjamaan in het bedrijfsleven. Hoewel hij dat zelf niet zou zeggen. Nog niet.

Roel, wat is voor jou een turning point geweest in je carrière?

Het moment dat ik na twintig jaar afscheid heb genomen van mijn werkgever, ING. Ik had daar een prachtige carrière, volop ontwikkelmogelijkheden. Maar ik voelde: als ik nu niet iets anders ga doen, haal ik hier mijn dasspeld. En ik wist alleen: dat is niet de bedoeling. Dus dan heb je te springen, ook al weet je niet waarin.

Dat is moedig, zo na twintig jaar.

Het wordt vaak als moedig gezien als je het roer omgooit. Het is ook spannend, maar ik heb inmiddels geleerd dat je helemaal niet zo dapper hoeft te zijn om in het diepe te springen. Dat wat je tot hier heeft gebracht, is er nog steeds. Als je vertrouwt op je talenten, kwaliteiten en persoonlijkheid, dan is de vraag alleen: in welke context ga ik dat opnieuw toepassen? Dat is een interessante zoektocht.

Wat heeft die zoektocht jou gebracht?

Bij het afscheid van ING kreeg ik van veel mensen te horen dat ik iets voor hen betekend heb op bepaalde momenten in hun leven. Dat was op een mooie manier confronterend, want in veel gevallen ben ik me daar helemaal niet bewust van geweest. Veel mensen zeiden: ‘wat je ook gaat doen, ga alsjeblieft door met coachen, mentoren of begeleiden’. Voor mij gaat dat ook over aanwezig en beschikbaar zijn, dat is zo belangrijk. Ik dacht: als ik hiermee doorga, laat ik het dan ook goed doen. Dus ben ik School voor Coaching gaan doen. Daarin heb ik zoveel over mezelf geleerd, en ook afgeleerd. Zoals Carl Jung zegt: ‘de eerste helft van je leven ben je bezig met het opbouwen van je ego, en de tweede helft ben je bezig met het loslaten ervan’. Ik ben niet meer bezig met scoren, met als snelste de puzzel oplossen. En ik heb geleerd dat iedereen de kracht in zich heeft om zijn eigen lot te dragen. Daar mag ik bij helpen, maar het is niet aan mij om dat over te nemen. Ik ben in principe niet nodig en dat geeft een enorm gevoel van ruimte. Ook heb ik bewust gekozen om niet meer dubbele uren te draaien. Dat geeft me de mogelijkheid om coaching en ademwerk te doen naast mijn werk bij Alpina Group.

En hoe breng je dat wat je geleerd hebt bij je coachingsopleiding en ademwerk ín je dagelijks werk?

Ik begin bij mezelf. Ik begin en eindig iedere dag met yoga en ademhaling. Ik check bewust aan het begin van de dag wat mijn lichaam en geest me te vertellen hebben en wat de behoefte is. Overigens zie ik veel mensen die bezig zijn met spiritualiteit om hun dagelijks leven vol te kunnen houden. Als je moet mediteren omdat je het anders niet trekt, dan klopt er volgens mij iets niet. Dan heb je de fundamentele issues in je leven aan te kijken, anders probeer je continu een strandbal onder water te drukken en dat houd je op termijn niet vol.

Verder maak ik bewust tijd voor goede gesprekken, rust, reflectie en nuance. Ik geloof niet in 14 back-to-back meetings op een dag. Daarmee put je jezelf uit. En je bent niet volledig aanwezig, niet emotioneel beschikbaar. Je bent er fysiek, maar je zit voor een deel in de vorige meeting en voor een deel in de volgende meeting. Ik creëer dus ruimte voor vertraging, en geef dat ook mee aan mijn collega’s in mijn team.

Wat belangrijk, in deze tijd van toxisch hoog tempo.

Ja, wat tegenwoordig vaak verloren gaat is de nuance. Door gebrek aan tijd, toenemende druk en overbelasting van het hoofd. Dat vind ik één van de grootste problemen van deze tijd. Of je nu kijkt naar het bedrijfsleven, politiek of de maatschappij: er is te weinig nuance, alles gaat met de grote kwast. Daar maak ik me zorgen over en daar ben ik dus ook heel bewust mee bezig. In meetings, in gesprekken met collega's, in besluitvorming, om iedere keer toch de nuance aan te brengen, tot vervelens toe. Ik stel steeds de vraag: ‘Wat bedoel je precies? Wat betekent dat?’. Dat wordt niet altijd prettig gevonden, maar het is wel nodig.

Wat brengt dat?

Duidelijkheid, scherpte, echte overeenstemming of begrip waarom je het oneens bent. Ik heb liever de genuanceerde discussie op tafel op het scherpst van de snede, dan dat we er snel doorheen walsen, dat een deel aan tafel ja zegt en nee doet. Daarom vind ik het belangrijk om alles uit te spreken, anders gebeurt het toch wel onder de oppervlakte. Dan voed je de onderstroom in een organisatie, en daar kun je veel last van hebben.

Coach je ook mensen in je organisatie?

Ja, ik coach inmiddels een aantal collega's uit verschillende lagen van de organisatie. Ze worstelen met een vraagstuk of zijn geïnteresseerd in ademwerk. Ik zie ook steeds meer mannen die zich kwetsbaar op durven stellen. ‘Bij jou durf ik dat wel’, zeggen ze dan. Dat vind ik een mooi compliment.

Daar heb je als man echt een pioniersrol in. Omdat het voor veel mannen onbekend terrein is.

Ja dat is zo, en ik denk dat er ontzettend veel momentum is. De behoefte aan persoonlijke en spirituele ontwikkeling is groot, maar mensen hebben vaak geen idee waar te beginnen. Ik zie ook veel mensen zoeken zonder te weten wat hun behoefte eigenlijk is. Die volgen de ene sessie na de andere workshop, van stilte retraites tot ayahuasca. Dan vraag ik me af: waar ben je eigenlijk naar op zoek? Wat is je vraag? Wat doet eigenlijk pijn? Wat maakt dat je zo hard aan het zoeken bent? En wat tovert eigenlijk een glimlach op je gezicht? Als je niet weet wat je zoekt, ga je het ook niet vinden. Ik merk wel dat er een soort algemene bredere interesse komt waardoor de drempel lager wordt om iets aan persoonlijke en spirituele ontwikkeling te doen.

Ook in het bedrijfsleven dus.

Ja. Ja, zeker.

Je hebt een belangrijke rol om die brug te slaan, als man uit het bedrijfsleven. Omdat jij bent wie je bent kun je de aansluiting maken en durven mensen in te stappen. Hoe ervaar je dat?

Ja, ik denk dat dat wel zo werkt. Dat merk ik ook in bredere zin bij ademwerk. In de sessies hebben we vaak jonge ondernemers die volle bak aan het werk zijn, veel stress ervaren op de zaak en daardoor thuis tekortschieten voor hun gevoel. Dat is een groep die het goed kan gebruiken maar zichzelf daar vaak te weinig tijd voor gunt. Dan helpt het wel dat ik hun wereld begrijp omdat ik er zelf middenin zit. Het geeft hen vertrouwen dat ik zelf uit het zakenleven kom en geen ‘huppelende hippie’ ben.

Fantastisch dat je er bent en dit werk doet.

Dank je. Ik heb voor mezelf 100% de keuze gemaakt om naast mijn werk ruimte te maken voor spiritualiteit en persoonlijke ontwikkeling. Van mijzelf en anderen. Ik voel het letterlijk in mijn lichaam als daar te weinig ruimte voor is in de drukte van de dag. Het kunnen helpen van andere mensen is voor mij zingeving.

Zie je dat als je zielsmissie?

Ik heb moeite met dat uitspreken, maar ik weet wel zeker dat het zo is. Ik ben hier gekomen om andere mensen mee te nemen op dat pad. Daar schuilt iets in van een gids of teacher. En ik heb nog steeds moeite om dat volledig te erkennen, deels vanuit bescheidenheid en opvoeding, deels vanwege het oordeel dat veel mensen er nog steeds over hebben. Oude patronen…

Tijd om dat los te laten en je vleugels vol uit te slaan.

Ja, en dat lukt soms goed en soms wat minder... Dat is mijn eigen proces.

Als je jezelf toestaat om dat te doen, dan geef je anderen daarmee ook toestemming om hetzelfde te doen. Om in hun volle licht te stappen. Dus je bewijst er anderen een dienst mee. En ik kan voelen dat het niet van een ego plek komt, maar van een zuivere plek.

Ja, ik merk ook wel dat als ik het gewoon omarm, dat anderen dat graag in ontvangst nemen. Dus dat zit inderdaad puur bij mij.

Zijn er nog andere belangrijke dingen die je inzet als leider?

Een belangrijke les die ik heb geleerd van een CEO uit het verleden is het ‘lead from behind’ principe. Hij zei tegen me: ‘jij loopt altijd voorop aan de kar te trekken, maar ik heb je boven op het paard achter de troepen nodig, zodat je het geheel kunt overzien en vanuit daar kunt leiden’. Dat hou ik nog steeds in gedachten. Daarmee kan ik de lead ook goed aan een ander overlaten. Dat werkt overigens op alle lagen van een organisatie, zoals ik ernaar kijk. Mensen worden in principe graag geleid, maar nemen pas eigenaarschap en gaan persoonlijk leiderschap tonen op het moment dat je ze daar ook actief ruimte voor geeft. Een fout die ik veel senior managers en directies zie maken is dat ze denken dat ze volwassen, goed opgeleide medewerkers moeten voorzeggen hoe alles moet gebeuren. Daar valt nog veel winst in te behalen.

Hoe komt dat denk je?

Het wordt ingegeven door voorwaartse drang en behoefte aan snelheid in veel organisaties. Er staan grote belangen op het spel. Je leeft van kwartaal naar kwartaal, het moet goed zijn en als het niet goed is ligt jouw hoofd op het hakblok. Als anderen het dan in jouw ogen niet snel genoeg of niet goed genoeg doen, ga je het dus maar zelf doen. Of ga je harder drukken, roepen of stressen. Je zit feitelijk in je overlevingsstand met alle gevolgen van dien voor de mensen om je heen.

Hoe blijf je daaruit?

Door bijvoorbeeld geen veertien afspraken op een dag te plannen. De truc zit in de vertraging, en dat betekent niet langzamer gaan. Vertraging betekent gewoon ruimte inbouwen voor luisteren, contemplatie, overweging en bewuste besluitvorming. Ik maak bewust ruimte om af en toe een kwartiertje uit het raam te kijken. Een wandeling te maken.

Hoe ben je veranderd als leider?

Ik denk dat ik dat ik wat zachter ben geworden. Ik ben heel bewust bezig met niet meer mijn ego strelen. Het was confronterend om te beseffen dat ik zo’n egotripper was. Zo wil ik niet zijn. En ik maak minder uren. Daarmee hou ik ruimte voor zingeving, nadenken, contemplatie of gewoon af en toe even niks doen. Een boek lezen. Tijd met mijn gezin. Ik voelde in mijn vorige baan wel: dit moet anders, want anders dan zijn mijn kinderen straks groot en heb ik het volledig gemist.

Ik zie dat veel mensen bezig zijn met het oordeel van anderen, dat ze worstelen hoe ze zichzelf willen laten zien, welk beeld ze willen neerzetten, wat anderen willen zien. Ze zijn alleen maar aan het doen, aan het voldoen. Ik zou willen zeggen: wat boeit dat? Laat zien wie jij bent, wat jij fijn vindt. Durf jezelf te laten zien met alles wat er is. Daar daag ik mensen vaak op uit, dat is echt een drive in mij. En daar ben ik zelf ook mee onderweg.

Ja, dat vraagt allereerst zelfliefde, jezelf waarderen zoals je bent. En om uit oude kindpatronen te stappen.

Ja, dat is een groot vraagstuk in de hele maatschappij.

Van welke leiders heb jij veel geleerd?

Van veel mensen, ik probeer altijd heel bewust stil te staan bij wat ik van iemand kan leren. Zowel in positieve zin als in hoe ik het niet zou doen. Ik denk dat mensen heel vaak alleen maar kijken naar wat ze ook willen, terwijl er net zo veel lessen te trekken zijn uit wat absoluut niet bij je past.

Een van de mensen van wie ik veel heb geleerd is Rian van Straalen van School voor Coaching. Wat ik fantastisch aan haar vind, is haar kwaliteit om een opleiding te geven met gebruik van minimale tekst en maximale observatie. Met spot on interventies die precies zijn wat je op dat moment nodig hebt om verder te kunnen. Ik bewonder haar om die afstemming, daar kunnen veel mensen in het bedrijfsleven iets van leren.

Verder heb ik veel geleerd van mijn leidinggevende in Amerika, Bruce Belfiore. Hij was echt een mega slimme kerel, meervoudig Harvard graduate, maar ook gewoon een hele fijne, empathische, beschikbare leider. Die oprecht geïnteresseerd was, die luisterde, die waarschijnlijk alles beter wist dan ik toen in mijn twintiger jaren. Maar me nooit het gevoel gaf dat dat zo was. Hij kon anderen echt optillen. Dat vond ik ronduit inspirerend en heeft een blijvende indruk achtergelaten, een imprint van hoe goed leiderschap eruitziet.

Hoe kijk je naar je leidende rol als ouder?

Ik heb twee zoontjes van 8 en 10 jaar oud. Ik ben sinds een aantal jaren coach van het voetbalteam van mijn oudste zoon. Ik vind dat ongelooflijk leuk en leerzaam. Je eigen kinderen zijn al een spiegel, maar een groep kinderen is helemaal bijzonder, omdat ze allemaal in een andere ontwikkelingsfase zitten. Het is prachtig om te zien hoe zij reageren op elkaar, op alles wat er goed of slecht gaat. Ik ben steeds bezig om uit te vinden hoe ik ze kan stimuleren, hoe ik ze kan helpen om het drama eruit te halen, of te coachen in een bepaald patroon. Dan kijk ik samen met ze wat erachter zit, geef ik ze een oefening mee om ergens mee om te gaan voor een wedstrijd. Daarin gebruik ik ook ademwerk. En je ziet echt effect. Dat vind ik heel erg leuk om te doen, het is echt een snoepwinkel.

En zo belangrijk dat we dit op jonge leeftijd leren, want wij zitten nu allemaal te repareren op ons veertigste.

Ja, dit zouden we op scholen moeten doen. Zoals je vroeger schoolzwemmen had. Dan leerde je te blijven drijven en verdronk je niet. Waarom leren we onze kinderen niet drijven en zwemmen op psychisch niveau? Ik heb door de jaren heen heel veel jonge talenten begeleid, omdat ik dat hartstikke leuk vind om te doen. En ook omdat ik zie dat ze het echt nodig hebben. Ze hebben geen idee hoe de zakenwereld werkt of waar ze moeten beginnen met zichzelf in de hoofdrol. We noemen dat volwassen worden. Ik weet niet of dat het is. We begeleiden jonge mensen onvoldoende in vragen als: ‘Wat is nu eigenlijk de bedoeling? Wat wordt er nu eigenlijk van me verwacht? Wie bepaalt hier de lat? Hoe spring ik daar in godsnaam overheen? Wat gebeurt er met me als dat niet lukt?’

En ook: ‘wie ben ik eigenlijk? Wat wil ik eigenlijk?’

Precies. Een tijd terug had ik een gesprek met een succesvolle collega en stelde de vraag: ‘Hoe lang geleden heb je voor het laatst een keer een bewuste keuze gemaakt over je volgende carrièrestap?’ Een paar dagen later zei hij dat hij inmiddels op veertien jaar geleden en counting zat. En wat dat met hem deed. Dat leidt tot mooie en waardevolle gesprekken en inzichten.

Prachtig. Met zulke vragen komen we uit de robotstand.

Ja dat is het. Mensen hobbelen maar door. Het zou fijn zijn om wat meer bewustwording te creëren op wat we doen en willen, zodat we ook bewustere keuzes kunnen maken. Dan krijgen we meer bezieling in ons leven.

Wat wordt voor jou de volgende stap?

Voorlopig heb ik het erg naar mijn zin bij Alpina Group. Daarnaast wil ik me verder ontwikkelen op het gebied van coaching, lichaamswerk, energie- en blokkadewerk. Om daarmee anderen verder te kunnen helpen, iets terug te geven. En het zakenleven is ook nog niet klaar, dus dat loopt naast elkaar, in de verdere toekomst misschien in andere verhoudingen.

Ja, want je hebt ook een belangrijke rol in het zakenleven om de wereld te veranderen.

Ja, maar nu pas ik het toe binnen een zakelijke omgeving. In de toekomst neem ik daarbinnen misschien een andere rol aan. Maar hoe zich dat gaat ontwikkelen weet ik nog niet.

Ik kan voelen dat je on a mission bent.

Ja, alleen die vormt zich nog elke dag. En misschien blijft dat wel in beweging. Maar het gaat in ieder geval wel de kant op van bewustwording, persoonlijke en spirituele ontwikkeling. Gewoon omdat ik daar oprecht gelukkig van word.

Misschien ben je wel een sjamaan in het bedrijfsleven.

Nou ja, haha. Ik zal erover nadenken, maar dan laat ik de verentooi thuis!

Wil je niets missen van de komende interviews? Abonneer je dan op mijn substack platform (gratis of op donatiebasis). Leuk als je deze post deelt of een comment achterlaat!

Share

Leave a comment