Lieg jij tegen jezelf?

Wie de gewoonte ontwikkelt de pleister er meteen af te trekken, kwetst onder de streep minder mensen en draagt minder met zich mee. Wees eerlijk en duidelijk tegen anderen, maar bovenal tegen jezelf.

Zelf ben ik hier slecht in. Ik hou er niet van mensen teleur te stellen, en bij het vooruitzicht van slecht nieuws is mijn eerste reflex een interne onderhandeling. Ik kijk nog even, misschien valt er toch iets te regelen.

Meestal valt er niets te regelen, of het nu gaat om een opdracht die ik niet wil aannemen, een vakantie die ik liever oversla, of een gesprek met een vriend over iets wat niet werkt. De onderhandeling is slechts uitstel van executie.

Dat is op minstens twee manieren schadelijk. Ten eerste laat ik de ander in onzekerheid, en de teleurstelling die volgt is daardoor des te venijniger. Ik vergroot de afstand zonder dat het iets oplevert. In het ergste geval wordt niet het slechte nieuws het probleem, maar mijn gebrekkige communicatie.

Ten tweede laat de schijnbare weg van de minste weerstand zich onmiddellijk vertalen in een onbehaaglijk gevoel. Ik doe alsof ik het slechte nieuws heb omzeild, maar ondertussen heeft het een plek gevonden. In mijn onderbewustzijn worden zulke dingen juist groter ómdat ik wegkijk.

Het is menselijk om negatieve gevoelens te ontwijken, maar wie ze consistent toelaat en ernaar handelt, maakt het zichzelf en zijn omgeving makkelijker. Contact en vertrouwen hebben die directheid nodig om te kunnen ontstaan, waar zwijgen het omgekeerde doet. Onprettige waarheden verslaan daarom bijna altijd leugens om bestwil.

De verraderlijkste variant is de leugen tegen jezelf. Niets is zo ondermijnend voor mijn helderheid van geest als mezelf voor de gek houden. Het verpulvert m’n gevoel van eigenwaarde. Als ik niet eerlijk ben over mijn eigen wensen, gevoelens en ervaringen, zie ik alles wat daaruit voortkomt besmet raken. De meest vruchtbare grond onder verstandig handelen blijkt telkens weer de werkelijkheid te zijn.

In de woorden van Dostojevski:

Vrolijk klinkt het niet, maar onder de streep gaat iedereen erop vooruit.

Vers van de pers:

• Bij RTL Tonight ging ik met Beau van Erven Dorens in gesprek over de manosphere aan de hand van een ongemakkelijk gesprek tussen Harry Mens en Catherine Keyl.

Leestips

• Elk jaar sterven er vijf miljoen kinderen vóór hun vijfde verjaardag. Je hoeft geen kinderen te hebben om daardoor geraakt te worden en er iets aan te willen doen. Maar willen we dat, dan moeten we weten waaraan ze doodgaan. Hannah Ritchie van Our World in Data schreef hier een vlijmscherp stuk over. In arme landen domineren infectieziekten, zoals malaria, longontstekingen, en diarree; in rijke landen geboortecomplicaties en vroeggeboorte. Het belangrijkste inzicht: veel van deze doden zijn te voorkomen. Er zijn vaccins voor rotavirus, mazelen en kinkhoest, maar in Nigeria krijgt maar een derde van de kinderen het mazelenvaccin. De dodelijkste oorzaak in datzelfde land is malaria, een ziekte die we allang kunnen voorkomen met goedkope netten. Lees dit stuk, en denk daarbij aan je eigen kind, neefje, of dat van een vriend.

  

• Andy Masley haalde datacenters aan om een punt te maken over populistisch denken. Zijn stelling: het verzet komt niet zozeer van mensen die last hebben van datacenters, maar van mensen die een aantal andere overtuigingen delen, zoals: er bestaan geen win-wins; elke afweging is een zwendel; grote wereldwijde instituties zijn onbetrouwbaarder dan kleine lokale instituties; je moet alles inzetten op één ideologie (pluralisme bestaat niet); informatie heeft geen echte waarde; de wereld wordt alleen maar slechter en technologie draagt daaraan bij; en wat een mens doet is onvervangbaar en heilig.

Uit mijn kladblok

• Spookstatistieken: er zwerven veel cijfers door het Nederlandse debat die me mateloos irriteren. Vorige week was het groot nieuws: 5,5 miljoen Nederlanders zouden mantelzorger zijn. Het cijfer werd vrijwel overal klakkeloos rondgepompt, maar het komt uit een SCP-enquête die de facto vraagt of je het afgelopen jaar weleens een bekende met gezondheidsproblemen hebt geholpen. Er zit geen ondergrens aan uren of minimale frequentie; je oma één keer naar de huisarts rijden volstaat, net als boodschappen doen voor de buurman. (Als ik het woord ‘mantelzorg’ hoor, denk ik aan de grootouders van Sjakie en de Chocoladefabriek.) De helft van Nederland zou eenzaam zijn, maar dat telt 'matige' en 'sterke' eenzaamheid bij elkaar op, en voor de eerste categorie kom je makkelijk in aanmerking. Het cijfer voor sterke eenzaamheid is 13 procent, maar dat haalt weinig koppen. Maar liefst 1,3 miljoen Nederlanders zouden een burn-out hebben, maar je telt al mee als je je een paar keer per maand een beetje rot voelt op een paar punten. En bij de astronomische bedragen rond fossiele subsidies (7 biljoen wereldwijd!) denk je als leek aan geld in het handje, maar 77 procent daarvan zijn geschatte externaliteiten. Van lezers valt niet te verwachten dat ze de methodologie napluizen; het is aan journalisten en wetenschappers om nauwkeurig te zijn over cijfers.

Vragen aan jou

• Waar in je leven ben je het slechtst in eerlijk en direct zijn, en waarom denk je dat dat zo is?

• Zijn er spookstatistieken die jij vaak zag langskomen maar die bij nader inzien misleidend bleken?

• Poll van de week:

Dat was ‘m weer, ik wens je een heel fijne donderdag!

Als je deze nieuwsbrief de moeite waard vindt: een like of abonnement is lief.