Het absurde spektakel van de Oscars

Zondagnacht worden voor de 98ste keer de Oscars uitgereikt, maar om te begrijpen wat er werkelijk aan de hand is in Hollywood moet je even verderop zijn, in een parallel universum, bij de 13de Oscar Special van On Cinema at the Cinema. Het meesterwerk van comedians Tim Heidecker en Gregg Turkington beslaat inmiddels vijftien jaar, met meer materiaal dan je in een werkweek kan verteren, en het laat zich daarom moeilijk samenvatten of duiden, maar ik denk dat dit een goed moment is om toch een poging te wagen. Zodat je straks, als die filmsterren daar dolgelukkig met hun gouden beeldjes staan, voelt hoe absurd het is.

On Cinema begon als een parodie op filmkritiek. Tim en Gregg spelen gefictionaliseerde versies van zichzelf, als een soort zwakzinnige Siskel & Ebert zitten ze wekelijks naast elkaar in bioscoopstoelen. Ze praten zoveel mogelijk over films zonder ook maar iets substantieels te zeggen, ze wisselen clichés af met oninteressante observaties over titels en speelduren, vrijwel iedere film wordt door hen beloond met five bags of popcorn. Als movie buff strooit Gregg met geestdodende anekdotes en trivia over films uit de jaren veertig en vijftig, als host spreekt Tim iedere naam verkeerd uit en lijkt hij de films waarover het gaat vaak niet eens te hebben gezien. ‘This was one of my favorite movies,’ zegt hij bijvoorbeeld over The Smurfs 2. ‘I loved the first Smurfs a lot. I loved the whole blue thing, where everything is about blue, the color blue, and the way they say Smurfs is this and Smurfs is that.’

Het lijkt absurd dat iemand die zegt van films te houden ze niet kijkt, maar vorig jaar moest The Academy een nieuwe regel invoeren voor hun leden: om te stemmen voor de Oscars moesten ze de genomineerde films ook daadwerkelijk hebben gezien. Blijkbaar deden leden dat niet uit zichzelf, en uit een recente rondgang van de LA Times blijkt het voor sommigen nog steeds te veel gevraagd. ‘I’d seen enough,’ zegt een stemmer die Marty Supreme na twintig minuten afzette. ‘Watching Chalamet play another pingpong tournament wouldn’t change my mind.’ Om toch te kunnen stemmen gaat hij (ik heb toch meteen het gevoel dat het een hij is) de film nu ‘s nachts terwijl hij slaapt afspelen in het online screeningsysteem van de Academy.

Waar gaan de Oscars dan nog over? Na de bekendmaking van de nominaties in januari zette ik een aflevering aan van The Big Picture, de populaire filmpodcast van The Ringer met filmjournalisten Amanda Dobbins en Sean Fennessey, en de moed zonk mij in de schoenen. Ze hadden het alleen maar over een race, over marketingcampagnes en studio’s, over de grillen van de Oscar voters die hun bills al dan niet zouden splitten. Hun grootste zorg was hoe het de awardshow zou gaan lukken om de Iraanse dissidente regisseur Jafar Panahi op het podium te krijgen. Volgens hen zou hij namelijk zeker geen Oscar winnen voor zijn film It was just an accident, maar zou het wel goed zijn als hij het publiek zou toespreken over ‘what’s happening in the world, and his perspective’. Over zijn film zelf hebben ze het niet, alsof dat niet zijn perspectief zou zijn.

Ook in On Cinema gaat het amper nog over films. Tim wil het vooral hebben over zijn nieuwe kansloze zakelijke ondernemingen, de ziekmakende gezondheidstrends waaraan hij verslaafd is, zijn meningen over de staat van het land, zijn uitzichtloze muziekcarrière, of over zijn zoveelste stukgelopen relatie. Greggs terugkerende probleem is dat hij als een hoarder steeds maar waardeloze videobanden en filmrekwisieten blijft verzamelen, ook als die verzameling steeds weer affikt in branden die hoogstwaarschijnlijk door Tim worden aangestoken. Meer dan een parodie op filmjournalistiek is de serie na vijftien jaar een karakterstudie van twee mannen, ieder op hun eigen ziekelijke manier hunkerend naar erkenning, die elkaar omlaag sleuren naar steeds treurigere dieptes, maar die ook niet zonder elkaar kunnen.

Het universum van On Cinema is na al die jaren omvangrijk en veelvormig. Buiten de jaarlijkse tien afleveringen maken de personages zelf ook series, reportages, documentaires. Een van de meest recente afleveringen vindt plaats op een begrafenis, er is een film over Tims politieke ambities, een rondleiding van Gregg langs allemaal oersaaie filmlocaties, een guide to couples massage gemaakt door Tim en zijn ex-vrouw, evenals een bijna vijf uur durende livestream van een rechtszaak tegen Tim, omdat er op een muziekfestival twintig mensen zijn overleden aan illegale vapes die ze van hem hebben gekocht. Al deze mislukkingen en opgekropte frustraties culmineren jaarlijks in de Oscar Specials, livestreams die gelijktijdig met de Oscars worden uitgezonden, en die niets minder zijn dan meesterwerken in geïmproviseerde comedy.

Gezamenlijk met alle bizarre randpersonages die ik nog niet eens heb genoemd bevolken Tim en Gregg een soort schaduwrijk van Hollywood. Ze hebben dezelfde ijdele ambitie, maar niets van het succes of talent. In de afgelopen twaalf specials is geen van hun voorspellingen uitgekomen (het niet genomineerde The Hobbit gaat toch Best Picture winnen), is hun vaste celebrity impersonator Mark Proksch al verschillende keren in coma geraakt, en is de awardshow die ze willen eren steevast slechts de achtergrond van hun eigen zielige ruzies en obsessies. Onder de gasten zijn: obscure acteurs en mannen die zeggen (de overleden) James Dean te zijn, maar ook rattenverdelgers en hotdogverkopers. Er zijn huwelijksaanzoeken, gevechten, verrassingen, odes, er is slechte muziek en smerig eten. Tim begint de avond altijd nog vrolijk zingend (I’ve got the Oscar fever, hope you’ve got it too (...) Who’s gonna win? Who’s gonna lose?), maar hij eindigt altijd dronken en woedend, tierend tegen iedereen en niemand in het bijzonder, terwijl het decor om hem heen instort, vaak door zijn eigen toedoen.

Op datzelfde moment op zondag weten de gasten bij de Oscars zich waarschijnlijk een stuk beter te gedragen. Ze geven weer bloedserieuze speeches, ze poseren op de rode loper en ze huilen tranen van geluk. Op z’n best is de awardshow een jaarlijks moment voor de filmwereld om de hoogtepunten te vieren en de grootheden te eren, maar ergens vraag ik me ook weleens af wat die mensen daar nou werkelijk onderscheidt van de prutsers in On Cinema. Er hoeft maar een Will Smith op te staan om een Chris Rock te slaan en het schimmenrijk lijkt opeens niet zo absurd meer.

Het zou binnenkort allemaal voorbij kunnen zijn. De Oscars zelf zijn tanende, de kijkcijfers slinken al jaren, en in de laatste aflevering van het reguliere seizoen van On Cinema zegt Tim dat hij gaat stoppen. Het is een moeilijke tijd voor hem, zijn adoptievader is net overleden (vermoedelijk door het opeten van een van de filmprops van Gregg, een blik soep uit de film Ma and Pa Kettle uit 1949). Hij gaat verhuizen naar Lake Havasu, deze Oscar Special wordt, zegt hij, de laatste. Een klein deel van mij vreest dat het na vijftien jaar toch zomaar eens voorbij kan zijn voor dit eigenaardige werk, maar het is waarschijnlijk gewoon de zoveelste twist in dit eindeloze, hilarisch treurige epos. De bodem kan, net als bij de Oscars, nog best een beetje dieper.

Goed, toch nog even over de films dan. In het afgelopen seizoen van On Cinema hebben ze drie van de genomineerde films besproken. Voor iedere film heb ik een citaat uitgekozen.

Blue Moon

TH: ‘I fell asleep right as the movie began, and then woke up at the end of the credits. (...) I do still give it five bags of popcorn because it was very well crafted.’

Bugonia

GT: ‘From the title I thought this was going to be a sequel to The Rose, if you ever saw that one, with Bette Midler, that was more about a rock star with a drinking problem, or a drug problem. This takes place more in the science fiction, outer space kind of world, but there’s also some serious aspects to it as well. I would say, if you saw Silver Linings Playbook, cross that with E.T., and you’ve got: Bugonia.’

Hamnet

GT: ‘I loved it. I prefer things to take place in modern times, like Beverly Hills Cop or something like that. This takes place in the past, which can work, as it works in something like The Hobbit, but that has more of a fantastical setting than Hamlet, which takes place in England, and not in the James Bond era of England.’

Mocht dit nou je interesse hebben gewekt: lang werd On Cinema geproduceerd door Adult Swim, en je kan nog veel materiaal op hun YouTube vinden. Inmiddels zijn ze onafhankelijk, en voor een maandelijks bedrag kan je alles bekijken op heinetwork.tv, en bijdragen aan het voortbestaan.