Surat News: સુરત શહેરમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતાને લઈને આરોગ્ય વિભાગની કાર્યવાહી સતત ચાલુ છે. રવિવારના દિવસે પણ આરોગ્ય વિભાગની ટીમે પાંડેસરા વિસ્તારમાં ચેકિંગ હાથ ધરી વિવિધ ખાદ્ય વેચાણ કેન્દ્રો અને ભોજનાલયોમાં તપાસ કરી હતી. પાંડેસરાના ગુલશન નગર વિસ્તારમાં ભોજનાલય, મંચુરિયન અને સમોસા સહિતના નાસ્તાના વેચાણકર્તાઓને ત્યાં તપાસ દરમિયાન ગંદકી તેમજ ખુલ્લામાં રાખવામાં આવેલો ખોરાક જોવા મળ્યો હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
આરોગ્ય વિભાગની ટીમે સ્થળ પર તપાસ દરમિયાન ખાદ્ય પદાર્થો બનાવવાની અને રાખવાની વ્યવસ્થા, સ્વચ્છતા સહિતની બાબતોની ચકાસણી કરી હતી. મળેલી વિગતો મુજબ મંચુરિયન, સમોસા સહિત કેટલાક મસાલા અને અન્ય ખાદ્ય સામગ્રીનો સ્થળ પર જ નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. કાર્યવાહી બાદ ખાદ્ય પદાર્થો બનાવતા અને વેચતા એકમોમાં સ્વચ્છતા જાળવવા અંગે ફરી એક વખત સવાલો ઊભા થયા છે. સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા ખાદ્યસુરક્ષા સંબંધિત ચેકિંગની કામગીરી કરવામાં આવે છે.
શીતલ રેસ્ટોરન્ટની ઘટના બાદ તંત્રની નજર વધુ કડક
સુરતમાં તાજેતરમાં વરાછા વિસ્તારની શીતલ રેસ્ટોરન્ટમાંથી મંગાવવામાં આવેલા પંજાબી ભોજન બાદ એક જ પરિવારના પાંચ સભ્યોને ફૂડ પોઈઝનિંગની અસર થઈ હતી. આ ઘટનામાં પાંચ વર્ષની બાળકીનું સારવાર દરમિયાન મોત થયું હતું, જ્યારે પરિવારના અન્ય સભ્યોને પણ હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી હતી. ઘટનાની ગંભીર નોંધ લઈ આરોગ્ય વિભાગે તપાસ હાથ ધરી હતી અને રેસ્ટોરન્ટ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
આ ઘટના બાદ સુરત સહિત ગુજરાતમાં ખાદ્ય પદાર્થો બનાવતા અને વેચતા એકમો સામે ચેકિંગની કામગીરી વધુ તેજ કરવામાં આવી છે. શીતલ રેસ્ટોરન્ટની તપાસ દરમિયાન પણ ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને કિચનની સ્વચ્છતા અંગે ગંભીર બાબતો સામે આવી હોવાના અહેવાલો આવ્યા હતા. આ સમગ્ર ઘટનાએ રેસ્ટોરન્ટ, હોટલ અને નાસ્તાની લારીઓમાં ખોરાક કેવી રીતે તૈયાર થાય છે, કાચો માલ કેવી સ્થિતિમાં રાખવામાં આવે છે અને ગ્રાહકોને પીરસવામાં આવતો ખોરાક કેટલો સુરક્ષિત છે તે અંગે ચર્ચા જગાવી છે.
આ પણ વાંચો: ખંભાળિયામાં સરકારી રેકોર્ડમાં ચેડાંનો આરોપ! : ખોટા પાના ઉભા કરવાના મામલે બે તલાટી સામે ફરિયાદ
પાંડેસરાના ગુલશન નગરમાં મંચુરિયનથી સમોસા સુધી તપાસ
રવિવારે પાંડેસરા ગુલશન નગર વિસ્તારમાં કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી દરમિયાન આરોગ્ય વિભાગની ટીમે અલગ-અલગ ખાદ્ય એકમો તપાસ્યા હતા. ભોજનાલય ઉપરાંત મંચુરિયન, પાણીપુરી અને સમોસા વેચતા સ્થળોએ પણ ચેકિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. મળેલી માહિતી પ્રમાણે કેટલાક સ્થળોએ ખાદ્ય પદાર્થો ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે સફાઈની સ્થિતિ પણ સંતોષકારક ન હોવાનું જણાયું હતું. ખાદ્ય પદાર્થ ખુલ્લામાં રાખવાથી ધૂળ, માટી, જીવાતો અને અન્ય દૂષણના સંપર્કમાં આવવાની શક્યતા રહે છે. ખાસ કરીને તૈયાર નાસ્તો લાંબા સમય સુધી ખુલ્લો રાખવામાં આવે અને તેની યોગ્ય રીતે જાળવણી ન કરવામાં આવે તો ગ્રાહકોના આરોગ્ય માટે જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર ખોરાકની સામગ્રી સારી હોવી પૂરતી નથી, પરંતુ તેને તૈયાર કરવાનું સ્થળ, વાસણો, પાણી, સ્ટોરેજ અને પીરસવાની પદ્ધતિ પણ સ્વચ્છ હોવી જરૂરી બને છે.
આરોગ્ય વિભાગની ટીમે તપાસ દરમિયાન મંચુરિયન, સમોસા સહિત કેટલાક મસાલાનો નાશ કર્યો હોવાની માહિતી છે. કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ અખાદ્ય અથવા સ્વચ્છતાના ધોરણોને અનુરૂપ ન હોય તેવી સામગ્રી ગ્રાહકો સુધી ન પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
ખાદ્ય વેચાણમાં સ્વચ્છતા કેમ નથી જળવાતી?
સુરતમાં આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને ફૂડ પોઈઝનિંગની ગંભીર ઘટના બાદ ખાદ્ય પદાર્થો વેચતા એકમો પર તંત્રની નજર વધી છે. અગાઉની કાર્યવાહીમાં પણ મોટી માત્રામાં અખાદ્ય ખોરાકનો નાશ કરવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. ગુજરાતમાં તાજેતરની તપાસ દરમિયાન અનેક રેસ્ટોરન્ટ અને ખાદ્ય એકમો સામે કાર્યવાહી તથા કેટલાક એકમો બંધ કરવાની કામગીરી પણ થઈ છે.
પરંતુ એક તરફ તંત્ર દરોડા અને ચેકિંગ કરી રહ્યું છે ત્યારે બીજી તરફ ગંદકી, ખુલ્લો ખોરાક અને યોગ્ય સ્ટોરેજના અભાવ જેવી બાબતો સામે આવતી રહે છે. આ સ્થિતિમાં માત્ર દરોડા પૂરતા છે કે નિયમિત અને સતત મોનિટરિંગની જરૂર છે તે અંગે પણ ચર્ચા જરૂરી બની છે. સુરત જેવા મોટા શહેરમાં દરરોજ લાખો લોકો બહારનું ભોજન અને નાસ્તો લે છે ત્યારે ખાદ્યસુરક્ષા માત્ર વેપારી કે ગ્રાહકનો નહીં પરંતુ જાહેર આરોગ્યનો મુદ્દો છે.
ખાદ્ય વ્યવસાય ચલાવતા એકમોએ પણ માત્ર તંત્રની કાર્યવાહીથી બચવા માટે નહીં, પરંતુ ગ્રાહકોના આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને સ્વચ્છતા જાળવવી જરૂરી છે. કાચા અને તૈયાર ખોરાકને અલગ રાખવો, ખાદ્ય પદાર્થોને ઢાંકીને રાખવા, સ્વચ્છ પાણીનો ઉપયોગ કરવો, રસોડું અને વાસણો નિયમિત સાફ કરવા તથા બગડેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ ન કરવો જેવી બાબતો મૂળભૂત ખાદ્યસુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
બીમાર કર્મચારી ખોરાક બનાવતો હોવાના આક્ષેપે પણ ચિંતા
આ સાથે આપવામાં આવેલી માહિતીમાં એક નાસ્તો બનાવતા કર્મચારીની તબિયત છેલ્લા 10થી 12 દિવસથી ખરાબ હોવા, શરીર પર એલર્જીના લક્ષણો દેખાવા છતાં તે ખાદ્ય પદાર્થ બનાવીને પીરસતો હોવાનો આક્ષેપ પણ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે આ દાવાની સ્વતંત્ર સત્તાવાર પુષ્ટિ હાલ ઉપલબ્ધ નથી, તેથી તેને આક્ષેપ તરીકે જ જોવો જરૂરી છે. જો કોઈ ખાદ્ય એકમમાં બીમાર વ્યક્તિ સીધો ખોરાક બનાવતી હોય અથવા પીરસતી હોય તો ત્યાં કામદારોની આરોગ્ય તપાસ અને વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે. ફૂડ સેફ્ટીનું પાલન માત્ર કાચા માલની ગુણવત્તા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ ખોરાક બનાવનાર વ્યક્તિની સ્વચ્છતા અને આરોગ્ય પણ તેનો મહત્વનો ભાગ છે.
આ પણ વાંચો: અમરેલીનાં ચલાલામાં દીપડાનો આતંક ખતમ! : બે દિવસથી સોસાયટીમાં દહેશત ફેલાવતો દીપડો આખરે પુરાયો પાંજરે
ગ્રાહકોએ પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી
પાંડેસરાની આ કાર્યવાહી બાદ ફરી એક વખત ગ્રાહકો માટે પણ સાવચેતીનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. નાસ્તો કે ભોજન ખરીદતી વખતે ખોરાક ખુલ્લો રાખવામાં આવ્યો છે કે નહીં, સ્થળની સ્વચ્છતા કેવી છે અને ખોરાક લાંબા સમયથી બહાર પડેલો તો નથી ને તે અંગે ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. શંકાસ્પદ ગંધ, રંગ અથવા સ્વાદ ધરાવતા ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન ટાળવું પણ જરૂરી છે. સુરત મહાનગરપાલિકા પાસે નાગરિકો માટે ફરિયાદ નોંધાવવાની વ્યવસ્થા પણ ઉપલબ્ધ છે, જેથી ખાદ્યસુરક્ષા અથવા જાહેર આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યા જણાય તો તંત્ર સુધી માહિતી પહોંચાડી શકાય છે.
હાલ પાંડેસરા ગુલશન નગરમાં થયેલી કાર્યવાહી બાદ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે તંત્રની આ ઝુંબેશ કેટલી સતત રહે છે અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા એકમો સામે કેટલી અસરકારક કાર્યવાહી થાય છે. શીતલ રેસ્ટોરન્ટની ઘટનાએ ખાદ્યસુરક્ષાના જોખમને ગંભીર રીતે સામે લાવ્યું છે. હવે પાંડેસરા સહિત શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ નિયમિત ચેકિંગ અને કડક અમલ થાય તો જ ગ્રાહકોને સુરક્ષિત અને ગુણવત્તાયુક્ત ખોરાક મળવાની વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બની શકે.

Comments
Nothing yet. Say the first thing.
Sign in to join the conversation.