بازنمایی کنشگران اجتماعی کتاب گل سیمین بر اساس الگوی جامعه‌شناختی معنایی ون‌لیوون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

² زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان،رشت، ایران.

10.22034/nf.2026.424804.1286

چکیده

در این پژوهش، کتاب گل سیمین، مجموعه خاطرات خانم سهام طاقتی، بر اساس چارچوب‌های تحلیل گفتمان انتقادی الگوی ون‌لیوون (2008) تحلیل شده است تا دریافته شود کارکردهای اجتماعی که در لایه‌های زیرین گفتمان متن جای گرفته‌اند، چگونه در لایه‌های زبرین بازنمایی شده‎اند. کتاب گل سیمین به عنوان گفتمانی برآمده از جنگ عراق علیه ایران، در چارچوب الگوی یادشده بررسی شده‌است. هدف از این پژوهش توصیفی، تحلیلی، نشان دادن کیفیت بازنمایی کنشگران اجتماعی، در جهت بیان دیدگاه‌ها و ایدئولوژی نویسنده است. نتایج این کاوش نشان می‌دهد، بازنمایی کنشگران در کتاب گل سیمین با هدف هدایت، نظارت و جهت‎بخشی دیدگاه‌های اجتماعی صورت گرفته‌است. راوی با برجسته‌سازی لایه‌های زبرین متن شامل فعال‌نمایی، پیوسته‌نمایی، تقابل و ارزش‌گذاری مثبت نیروهای خودی و مردمی آنان را کنشگرانی فعال و پویا به تصویر کشیده‌است. در همین راستا با منفعل‌نمایی نیز آنان را کنشگرانی مظلوم، بازنمایی می‌کند. راوی با توجه به ایدئولوژی و دیدگاه سیاسی، اجتماعی خود در سراسر متن به ارزش‌گذاری مثبت نیروهای مردمی می‌پردازد؛ اما هیچ‌گاه از نیروهای مخالف به‌طور مستقیم ارزش‌زدایی نکرده‌است و در مواردی معدود هم که ارزش‌زدایی اتفاق افتاده‌است، به‌صورت غیرمستقیم و تلویحی بوده-است. او با بهره‌گیری از مؤلفه‌های نام‌دهی و فرد ارجاعی قابلیت استنادی متن را برای نشان‌دادن لایه‌های زیرین بالا برده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

• زبان و ادبیات فارسی

عنوان مقاله English

A representation of Social Actors of Gol-e-Simin Book Based on Van Leeuwen’s Semantic Sociological Pattern

نویسندگان English

¹ Persian Language and Literature,, Faculty of literature and humanities, guilan university, Rasht, Iran

² Persian Language and Literature, Faculty of literature and humanities , guilan University, Rasht, Iran.

چکیده English

In this study Gol-e-Simin” book diary collection of Saham Taaghati has analyzed based on frameworks for critical discourse analysis, Van Leeuwen’s(2008) pattern to understand that how the social functions are embedded in lower layers of text dialogue those are reperesnted in the lower layers.Gol-e-Simin has studied as a dialogue that appeared from Iraq–Iran war , based on the above mentioned framework. The aim of this study is demonstration of the quality of representation of social actors for expressing the writer’s viewpoints and ideology.Representation of actors has conducted to guidance, supervision and orientation of social viewpoints. The narrator has represented Iranians as the dynamic actors and has showed them as oppressed people by representing them as the passive actors. The narrator shows Iranian forces as the people with positive values but never devaluated opposite forces directly , and increased the text’s documentary ability by using naming and person-reference elements.

کلیدواژه‌ها English