فصلنامه نگره
Overdue Last read · next check
Last read 3 days ago, longer than this feed's 16 hours schedule.
مقدمه: صورت فلکی دوپیکر (خرداد، جوزا)، سومین صورت فلکی منطقهالبروج، در آثار تاریخی گوناگون، بهویژه متون ایرانی به شیوههای مختلف و درعینحال مشابه، بهصورت نمادین بازنمایی شده است. اهداف و سؤالها: ازآنجاکه شیوههای بازنمایی این صورت فلکی در متون مختلف و سیر تحول آن درگذر زمان مبهم بوده و درعینحال، دوگانگی نهفته در اشکال گوناگون آن بیانگر نظامی ویژه از اندیشههای فرهنگی و فلسفی حاکم است،…
مقدمه: در کتابخانۀ آستان قدس رضوی نسخهای از قرآن وجود دارد که در ربیعالثانی 1023ق بر مزار اللهوردیخان وقفشده است. اللهوردیخان بیگلربیگیِ فارس در دورۀ حکومت شاهعباس صفوی بود. او در سال 1022ق درگذشت و در رواقی که در سمت شرقی روضۀ امام رضا(ع) ساخته بود، دفن شد. واقف قرآن مذکور امامقلیخان، فرزند ارشد اللهوردیخان، است. ازاینرو، در این مطالعه از آن با عنوان قرآن وقفی امامقلیخان یاد…
مقدمه: خاندان هنری آقا نجفعلی نقاشباشی اصفهانی، از شناختهشدهترین خانوادههای هنریِ فعال در عرصۀ هنرهای سنتی ایران است که هنرمندان سرشناس متعددی در آن ظهور یافتهاند. اهمیت جایگاه این خاندان در هنر سه قرن اخیر ایران سبب شده است که پژوهشگران داخلی و خارجی بسیاری دربارۀ تبارشناسی هنرمندان آن به پژوهش و نظریهپردازی بپردازند. بااینحال، وجود تناقضهای اساسی و برخی کاستیها در نتایج پژوهشهای پیشین…
مقدمه: ابریسازی از مهمترین هنرهای سنتی ایران و نوعی تزیین است که در آن رنگها بر سطح مایع مخصوص پخش و درهمآمیخته میشوند و جلوههایی چشمنواز پدید میآورند. نقوش در این هنر متنوعاند و قابلیت اجرا به شیوههای گوناگون را دارند. بااینحال، پراکندگی مطالب و نبود طبقهبندی منسجم در پژوهشهای پیشین محسوس است. اهداف و سؤالها: هدف این پژوهش، تبیین و بررسی انواع روشهای خلق نقوش در هنر ابریسازی و…
مقدمه: نشریۀ نبرد ملت به صاحبامتیازی امیرعبدالله کرباسچیان، دستکم در فاصلۀ سالهای 1329 تا 1331، وابستگی کامل به گفتمان اسلامی-مبارزاتی فدائیان اسلام داشت؛ اما پس از فاصلهگیری از این جمعیت، بهویژه پس از کودتای 1332، به ارگان رسمی حزب خلق تبدیل شد. باوجود همسویی آشکار با گفتمان حکومتی حاکم، این نشریه کمابیش رویکرد اسلامی-مبارزاتی و شبه ملیگرایانۀ پیشین خود را حفظ کرد.اهداف و سؤالها: این…
مقدمه: نگارۀ سلطان سنجر و پیرزن با رقم سلطان محمد، یکی از نگارههای مصورِ خمسه نظامی در مکتب تبریز دوم است. این اثر، ازجمله نگارههایی است که از ترکیببندی غنی و منحصربهفردی برخوردار بوده و عامل حرکت، بهعنوان مولد بُعد زمان و مکان، نقشی بنیادین در شکلگیری و پویایی آن ایفا میکند. اهداف و سؤالها: هدف این پژوهش، شناخت حرکت بصری در نگاره از طریق شناسایی هندسۀ پنهان آن، ازجمله روابط مثلثی، حرکات…
مقدمه: در عصر قاجار و تحت حمایت فتحعلیشاه و محمدشاه، هنر کتابآرایی و بهویژه شاهنامهنگاری، احیا و رونقی دوباره یافت. نسخهای نویافته از شاهنامه فردوسی که احتمالاً در سالهای پایانی پادشاهی ناصرالدینشاه و اوایل پادشاهی مظفرالدینشاه قاجار کتابت و مصور شده است، اکنون با شمارۀ 12453 در موزۀ نسخ خطی کتابخانۀ دانشگاه اصفهان نگهداری میشود. اهداف و سؤالها: هدف از این پژوهش، معرفی و تحلیل نگارههای…
مقدمه: حاشیهنگاری در فرهنگ تصویری ایران جایگاه و اهمیت ویژهای دارد. این عنصر بصری در تمامی آثار هنری، ازجمله در نقوش برجسته، ظروف سفالی و فلزی، فرش، پوشاک، منسوجات، معماری و تزیینات وابسته به آن مانند کاشیکاری و بهویژه در هنر کتابآرایی ایران، مشهود است. حاشیهنگاری در آثار هنری ایران دارای هویت مستقل و کارکردهای گوناگونی بوده و در دورههای مختلف دستخوش تحولات ساختاری شده است. اهداف و سؤالها:…
مقدمه: برگستوان جامگی نوعی پوشش برای اسب بوده است که با اشکال و فرمهای متنوع، ماده اولیه گوناگون و طرحهای مختلف تولید میشده است. برخی از برگستوانها تنها بخشهایی از بدن اسب، مانند مرکب یا سر و گردن آنها را که در هنگام نبرد آسیبپذیرتر بودند، میپوشاندند و برخی دیگر تمام بدن اسب را بهجز پاها، دم، زیر شکم، گوشها، چشمها و دهان، در برمیگرفتند. این نوع برگستوان که در پژوهش حاضر با عنوان…
مقدمه: تاریخ اعلان فیلم در ایران قدمتی بیش از خودِ سینما در این کشور دارد. نخستین اعلان سینما، دعوتی برای تماشای فیلمی در سینما فاروسِ تهران بود. در اولین نمونههای اعلان فیلم در دهۀ 1300 ه. ش اثری از چهرۀ بازیگران در متن اعلانها دیده نمیشود، اما از سال ۱۳۲۷ ه. ش و با تجدید حیاتِ دوبارۀ سینمای ایران، فعالیت خطاطان و نقاشان در این حوزه گسترش یافت. طراحان مهاجر ارمنی، هنرمندانِ اصلی طراحی…