Vrienden,
Het lukt me simpelweg niet om naar dit WK voetbal te kijken.
En dat is pijnlijk.
Mijn geboorteland Congo heeft zich voor het eerst sinds 1974 gekwalificeerd. Een historisch moment. Tegelijkertijd klopt mijn hart al jaren voor de Oranje Leeuwen. Alles in mij zou willen vieren.
Maar ik kan het niet accepteren. Ik kan niet accepteren dat we met z’n allen naar de Verenigde Staten afreizen alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Een land dat de internationale rechtsorde in de prullenbak gooit, en het regime van Netanyahu faciliteert in etnische zuivering en de destructie van een complete regio.
Ik ben niet voor mijn plezier naar Nederland gekomen. Ik heb mijn geboorteland destijds moeten verlaten omdat de wereld ervoor koos om te zwijgen en toe te kijken. Die stilte faciliteerde de genocide in Rwanda, wat vervolgens leidde tot een oorlog in Congo met de meeste dodelijke slachtoffers sinds de Tweede Wereldoorlog.
De prijs van zwijgen is immens. Juist daarom weiger ik te doen alsof dit WK business as usual is. En ik weiger te accepteren dat ik ‘overdrijf’, dat ik ‘gestoord’ ben, of dat ik ‘maar gewoon moet genieten van het leven’. Want ja, het toernooi was al lang gepland. En ja, wat doe je nu eenmaal tegen de grootmacht die de VS heet?
Ik weiger die gelatenheid te accepteren, dus moet ik dealen met het ongemak. Voor het eerst begrijp ik mensen die om ethische redenen geen vlees consumeren, en met pure verwondering kijken naar hoe de rest van de wereld onbezorgd van hun biefstuk blijft genieten. Ik oordeel niet over degenen die wel kijken en opgaan in het voetbalseizoen. Maar ik voel me wel intens vervreemd.
Om eerlijk te zijn schrijf ik dit bericht om de hoop niet te verliezen. In de hoop dat er aan de andere kant van de lijn mensen zijn die dit ongemak herkennen, en hun stem laten horen. Antonio Gramsci schreef het al: wanneer de oude wereld sterft en de nieuwe nog niet geboren is, is dat de tijd van de monsters. Laten we ons uitspreken, ook als we het onrecht er niet direct mee veranderen. Laten we het ongemak en de machteloosheid die we voelen met elkaar dragen, opdat we de moed koesteren om door te gaan.
Dus, ben jij daar aan de andere kant van de lijn? Herken jij dit ongemak, en hoe ga je ermee om? Deel je het met je dierbaren, of stop je het weg? Lukt het jou ook niet om te kijken, of kijk je juist heel bewust, omdat andere waarden voor jou zwaarder wegen?
Ik hoor het graag.
Op 9 juli organiseer een nieuwe editie van Kiza’s Keuken. Mijn besloten rondetafeldiner en dialoog over morele moed. Ditmaal met Samira Rafaela als gids, over schaamtebestendigheid. Hoe kunnen we ongemak, frictie en taboes niet weg duwen, maar juist transmeren? Samen gaan we eten, een luisteroefening doen, en leren hoe wij de zomer in en daarna het onderscheid kunnen blijven maken tussen goed willen zijn en fouten maken.
wil je aan sluiten? Reseveer hier jouw stoel (20 plekken max).
Graag deel ik de onderstaande analyse over de prijs die onze samenleving betaalt wanneer we geen ruimtes ontwerpen waar schaamte getransformeerde kant worden in groei, maar juist als een bron van ontmenselijking. Zie eerst het NRC-bericht, voor het geval dat je het gemist hebt. Mijn analyse volgt onder deze foto.
Dit wringt echt. Aan alle kanten. En het is maar goed dat we dat onder ogen zien.
Allereerst de feiten. Donald Pols, een grote naam uit de Nederlandse milieubeweging, verliest in korte tijd twee keer zijn gezicht.
Eerst door zijn aangekondigde overstap naar Tata Steel Nederland, waarmee hij zijn Raad van Toezicht en collega-milieuactivisten in verlegenheid bracht.
En nu door de onthulling van NRC (dankzij de onvolprezen Anne-Lot Hoek, PhD), waaruit blijkt dat Plos als 19-jarige student voorzitter was van het Afrikaner Studente Front (ASF). Een club die openlijk racistisch was en strijders tegen apartheid het leven zuur maakte.
'Hoe kan het dat een boegbeeld van de milieubeweging, dat al dertig jaar actief is aan de linkerkant van het politieke spectrum, een geschiedenis zou hebben in de rechts-extremistische hoek?' schrijft NRC vandaag.
Om die vraag te beantwoorden, hoef je alleen het boek 'Ondernemers in het wild' van Olivier van Beemen te lezen. Hij legt vakkundig de koloniale en racistische wortels van de milieubeweging bloot. Aan de hand van honderden gesprekken en documenten laat Van Beemen zien hoe 'de natuur' een project is geworden van witte Europeanen die de lokale bevolking vooral als een last zien.
Dit verhaal gaat niet alleen over Donald Pols. Het gaat over het verzwegen geschiedenis. Over de schaamte die diep in ons lichaam en onze organisaties verborgen zit. Over geldingsdrang. Over een cultuur waarin we de traditie zijn verloren om onze zonden te belijden, en waarin 'het goede doen' en presteren een vorm van boetedoening zijn geworden.
Met als gevolg dat velen van ons een gespleten leven lijden. Kameleons worden, zonder kompas mee waaien met de wind van de zee.
Maar er is een weg terug naar huis. En die ontstaat als we ruimte te maken voor vergiffenis. En vergiffenis is ongemakkelijk. Omdat het wederkerig is en een actieve houding vraagt. Het tegenovergesteld van de huidige cultuur van pappen en nat houden.
Maar die ruimte voor vergiffenis ontstaat pas als we toewerken naar een echte dialoogcultuur. Een cultuur waarin we ons bewust zijn van onze eigen feilbaarheid en erkennen dat niemand alle antwoorden in pacht heeft.
Want wij alleen verdienen een kijk en de spiegel.
Laat dat gesprek maar beginnen. We zijn toe aan schaamte bestendigheid.
-
Daarom organiseer ik een besloten diner en keukentafelgesprek over schaamtebestendigheid op 9 juli. Kom jij ook?
No posts
Comments
Nothing yet. Say the first thing.
Sign in to join the conversation.