Gaat het record van Pantani eraan?

Vanaf de voet. Vol gas, zonder om te kijken. Staand op de pedalen, remmend in de haarspeldbochten. Hij vloog, het Olifantje. Hij loste ze allemaal. Indurain, Zülle, Riis, Jalabert en Virenque. En toen de klok boven stopte, had Marco Pantani een nieuw record op Alpe d’Huez neergezet.

36’50.

Nóg sneller dan een jaar eerder, in 1994 - toen ie 25 seconden langzamer was. Nóg sneller ook dan twee jaar later, toen ie er vijf seconden meer voor nodig had. Nog sneller dan Lance Armstrong in het jaar (2001) dat ie Jan Ullrich vernederde, nog sneller dan de klimtijdrit zelfs die Armstrong in 2004 won. Veel sneller ook dan iedereen die er de afgelopen twintig jaar naar boven reed. Hier, dit is de lijst met snelste tijden, door de jaren heen:

Pantani, Pantani, Pantani. Op 1, 2 en 3. Die 36’50 leek jarenlang, decennialang zelfs, een onaantastbaar record. Net zo eentje als het wereldrecord discuswerpen of de 400 meter bij de vrouwen - gevestigd door Oost-Duitse atletes met de hulp van een staatsgesponsord dopingapparaat. Want ja: Pantani zat hoogstwaarschijnlijk tot de nok toe vol met verboden middelen toen ie de Alpe op vloog. Het waren de hoogtijdagen van epo, de wild-west van de jaren 90. Een test was er nog niet, een bloedpaspoort al helemaal niet, het was zelfs nog voordat de Festina-affaire het grootschalige dopinggebruik blootlegde voor het grote publiek. Pantani’s record was een cocktail van een gevleugelde klimmer, drieletterige kerosine en nog een paar dubieuze middelen. Daar zou nooit meer iemand bij in de buurt komen.

Tot dit jaar.

De afgelopen zes jaar - sinds de eerste coronatour - zijn er gigantische stappen vooruit gezet in verschillende duursporten. Nieuwe inzichten op het gebied van voeding, training, herstel en aerodynamica hebben gezorgd voor een enorme versnelling in hardlopen, schaatsen, triatlon, langlaufen en wielrennen. Records vallen, er worden grenzen verbroken die we tien jaar terug niet voor mogelijk hadden gehouden. En ja, het valt niet uit te sluiten dat doping ook een rol speelt. Geen enkele topsport - zelfs curling of bridge niet - is helemaal schoon, dus ook wielrennen niet. Ik steek voor niemand mijn handen in het vuur. Niet voor Pogacar, maar ook niet voor de nummer laatst van een klein ploegje dat voor spek en bonen aan de Tour lijkt mee te doen.

Als je het mij vóór de Tour had gevraagd, dan had ik gezegd dat het record van Pantani er dit jaar aan zou gaan. Het niveau is zo hoog geworden dat het in theorie mogelijk moet zijn. Pogacar moet eronder kunnen, Vingegaard had het waarschijnlijk ook gekund als je beklimmingen zoals die van Plateau de Beille (in de Tour van 2024) extrapoleert naar Alpe d’Huez. Daarnaast ligt er dit jaar een parcours dat er extreem geschikt voor is. Pantani moest in 1995 nog twee cols van buitencategorie over voordat hij - zonder leadout van zijn ploeg of knechten die de helft van de col voor hun rekening namen (!) - aan zijn raid op Alpe d’Huez begon.

Vergelijk dat met de aanloop naar Alpe d’Huez in etappe 18 van de Tour van dit jaar en je ziet dat die een stuk makkelijker is. Alsof de Tourdirectie het zo heeft uitgetekend, alsof ze willen dat het besmette record van Il Pirata wordt verbroken.

Nog meer aanwijzingen: de afgelopen jaren werden de beste Strava-tijden door verschillende niet-WorldTour-profs met succes aangevallen. Dat is ook niet gek. De enige keer dat de huidige generatie renners de Alpe opreed, was in 2022. Pogacar en Vingegaard waren zo aan elkaar gewaagd dat ze alleen maar bezig waren met demarreren en weer stoppen. In de laatste kilometers waren ze er allebei klaar mee. Ze begroeven de strijdbijl en reden zo kalm naar de finish dat Geraint Thomas, Enric Mas en Sepp Kuss nog terugkwamen. Conclusie: het kan veel harder.

Maar gebeurt dat vandaag ook?

Zonder Vingegaard hoeft Pogacar niet meer tot het uiterste te gaan. En nu de halve ploeg bij UAE ziek, geblesseerd of naar huis is, kan Pogacars ploeg de etappe niet meer controleren. De kans dat de vluchters het mogen uitvechten is plotsklaps een stuk groter geworden. En Pogacar lijkt de afgelopen dagen meer op de babysitter van Del Toro dan op een kannibalistische veelwinnaar die koste wat kost het prehistorisch record op de Alpe moet en zal verbreken.

De vraag is niet of Pogacar het record van Pantani kán verbeteren.

De vraag is of ie het ook doet.