De intellectuele influencer en de podcast

Doorgaans bewaar ik ideeën voor nieuwsbriefedities op de slechtst mogelijke plek: ergens in een open tabje in een browser. Tijdens mijn vakantie afgelopen week dacht ik weer aan zo’n open tabje, namelijk dit stuk op Vogue over de intellectuele influencer. Die heeft namelijk raakvlakken met podcasting, denk ik. Het heeft twee haakjes met de vorige nieuwsbrief over The Clippening, die kan je dus nog inhalen of herlezen maar dat hoeft natuurlijk niet.

Voordat ik begin wijs ik wel even op een groot hiaat in mijn betoog: ik consumeer zelf zo min mogelijk gealgoritmiseerde tijdlijnen. Dat wil zeggen: ik heb geen tiktok of instagram, en krijg alleen zijdelings mee wat daar gebeurt als mensen mij dingen toesturen. De voorbeelden die ik ken zijn dus beperkt: als jullie er meer weten sta ik er voor open in de comments!

Slop of snob
Het stuk op Vogue gaat over een trend onder influencers, namelijk de opkomst van de ‘intellectuele influencer’. Ze onderscheiden zich van lifestyle of comedy influencers met de insteek dat ze in hun content het publiek iets bijleren over een bepaald onderwerp. Volgens het artikel in Vogue zijn het vooral Millennials die zich keren tegen de tsunami aan AI slop die ze te verwerken krijgen op hun feeds. Dat soort content, en ook die van populaire influencers, probeert ze bijna altijd iets te verkopen. Intellectuele influencers geven een bepaalde take op een onderwerp, bieden verdieping in plaats van een verkooppraatje: “The intellectual influencer [...] distinguishes themselves by creating content rooted in their expertise, hyperfixations, knowledge, or insights on a specific subject, rather than their looks or style.” Je kent het misschien van het fenomeen #boektok, of van de video’s van Nienke Gravemade of Annemarie Lekkerkerker.

Niche
Voordat het podcastlandschap zo vercommercialiseerd was als heden ten dage, werd het nog wel eens beschreven als een ‘niche medium’. Niet niche in de zin dat er zo weinig mensen naar luisterden, maar omdat er over elk onderwerp waarschijnlijk al een podcast te vinden is. Volgens mij geldt dat nog steeds, al zijn veel van de podcasts die je over onderwerpen vindt heel oud en/of inmiddels gestopt. Sterker nog: hoe beter je je niche definieert en die doelgroep weet te bereiken, hoe waarschijnlijker het succes van je podcast omdat mensen om dat onderwerp geven: ‘algemene podcasts’ zijn er immers genoeg. Een sterkere niche helpt trouwens ook je advertentiewaarde te verhogen. Hyperfixaties, of dat nu super woke feminisme, Japanse mode, fantasy boeken of e-sport is, geven je een nagenoeg eindeloos onderwerp om over te praten - zeker als je ook nog kunt putten uit persoonlijke ervaringen. Hoewel audio- en videopodcasts steeds meer op elkaar gaan lijken, onderscheidt de intellectuele influencer die vooral publiek heeft social media zich wel van de mensen die dit vooral in audio doen.

In gesprek
Wat erg weinig voorkomt in audioland maar juist wel in social media land is het korte filmpje waarbij de maker iets uitlegt aan de camera, dus solo en direct het publiek aanpreekt. Corrigeer me als ik het fout heb, maar podcasts waarin mensen in hun eentje tegen de luisteraar praten zijn zeldzaam. Als ze al bestaan, zijn het vaak een soort van ingesproken boeken van goeroes, of losse gedachteflarden. Heel serieus kan ik die niet nemen, tenzij het voorgelezen artikelen zijn bijvoorbeeld. De meeste podcasts hebben immers de vorm van een interview of semi-gestructureerd gesprek. Die uitwisseling biedt sowieso meer kans voor het uiteenpluizen van ideeën, bovendien zijn podcasts vele malen langer dan de korte clipjes op youtube (zie ook #125).

Het stuk van Vogue gaat grotendeels over marketing, en hoe merken gesprekken over producten organsich tot stand doen laten ontstaan. Intellectuele influencers moeten denk ik naast autoriteit = je kan immers alleen intellectueel zijn als je een bepaalde vorm van autoriteit hebt! – ook nog rekening houden met authenticiteit. Je kunt wel spreken vanuit eigen ervaring en blik op de zaak, maar kun je dat ook zo lang volhouden dat je er podcasts over vol kunt lullen? In korte clipjes (of nieuwsbriefjes van een paar honderd woorden, als ik even naar mezelf kijk) houd je dat misschien vol. Makers die zichzelf branden als kenner – van randstedelijke jongerencultuur, om maar iets te noemen – vallen bij mij snel door de mand.

AFLEVERING TIP VAN DE WEEK (#188)

Podcast: Articles of Interest

Aflevering: The princesses of China

Duur: 40 minuten

Uitgekomen op: 10 juli 2026

Gemaakt door: Avery Trufelman, uitgekomen bij Radiotopia

Genre: documentaire, onderwerp: mode

Precies een jaar geleden tipte ik voor het laatst een aflevering van Articles of Interest, over zonnebrillen. Deze zomer neemt Avery Trufelman ons mee naar China, waar ze was uitgenodigd voor een conferentie over mode (dat is waar Articles of Interest immers over gaat). Ze nam zich voor om geen aflevering te maken in China, maar stond versteld van de verschillende stijlen die ze in het straatbeeld tegenkwam. Gelukkig voor ons heeft ze het voornemen laten varen.

Op straat ziet Avery honderden vrouwen verkleed als prinsessen uit de Ming dynastie, maar de aflevering gaat ook over de Qing dynastie en hoe iedereen hetzelfde aan had in de tijd van Mao: het Mao-Suit. Je hoort hoe veel lagen van betekenis in ieder ontwerp, dat er op het eerste gezicht monotoon uit ziet, verborgen zitten. Verschillende generaties en bevolkingsgroepen, maar ook hedendaagse kapitalistische krachten als Adidas, verhouden zich allemaal tot diverse aspecten van de Chinese culturele geschiedenis. Als kers op de taart speelt ‘onze eigen’ Julie Blussé, China correspondent voor de Volkskrant, een glansrol. Hoewel het einde over nationalisme mij een fractie te gezapig was, dendert de rest van het verhaal gewoon als een Chinese hogesnelheidslijn.

Waarom is het een podcast? Dit had denk ik ook een essay kunnen zijn in een (online)tijdschrift, dan kan je ook de plaatjes er bij zetten. Maar de audio maakt het veel meer levendig, ik heb zelf niet eens de plaatjes nadien opgezocht.

SERIE TIP VAN DE WEEK (#188)

Podcast: Hoort iemand mij? Moord in de blindenbibliotheek

Uitgekomen op: de laatste aflevering verscheen op 1 augustus 2026

Duur: zes afleveringen van tussen de 40 en 50 minuten

Maker: Patrick Bassant

Uitgekomen bij: onafhankelijk, het is het vierde seizoen van de Inktpodcast (eerder getipt in #126)

Genre: horror

Patrick gaat op weg naar een antiquariaat, komt daar in de kelder terecht en wordt door een meisje in een Japans school uniform zeer zeldzame cassettebandjes verkocht. De cassettebandjes blijken boeken van de Vlaamse schrijver Louis Paul Boon te bevatten, ingesproken door de inmiddels niet meer echt bestaande Blindenbibliotheek. Er ontbreekt alleen een cassettebandje, én Patrick zweert zichzelf terug te horen op een van de bandjes - als je nu nog niet door hebt dat dit een onwijze fictiepodcast is...

Patrick besluit om het archief van de blindenbibliotheek te bezoeken en stuit daar op allerlei vreemde figuren in nog raardere scenario’s. Het grappigst vond ik de literaire MMA fight, maar het ‘slechte geweten’ van Patrick dat iedere keer opduikt werkt ook goed als karakter. De overdaad aan flauwe grapjes worden gelukkig in toom gehouden door de flinke portie zelfreflectie. En hoewel het horrorfictie is, doet Patrick wel degelijk een serieuze poging om het aspect van porno in literatuur te bespreken. Alleen wordt hij daarin steeds tegengezeten door diverse plaaggeesten in de vorm van literaire (dan wel intellectuele!) zwaargewichten. Niet met kinderen luisteren dus!

Waarom is het een podcast? Op de een of andere manier spreekt de term ‘luisterverhaal’ tot me, waarschijnlijk vanwege de grote stukken tekst van Patrick. Maar er zitten wel degelijk vormgegeven scenes in, en horrorgenre thema’s.

Full disclosure: in mijn rol als artistiek leider van het Podcastnetwerk heb ik meegelezen met de aanvraag die Patrick deed bij het Nederlands Letterenfonds en daar een aanbeveling voor geschreven. Ik ben niet inhoudelijk betrokken geweest bij het verhaal, wel was ik bij de premiere op festivalschelp in juni, in de kelder van de bibliotheek in Deventer!

KLIKLINKJES

• Vond je het bovenstaande boeiend, of juist meh (of heb je het niet eens gelezen??) lees dan vooral dit heel toegankelijke en niet zo lange wetenschappelijke artikel van danah boyd over hoe social media parasocial media zijn geworden. Het gaat ook over influencers!

• Heb je The Odyssey gezien, maar heb je geen zin om langdradige kritieken van Homerus vertalers in The London Review of Books te lezen? Daar is deze podcast aflevering voor!

• Spotify is bezig met het introduceren van een skip-deze-reclame knop, alleen voor premium subscribers. Dat vindt James Cridland van Podnews slecht voor de podcast industrie en wel hierom.

• Als je een Youtube Partner (verdiener) wil worden moet je vanaf nu 8000 bekeken uren in het afgelopen jaar, of 20 miljoen views op een short hebben

• Nieuwsbrief #187 is nu ook te lezen op het blog van Dieponderzoek, abonneer dus óók op die nieuwsbrief

RODDELHOEK
Hoe vaak substack ook om je betaalgegevens vraagt: ik verdien helemaal niets met deze nieuwsbrief. Gelukkig zijn er mensen die mij steunen via Petjeaf.com - als jij dat ook doet krijg je iedere editie een verse podcastroddel in je inbox.