Eddy over film en films maken #9

Beeld uit Meet me in Venice (2015)

Maar twee van de dertien films die ik heb gemaakt, hadden een normaal budget. De rest is gemaakt voor heel weinig geld. Aan bijna de helft van de films heb ik nul gulden of euro verdiend. Dat geldt ook voor films als Hufters & hofdames, Rent-a-friend en de Boekverfilming. Nul verdiend. Deze drie films zijn wel internationaal verkocht, gestreamed, of op dvd en video uitgebracht.

De maker is niet degene bij wie de gelden binnenkomen. Je hebt er geen zicht op. Sowieso is de Nederlandse filmwereld niet op makers of auteurs afgestemd. We hebben meer producenten-cinema dan de andere Europese landen. Of dat betere films oplevert, is een kwestie van smaak.

Waarom maak ik dan toch low-budgetfilm. Waarom zoek ik niet gewoon een baan. Maar ook: hoe maak ik ze. Hoe gaan je dan te werk met weinig geld en middelen. Hoe overtuig je cast en crew om hun vrije tijd in te zetten. Alleen maar om iets te maken. Ikzelf heb er meer aan dan de medewerkers. Ik heb weer een filmtitel op mijn blazoen. Ik krijg leuke complimenten, vaak decennia erna nog. En ik kon gratis de wereld afreizen naar festivals. Vaak kan er dan maar een cast- of crewlid mee, dus het was voornamelijk mijn KLM-mijlenkaart waar de meeste bonuspunten op terechtkwamen. Een man met een KLM-goldcard maar met een karige bankrekening.

Is het het waard. Is de prijs voor creatieve vrijheid al het gedoe waard. Blijkbaar wel. Hoe meer mensen iets te vertellen hebben over een film, hoe minder bijzonder de film wordt. Een arts kan een patiënt gezond maken, bij tien artsen gaat de patiënt eerder dood. Een auteur/regisseur moet altijd luisteren, maar hoeft nooit te gehoorzamen. Hier de regels voor auteurschap in film. Een goede film, daar zit vaak een gedachte achter. Inspiratie en richting in een persoon en vanuit een persoon. Een auteur is als een componist en een dirigent ineen. Het kan zijn dat hij of zij voor een van beide metiers geen aanleg heeft, of voor beide niet, maar het is wel de intentie.

Regie is controle. Overzicht. Het is een mentale rekensom. Een rekensom die je maakt met de getallen die anderen, die specialisten je aanreiken. Die specialisten kunnen acteurs zijn, cameralieden, art-directors. Al je medewerkers. Het zijn hun talenten die je combineert om jouw idee vorm te geven.

Ik zeg altijd tegen studenten dat ze films moeten maken die ze zelf willen zien. Over onderwerpen die ze dicht aan het hart liggen en waar ze idealiter ook nog eens iets van weten. Dat laatste is overigens geen absolute must, want een project kan ook een zoektocht zijn. Maar dan wel jouw zoektocht. Hoe groter een project, hoe meer stemmen die iets vinden, hoe lastiger het wordt om iets bijzonders te maken. Iets persoonlijks. Bij te veel stemmen is de veilige weg naar een zes of een zeven haalbaar, maar zullen weinigen je film herinneren. Hoeveel mensen je film ook zien. Achter de knop een verhandeling hierover. Over het waarom maar vooral ook het hoe van low-budget filmen.

The Blair Wich Project. Grote financiële succesverhalen heb ik niet te vertellen over mijn low-budget oeuvre. Maar ik wil lezers niet ontmoedigen. Ik gooi deze er dan maar even in. Het meest succesvolle low-budget project uit de moderne filmgeschiedenis: de Blair Witch Project.