Eddy over film en films maken #3

“Een film heeft een begin, een midden en een einde, maar niet noodzakelijkerwijs in die volgorde”, krijg je als filmstudent wel eens te horen.

De meeste films zijn lineair verteld, soms wel met een flashback, maar het omgooien van begin, midden en einde komt minder voor. Tarantino flikte dat met Pulp fiction en onze eigen Martin Koolhoven deed dat bij Brimstone. En het werkte. Sterker nog; het wist te fascineren. De film Irreversible van Gaspar Noé begint met het eerste kwart en eindigt bij het laatste.

En dat had een functie. In het eerste kwart dat eigenlijk het laatste is, wordt iemand gruwelijk vermoord. Na het zien van het laatste kwart van de film, die eigenlijk dus chronologisch het eerste is, zien we wat het slachtoffer van de moordpartij had uitgespookt en wat de dader van de beginscène tot zo veel geweld heeft gebracht. Een spel met het geweten van de toeschouwer. Absolute aanrader overigens. Met een prachtige Monica Bellucci.

Maar of een beginscène nu ook het chronologische begin is, de eerste scène die de toeschouwer ziet, is cruciaal. Het moet de geest van de kijker openen voor wat komen gaat. Hij moet een vraag opwerpen of een sterke introductie van een persoon, een tijd of een plaats zijn. In het extra stuk achter de upgradeknop ga ik uitgebreid in op welke keuzes ik heb gemaakt bij mijn eigen films en waarom, bijvoorbeeld bij Meet me in Venice. Niet dat mijn films er zoveel toe doen als die van Tarantino, maar ik geef daar aan met welke dilemma’s je als maker te maken krijgt. Ik worstel er vaak mee en soms vind ook ik de juiste oplossing.

Beginscène uit de film ‘Meet me in Venice’

De mooiste beginscène vind ik die van Gloria van John Cassavetes. Een boekhouder van de maffia weet dat hij geliquideerd gaat worden. Hij zit in zijn flat te wachten op zijn bijna onvermijdelijke einde. Eerst: bij de titels gestileerde weergave van de skyline van New York met schilderijen. Dan: een prachtige moving skyline van New York in de tijd dat we nog geen drones hadden. Eerst de nacht. Dan de dag. Mensen leven. Kijken massaal honkbal. Nemen het openbaar vervoer. Eten streetfood.

Maar dan over naar de gruwelijke werkelijkheid van de georganiseerde misdaad in die stad en de gevolgen voor een jong gezin. Huurmoordenaars gaan op pad om de aangekondigde liquidatie uit te voeren. De alledaagsheid van hun “werk”. De gesprekken die de moordenaars hebben op weg naar hun vuile werk is mogelijk wel waar Tarantino een stuk inspiratie uit heeft gehaald.

Mijn filmtip van deze week is dan ook Gloria van John Cassavetes. Niet alleen vanwege de opening. Een geweldige Gina Rowlands, de echtgenote van Cassavetes en een wonderlijke rol van kindacteur John Adames. Sommigen vonden zijn spel geweldig, maar anderen vonden het verschrikkelijk. Oordeel zelf. Het veroordeelde gezin van de maffia-boekhouder weet nog net hun zoontje onder te brengen bij Rowlands personage. Ze is een kribbige vrijgezel die eigenlijk niets van kinderen wil hebben. En nu wordt ze opgezadeld met een kleine wees. Het kind staat ook op de hitlist van het geboefte. Ze beschermt het jongetje uiteindelijk als een leeuwin. Een indringende vluchtfilm.

Saturday night live was en is een instituut. Een broedplaats voor talent, met soms hilarische sketches. Misschien wel de beste dubbele sketch is deze, een recente, waarin Nate Bargatze George Washington speelt: iconisch. Bij mijn vorige mediatips zei ik dat ze mogelijk verslavend waren omdat er zowel van History Matters als van Reaction video een onuitputtelijke hoeveelheid video’s zijn. De founding fathers-sketches “Washington’s dream deel 1 en 2 van SNL” zijn zo goed dat je die toch meerdere keren wil zien. Bij 83 procent van jullie zal dat het geval zijn. Wedden?