Uitspraken waar ik nog steeds aan denk

Vol goede moed begon ik aan De Weekstart van deze week over waarom de vraag “wat doe jij tegenwoordig” een ongelofelijke kutvraag is, die je eigenlijk alleen stelt als je wilt horen hoe extreem iemand gefaald heeft. Maar toen het stuk af was, bekroop me de angst dat ik het eerder al eens had geschreven en ja hoor, wat bleek, in 2023 sneed ik hetzelfde onderwerp al eens aan. Ik had in het stuk zelfs precies dezelfde anekdote gebruikt om mijn verhaal kracht bij te zetten.

Nu is het recyclen van werk me niet vreemd, een mooie zin gebruik ik gerust in 10 verschillende soorten werk (nee dat is niet raar, band The National doet het bijvoorbeeld ook), tot ik gevonden heb waar ‘ie klopt, maar exact hetzelfde onderwerp kiezen en daarover min of meer hetzelfde schrijven, dat ging mij zelfs te ver. Sterker nog, ik vroeg me vooral af waarom ik me, 3 jaar na deze oude Weekstart en al zeker 10 jaar na deze gebeurtenis, nog steeds zo op zat te winden over deze uitspraak. En lieve lezer, toen ik dat gedachtepaadje eenmaal afging realiseerde ik me dat dat is wat ik doe: om 4 uur ‘s nachts wakker liggen over een uitspraak die een ander honderd jaar geleden tegen me deed.

Omdat ik jullie geen herschreven versie van een bestaande Weekstart aan wilde doen (al moet ik zeggen, aan het einde van het stuk ga ik full-meta want dan heb ik door dat ik het stuk al eerder heb geschreven en dat vond ik zelf best een hoogtepunt) deze week: Uitspraken waar ik ‘s nachts van wakker lig, met context en met een rating op de schaal van plafonddienst. Veel leesplezier!

Context: In de zomer van 2017 kom ik op een eiland voor de Nederlandse kust een oud-klasgenoot tegen, niet zomaar een oud-klasgenoot, maar een echte cultfiguur van de studie. Ooit dronk ik regelmatig bier met hem, maar omdat ik mijn coolheidsstatus snel inruilde voor een angstige persoonlijkheid, was ons daarna vooral een leven van niet-groeten en ongemakkelijk opzij kijken beschonken.

Op het eiland keek ik niet ongemakkelijk opzij en hij nam niet eens de moeite om me te vragen “wat ik nu deed”, hij besloot me gewoon even fundamenteel te readen op basis van mijn carrièrekeuzes. Vooral het ongemak van “beetje random”, daar denk ik nog met enige regelmaat aan.

Plafonddienstrating: 6 van de 10 plafondplaten.

Context: Ooit deed ik iets vreselijks waarvan ik me nog steeds afvraag of ik niet beter het andere had kunnen doen, maar je kunt niet alles opschrijven in je nieuwsbrief dus daar kan ik niet zoveel over zeggen. Wat ik wel kan, is schrijven over de huisgenoot die zijlings betrokken was in dit drama en, na haar gesprek met mede-hoofdrolspeler van het drama, deze uitspraak deed.

Vooral omdat ik de uitspraak eigenlijk niet begreep: hoezo, je praat erover als huisgenoten en als vrienden? Voerde je het gesprek dan eerst met een agenda en een tienpuntenplan erbij en daarna met een arm over de schouder? Het was ook de manier waarop ze het zei, haar stem droop van het genoegen (en zo bleek, misschien was ook zij een hoofdrolspeler in het drama), ze had zich in de maanden daarvoor behoorlijk geërgerd aan wat er zat te broeien aan de keukentafel in de bovenwoning.

Plafonddienstrating: 7,5 van 10 plafondplaten, vooral omdat ik, als ik eraan denk, weer denk: ik had gewoon ooit tegen haar moeten zeggen dat ik haar een suffe trut vond, maar dat heb ik nooit gedaan, waarom deed ik dat niet gewoon?

Context: 17-jarige ik toen een man die me probeerde te versieren zei dat hij bij “het koor” zat. Toen ik een maand later ging studeren, begreep ik wat hij bedoelde.

Plafonddienstrating: 10 van 10 plafondplaten.

Context: De psycholoog waar ik op mijn 26ste belandde was een hele wijze vrouw die het allemaal leek te begrepen, maar niet op een manier van “ik leg het je wel even uit”, want ze legde me eigenlijk niks uit (echt heel jammer dit). De luttele keren dat ik haar op een uitspraak kon betrappen, sloeg ik die dan ook op in mijn hoofd. Ooit hadden we een gesprek over hoe de therapie bevallen was en hoe ik terugkeek en ik zei dat het me een voller maar niet per se een blijer mens had gemaakt, waarop zij zei: “Sadder but wiser”.

Plafonddienstrating: 9 van 10 plafondplaten, maar niet op zo’n manier waarbij de gedachten door je hoofd razen alsof ze op een snelweg zitten, maar meer op zo’n manier waarbij je brein leeg is en je alleen maar voor je uit kan staren.

Context: Op de School van Journalistiek deden docenten met enige regelmaat uitspraken die je moest onthouden, want mediamensen hebben de neiging om in oneliners te praten. Als je dan morgen het loodje legt, heb je in elk geval één uitspraak gedaan die bij iemand op een tegeltje voortleeft.

In het vierde jaar van mijn studie kreeg ik tijdens een beoordelingsgesprek deze over me heen van een strenge mevrouw die ik verder niet bijzonder goed kende. Ze had me gevraagd hoe ik door wilde groeien op de redactie waar ik op dat moment vooral ‘s avonds werkte en toen had ik gezegd dat ik héél hard ging werken en in alle gaten ging springen. Dat leek haar, en mij nu ik 33 ben, geen goede tactiek, en daarom zei ze: “Je moet opletten dat je geen duizenddingendoekje wordt”. Ik werd natuurlijk toch een duizenddingendoekje, want zodra je zo’n profetie over iemand afroept, kan ‘ie weinig anders dan werkelijkheid worden.

Plafonddienstrating: 4 van 10 plafondplaten, ik sta vaak maar even stil bij de uitspraak en ga dan liggen denken over het zure mondje dat ze had en daarna over de 400 dingen die ik nog moet doen.

Context: Dit staat in één van de Faxenbundels van Nicolien Mizee en ze doet de uitspraak als ze naar een toneelstuk is geweest. Ze constateert dat ze naar iets heeft gekeken waar nul verhaal in zat.

Plafonddienstrating: 10 van 10 plafondplaten, want god, wat lig ik vaak te malen over het gebrek aan verhalen in dingen die ik tot me neem, zelfs een fatsoenlijke anekdote vertellen zit er voor sommige mensen al niet in, of zoals de grote meester zou zeggen: “De wereld gaat aan stupiditeit ten onder”

Context: In mijn derde jaar kreeg ik les van iemand met een gehoorapparaat die dacht dat hij in Dead Poets Society zat, zijn woorden werden met gemengd enthousiasme ontvangen in het klaslokaal. We moesten allemaal GROOT JOURNALISTIEK WERK gaan lezen. Het was ook verfrissend, want hij was de eerste die het niet over de suboptimale banenmarkt had.

Ik was enthousiast want voor het eerst hoorde ik iemand in Nederland over het werk van Truman Capote, wat ik het jaar daarvoor in de Verenigde Staten had ontdekt. Hij drong allerlei journalistiek werk aan ons op om te lezen. Dat deden we semi-braaf, alhoewel ik ook boeken die hij me aanraadde in de kast heb staan waar ik, tot op de dag van vandaag, geen letter in heb gelezen.

Tijdens het beoordelingsgesprek dat ik met hem voerde zei hij: “Jij gaat zelf iets ontwikkelen”, wat ik op dat moment een idiote uitspraak vond, want ik ging bij de krant werken en daarmee was de kous af vond ik toen. Ik moet de cringe die ik hierbij voel omarmen om het op te schrijven (want godallejezus wat word ik moe van al die purposes die mensen in zichzelf ontdekken), maar jaren later denk ik dat hij gelijk heeft. Hallo, kijk naar De Weekstart, jullie zijn met meer dan 500!

Plafonddienstrating: 11 van 10, ik denk hier toch zeker zo’n 10 keer per week aan.

Context: Ik werkte jarenlang in de zomers op een eiland voor onze kust (waarover je kunt lezen in deze en deze Weekstart) en daar deden eigenaars W. en J. graag uitspraken met het woord “reet” erin. “Haal die stok uit je reet en sla jezelf ermee”, “haal je hoofd uit je reet”, of, ook in reetgebied: “Kijken met je ogen, niet met je anus”, als je weer eens in de kast onder de trap stond te zoeken naar waxinelichtjes en je ervan overtuigd was dat ze er niet waren en hey, wat vond J. daar? Waxinelichtjes? “JE MOET JE HOOFD UIT JE REET HALEN”

Plafonddienstrating: 3 van 10: ik lig hier niet wakker van, maar denk wel regelmatig dat mensen (incluus mezelf) hun hoofd uit hun reet moeten halen.

Context: Ik ontmoet P. in de zomer van 2024 en ze is er meteen. Met sommige mensen heb je dat, die vallen je meteen op en zijn meteen een figuur in je hoofd. Zo ook P., die in tegenstelling tot mijzelf, op de eerste dag van de cursus in staat is om met iedereen te praten (ik sta dan nog te hakkelen en te zweten). Ze is groot en daar staat ze ook groot vind ik, ik vind haar stevig, ik vind haar machtig, ik vind haar bijzonder fascinerend en ook doodeng.

P. blijkt een soort citatenvat te zijn, ik leer van haar dat als je een serieus gesprek met je kinderen wilt voeren, je hun haren moet vlechten, maar ook dat je de geur van sigarettenrook in je mond kwijt kunt raken door met je mond open te fietsen. Ik onthoud vooral haar gevleugelde uitspraak “alles is de bedoeling”, en denk daar heel vaak aan, wat dat betekent, dat alles de bedoeling is want dan is het zoet de bedoeling en ook de bagger en alles daar tussenin en wat een moed het vereist, om dat als levensmotto te omarmen.

Plafonddienstrating: 7 van 10, ik moet wel zeggen, dit is er eerder een om op de fiets over na te denken.

Context: Op nieuwjaarsdag 2011 sta ik in alle vroegte in de steeg naast het eilandhuis te zoenen met een kunstacademiestudent. Mijn vriendin S. loopt langs het huis en kan het niet laten om ons aan te moedigen alsof ze in ons tongwerk een voetbalwedstrijd ziet.

Plafonddienstrating: 5 van 10, alhoewel dit er meer zo een is die op random momenten oppopt, bijvoorbeeld als ik in een meeting zit.

Context: Lieve mensen, deze uitspraak heeft me gered. Op de basisschool kon ik niet opletten, ik vond toen het randprogramma van de school veel interessanter dan wat ik daar leerde. En waar ik vooral niks mee kon, dat was met cijfers. Rekenen zat er niet in voor mij en de term motorisch gestoord viel (vermoed ik) ook met enige regelmaat tijdens ouderavonden. Maar wat ik wel kon, was lezen en schrijven.

In groep 8 ontmoette ik een leraar die het maar al te graag wilde, mij in het schoolgareel krijgen en toen ontdekte ik dat ik het randprogramma niet alleen interessant vond, maar ook dat elke vezel in mijn lijf in verzet kwam als iemand me iets op probeerde te leggen dat ik eigenlijk niet wilde doen. Dat resulteerde in een jaar vol strafwerk en een VMBO-advies, terwijl ik me eerder zat te vervelen dan dat ik het niet begreep (oké, behalve met rekenen!).

Godzijdank had ik op vrijdag les van een andere leraar waar ik wel mee overweg kon, en die zag dat ik “taalgevoel” had, een uitspraak die vanaf dat moment als een rode draad door mijn leven begon te lopen. Ik haalde de toelatingstoets voor de HAVO, waar het niet veel beter ging met opletten, maar ik wel mijn diploma haalde (met, u raadt het al, een 3,9 voor economie). Het schrijven bleef. Taal bleek de kurk waarop mijn leven kon blijven drijven.

Plafonddienstrating: 7 van 10, als ik ‘s nachts lig te piekeren over wat ik wel of niet kan, dan denk ik hieraan, en dan voelen de zorgen iets minder groot.

Context: IK HEB DEZE GAST NA DEZE UITSPRAAK NOOIT MEER GEZIEN! EN WAT VOOR UITSPRAAK WAS DIT IK KENDE HEM NET 2 UUR!

Plafonddienstrating: 10 van 10, ik vraag me nog altijd af of ik 112 had moeten bellen omdat deze persoon duidelijk een zenuwinzinking had.

Van welke uitspraken liggen jullie van wakker? Vertel het me in de comments.

Liefs,
Charlotte

PS: Je leest een Weekstart van de timer want ik ben op Down The Rabbit Hole. Daarom deze week geen tips.

Ann de Craemer met wederom een parel:

Dit stuk van Myrthe Geerts vond ik een aangename leeservaring en zette me aan het denken:

Subscribe je nog niet? Schrijf je gratis in via onderstaande knop. Stuur De Weekstart vooral door naar al je (kantoor)vrienden die elke maandag ook vliegend van start willen gaan. Of die een hart onder de riem (ik laat me vertellen dat mensen die nog dragen) kunnen gebruiken.

Oxfam Novib doet wereldwijd veel goed werk. Zo zorgen ze bijvoorbeeld voor noodhulp in Palestina of in Soedan. Op de website van Oxfam Novib vind je informatie over alle gebieden waar deze organisatie hulp verleent en over alle andere dingen waar deze organisatie zich voor inzet. Doneren is altijd een goed idee, al is het maar een paar euro. Alle kleine beetjes helpen.

Genoot je van deze Weekstart? Met een koffie maak je me altijd heel blij. Koop een kopje koffie voor me.