Buat - Hoofdstuk 65

Gisteren zei een vriend tegen mij, toen hij sprak over de Cicero-trilogie van Robert Harris, dat hij zo graag wilde dat in historische boeken werd aangegeven welke teksten volledig op waarheid waren gestoeld en welke door de auteur verzonnen waren. Ik blijf het altijd gek vinden dat mensen dit willen weten bij historische fictie, want bij verhalen die in het heden afspelen speelt dat zelden een rol. Een geschiedenisverhaal heeft net zoveel met Waarheid te maken als ieder ander verhaal, het gaat erom dat je de lezer overtuigt.

In Musch en Buat doe ik dat onder andere door de verhalen te doorspekken met authentieke tekstfragmenten: brieven, dagboeken, memoires, etc. Om het leesbaar te houden voor een hedendaagse lezer ben je gedwongen om soms het taalgebruik aan te passen, maar de bedoeling is dat ik zo dicht mogelijk bij de toon en inhoud van het origineel blijf.

Hoofdstuk 65 van Buat bestaat uit een kort briefje van de zwangere Wendela Bicker aan haar man Johan de Witt die op zee is. In het Nationaal Archief liggen tientallen van zulke briefjes van Wendela aan Johan, maar daar zit deze niet bij, want brieven tussen 21 mei 1665 en 22 juni 1665 zijn niet overgeleverd (al moeten ze wel zijn uitgewisseld).

Dit briefje van 19 juni heb ik zelf verzonnen, waarbij de stijl en de meeste zinnetjes afkomstig zijn uit andere brieven van Wendela’s hand. Het is een kort en saai briefje dat juist daardoor de indruk van echtheid geeft.

De brief drukt Wendela’s verlangen naar de thuiskomst van Johan uit en als lezer voel je (hopelijk) het ongemak bij het verloop van haar zwangerschap. Je ziet een vrouw die zich sterk houdt, maar niet kan verbergen dat ze angstige voorgevoelens heeft over de vrucht in haar buik. Ze droeg haar pijn waardig, zoals haar man zich opofferde voor het land.

Om mijn vriend Jeroen tegemoet te komen heb ik de betrouwbaarheid van de informatie in vijf klassen onderverdeeld.

Ik denk dat dit hoofdstuk een geel/oranje kleur moet krijgen. Geel, omdat de gegevens op waarheid zijn gebaseerd en oranje omdat ik het helemaal heb ingevuld met mijn eigen fantasie. Laat ik voor de zekerheid dit hoofdstuk maar indelen in de vierde klasse (oranje). Als ik ooit tijd over heb zal ik deze classificatie met terugwerkende kracht toepassen op alle hoofdstukken.

17-7-26,
Jean-Marc van Tol

Klik > hier voor de volgende aflevering (hoofdstuk 66)
Klik > hier voor de vorige aflevering (hoofdstuk 64)
Klik > hier voor de allereerste aflevering (inleiding)