Daalt de populariteit van Poetin?

Poetins populariteit lijkt sinds eind 2025 te dalen. Het interessante is dat verschillende Russische peilers, ook de regeringsgezinde, dezelfde richting laten zien. De niveaus verschillen echter aanzienlijk.

Bij het onafhankelijke Levada Center daalde zijn goedkeuring van 87% in augustus 2025 naar 79% in april/mei 2026 en vervolgens naar 74% in juni. In juli bleef hij op 74%: de daling is dus voorlopig gestopt, maar hij heeft in minder dan een jaar toch maar 13 procentpunt verloren. ¹

Nog opvallender zijn de regeringsgezinde peilers. VTsIOM² registreerde eind juni een daling van 70,4% naar 66,9% in één week; in juli kwam het cijfer rond 65–66% te liggen. De Kremlin-gelieerde FOM kwam in juli op ongeveer 66%, het laagste niveau sinds het begin van de grootschalige invasie in februari 2022. ³

Dat betekent niet dat 25–35% van de Russen plotseling anti-Poetin is geworden. 74% approval is nog altijd erg hoog. Bovendien functioneren opiniepeilingen in een autoritaire staat anders dan in Nederland. Mensen kunnen sociaal wenselijke of politiek veilige antwoorden geven. Tegelijkertijd wijst onderzoek erop dat Russische peilingen wel degelijk bruikbaar zijn om trends te meten. Eventuele preference falsification, dus politiek en sociale wenselijke antwoorden, verandert waarschijnlijk eerder het absolute niveau dan de richting van de beweging. ⁴

Misschien nog belangrijker is wat er onder dat Poetin-cijfer gebeurt. Levada meldde voor juli dat steun voor het optreden van de Russische strijdkrachten in Oekraïne was teruggelopen tot 66%; een jaar eerder was dat nog 78%. Tegelijkertijd wil inmiddels bijna twee derde van de Russen dat Moskou overgaat tot vredesonderhandelingen.⁵

En daar zit voor de analyse van de oorlog waarschijnlijk het interessantste punt. Het lijkt erop dat economische en persoonlijke kosten sterker aan Poetins steun knagen dan militaire gebeurtenissen op zichzelf. CSIS constateert op basis van verschillende Russische onderzoeken dat verslechterende koopkracht, economische verwachtingen en concrete overlast van de oorlog samenhangen met minder steun. In 2026 zei 60% dat de lokale economische omstandigheden verslechterden en 56% dat hun levensstandaard achteruitging.⁶

Dat maakt de Oekraïense aanvallen op raffinaderijen, brandstofvoorziening en andere economische infrastructuur politiek relevant. Levada constateerde dat droneaanvallen en de benzinecrisis in juli tot de vaakst genoemde gebeurtenissen behoorden. Dat bewijst niet dat de aanvallen rechtstreeks de daling van Poetins rating veroorzaken, maar ze verbinden de oorlog wel steeds duidelijker met het dagelijkse leven van Russen. ⁷

De conclusie moet zijn dat Poetin echt minder populair aan het worden is. De trend is inmiddels groot genoeg om serieus te nemen. Dat betekent niet dat zijn regime in acute politieke problemen verkeert. Het heeft er alle schijn van dat de ‘rally around the flag’ die hem na februari 2022 naar uitzonderlijk hoge populariteitscijfers bracht, nu duidelijk begint af te brokkelen. Vooral de combinatie van oorlogsmoeheid en economische verslechtering lijkt daarvoor verantwoordelijk.

Dat sluit trouwens goed aan bij O’Briens argument⁸ waar ik het op mijn substack eerder over had. Indien Oekraïne niet alleen Russische eenheden aan het front treft maar steeds beter de Russische logistiek en economie diep achter het front raakt, kan de politieke prijs van een langdurige oorlog voor Poetin geleidelijk oplopen.

^{1. CSIS, ‘Attitudes Are Shifting as the War’s Effects Come Home’, Commentary by Maria Snegovaya and Jade McGlynn, July 7, 2026}

^{2. VTsIOM is de Russische afkorting van Vserossiyskiy Tsentr Izucheniya Obshchestvennogo Mneniya (ВЦИОМ): het Russisch Centrum voor Onderzoek naar de Publieke Opinie. Het is een grote, door de Russische staat gecontroleerde opiniepeiler. Daarom worden de absolute percentages met voorzichtigheid geïnterpreteerd, maar veranderingen binnen de eigen peilingen — bijvoorbeeld een daling van Poetins waarderingscijfer — kunnen wel informatief zijn.}

^{3. ’Putin’s Job Approval Rating Sees Sharpest Weekly Drop Since Ukraine Invasion – VTsIOM’, the Moscow Times 3 juli 2026}

^{4. Preference falsification betekent dat mensen niet zeggen wat ze werkelijk vinden, omdat ze denken dat hun echte mening sociaal, politiek of persoonlijk nadelig kan zijn, zie voetnoot 1}

^{5. Levada, ‘Conflict with Ukraine in July 2026: Attention, Support, Negotiations, and Situation Assessments’, August 6, 2026}

^{6. zie voetnoot 1}

^{7. zie voetnoot 4}

^{8. Phillips P. O’Brien, “Weekend Update #183: Ukraine Taking the Initiative?”, Phillips’s Newsletter, 3 mei 2026. O’Brien betoogt dat Oekraïnes groeiende capaciteit voor middellange- en langeafstandaanvallen de Russische logistiek steeds zwaarder verstoort. In een interview van 8 mei 2026 stelde hij bovendien dat aanvallen op de Russische militair-industriële capaciteit en olie-infrastructuur de oorlog wezenlijk kunnen veranderen doordat daarmee wordt geraakt wat Rusland überhaupt nog naar het front kan produceren en verplaatsen.}