Jambe
Een jambe is een versvoet bestaande uit een onbeklemtoonde lettergreep gevolgd door een beklemtoonde lettergreep. Wanneer men spreekt van een beklemtoonde lettergreep gevolgd door een onbeklemtoonde lettergreep (andersom dus), spreekt men van een trochee.
In een jambe hoor je eerst een onbeklemtoonde lettergreep of woord en daarna een beklemtoonde lettergreep of woord.
Een voorbeeld:
- Een goed | gedicht | is me | trisch door| gelicht.
De vet gedrukte woorden of lettergrepen krijgen de nadruk. De strepen tussen de woorden geven de versvoeten aan.
In de muziek zou dit een tweekwartsmaat zijn.
Voorbeeld
Bij de jambische pentameter heb je een onbeklemtoonde lettergreep, gevolgd door een beklemtoonde lettergreep. Het ritme (metrum) kan als volgt worden beschreven:
| da | DUM |
Een regel van de jambische pentameter is dat deze vijf jambische voet in hetzelfde vers moet hebben:
| da | DUM | da | DUM | da | DUM | da | DUM | da | DUM |
In het Engelse metrum wordt dit ritme meestal weergegeven met een 'x' voor de onbeklemtoonde lettergreep en met een '/' voor de beklemtoonde lettergreep. Volgens dit criterium wordt de jambische pentameter op de volgende manier weergegeven:
| x | / | x | / | x | / | x | / | x | / |
Regel 39 van de tweede scène van de eerste akte in De storm is een voorbeeld van een jambische pentameter
- A time before we came unto this cell?
Het metrum van deze regel kan als volgt gemarkeerd worden:
| A | time | be- | fore | we | came | un- | to | this | cell? |
De scheiding tussen de versvoeten wordt gemarkeerd met een |.
| A | time | | | be | fore | | | we | came | | | un | to | | | this | cell |