Hamadan
| Hamadan | |
| Land | |
| Provincie | Hamadan |
| Sharestan | Hamadan |
| Burgemeester | Seyed Masoud Hosseini |
| Inwoners | 554.406 (2016) |
| Portaal | |
Hamadan (Perzisch: همدان) is een stad in het westen van Iran. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie Hamadan. De stad bevindt zich in het Zagrosgebergte. In 2016 had de stad ruim 554.000 inwoners. Daarmee was het de op 12 na grootste stad van het land.
Ook is Hamadan een van de oudste steden in het land. In de tijd van de Meden stond Hamadan bekend als Ecbatana. Ecbatana zou ook een van de hoofdsteden van Perzië zijn onder de Achaemeniden en de Sassaniden. Uiteindelijk werd Ecbatana verwoest, waarna Hamadan op de plek van de ruïnes werd gebouwd. Nog altijd is Hamadan een populaire toeristische trekpleister in Iran.
Geschiedenis
Ecbatana

Het is onduidelijk wanneer Ecbatana precies gesticht is. Volgens de Oudgriekse schrijver Herodotus zou Ecbatana gesticht zijn in 678 v.Chr. door koning Deioces. Hij schreef ook dat Ecbatana de hoofdstad van het rijk van de Meden was. Herodotus verzon echter vaak dingen. Moderne historici denken niet dat de Meden in één land verenigd waren. In plaats daarvan waren er verschillende koninkrijkjes en steden die af en toe samenwerkten tegen een gemeenschappelijke vijand. In ieder geval was Ecbatana een belangrijke stad in de regio. De stad stond bekend om haar architectuur en rijkdom.
In de tijd van de Achaemeniden was Ecbatana een van de hoofdsteden van het Medische Rijk. Naast Ecbatana waren onder andere Susa en Persepolis ook hoofdsteden. Ecbatana lag aan de Koninklijke Weg. Ook waren er koninklijke archieven in Ecbatana. Tijdens de Griekse invasie van Alexander de Grote werd Ecbatana verwoest. De stad is vervolgens opnieuw opgebouwd. Onder de Parthen en de Sassaniden had Ecbatana ook een belangrijke status.
Middeleeuwen

Na de verovering van Perzië door de moslims ging het bergafwaarts met de stad. In 931 werd de stad aangevallen. Later werd Ecbatana aangevallen door de Seltsjoeken in de jaren 1040.
Uiteindelijk werd Ecbatana volledig verwoest in 1220 door de Mongolen. Vanaf dat moment werd de stad al Hamadan genoemd. Hamadan werd later nog verschillende keren verwoest, bijvoorbeeld onder Timoer Lenk.
18e en 19e eeuw
In de 18e eeuw werd Hamadan omsingeld door het Ottomaanse Rijk. Hamadan lag in een grensgebied tussen Perzië en de Ottomanen. De Koerden besloten gebruik te maken van die situatie. Zij namen de stad in en trokken later op tot aan Isfahan. Later werd de stad opnieuw onderdeel van het Ottomaanse Rijk.
Ondanks de aanvallen bleef Hamadan bloeien als een stad. De stad was oorspronkelijk een belangrijk handelscentrum aan de Zijderoute. Dat was een handelsroute tussen het Verre Oosten (waaronder China) en Europa via het Midden-Oosten. In de 19e eeuw kwamen Amerikaanse missionarissen naar het gebied om scholen te stichten.
20e eeuw

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vonden er gevechten tussen de Ottomanen en de Russen. De Ottomanen werden daarbij geholpen door de Duitsers. Later trokken de Russen zich uit de strijd, waarna de Britten tegen de Ottomanen vochten. De stad ging steeds over van de ene naar de andere kant. Uiteindelijk wisten de Britten de stad in te nemen. Na de oorlog werd Hamadan teruggegeven aan Perzië dat inmiddels Iran heette. Voor de bevolking van Hamadan was het een zware tijd. Zo was er een hongersnood in de stad, omdat er weinig voedsel toegeleverd kon worden.
De stad werd gebombardeerd door de Irakezen tijdens de Iran-Irakoorlog. Op 16 juli 1982 voelden het Irakese leger een bombardement op de stad uit. Daarbij kwamen 97 mensen om het leven. Ook raakten 595 mensen gewond.
21e eeuw
In 2024 werden de ruïnes van Ecbatana in Hamadan op de werelderfgoedlijst van UNESCO gezet.
Eind 2025 braken in de stad opstanden uit tegen de Iraanse regering. Ook in andere delen van het land vonden protesten plaats. De protesten hebben verschillende oorzaken, maar de economische crisis in het land speelt een belangrijke rol. Zo zijn de prijzen van voedsel en medicijnen erg gestegen. De protesten worden door de Iraanse regering neergeslagen.
Bevolking
De meest gebruikte taal in Hamadan is het Perzisch. Ongeveer 75% van de stedelijke bevolking spreekt die taal. 20% van de stad spreekt Turkse talen, waaronder het Koerdisch.

Klimaat

Hamadan heeft een combinatie van een Middellands Zeeklimaat en een landklimaat. De stad heeft daardoor warme, droge zomers. Toch heeft de stad ook koude, strenge winters waarbij het kan sneeuwen. Tijdens de winter kan de temperatuur zelfs dalen tot -30°C. Tijdens de zomers stijgt de temperatuur juist boven de 30°C. De meeste neerslag valt in de winter.
Onderwijs
Hamadan heeft vier universiteiten:
- Bu-Ali Sina-universiteit
- Medische Universiteit van Hamadan
- Technologische Universiteit van Hamadan
- Islamitische Azad-universiteit van Hamadan