Eindhoven

Eindhoven
Land	Nederland
Provincie	Noord-Brabant
Gemeente	Eindhoven
Burgemeester	Jeroen Dijsselbloem
Opgegaan in
Oppervlakte	88,92 km²
Hoogteligging
Inwoners	246.417 (2024)
Dichtheid	onbekend
Werkloosheidsgraad	14 per 1000 inw.
Gemiddeld inkomen	€ 41.000 (in 2023)
Postcode(s)	5600 - 5658
Netnummer(s)	040
Woonplaatscode
CBS-code	0772
Website Website gemeente Eindhoven
Portaal Noord-Brabant

Eindhoven is een Nederlandse stad en gemeente in Noord-Brabant. Eindhoven is de 5 na grootste stad van Nederland als je de inwoners telt. Eindhoven heeft ook een vliegveld, Eindhoven Airport. In 2026 telde de gemeente Eindhoven 249.771 (2809 inw./km²) inwoners. De burgemeester is Jeroen Dijsselbloem (PRO). Het gemiddelde inkomen is €41.000 per inwoner per jaar.

Naam

De bevrijding van Eindhoven.

Het is niet bekend hoe Eindhoven precies aan zijn naam komt. 'Hoven' kan duiden op hoeven, boerderijen, of het land waarop die staan. 'Eind' kan duiden op 'achteraan'. Die aanduiding komt vaker voor in Noord-Brabant. Theorieën zijn verder:

• Hoeve aan de rivier: De naam is afgeleid van de oude rivier de Einde of Ende (tegenwoordig de Gender)
• Het einde van Woensel: vroeger hoorde wat nu Eindhoven is bij het dorp Woensel. Het stond bekend als Eindje. Gecombineerd met hova betekent Eindhoven mogelijk "de laatste hoeve op het land van Woensel".

Geraadpleegd hiervoor: Website Gemeente Eindhoven [1] en Indebuurt.nl: [2]

Eindhoven wordt ook wel de lichtstad genoemd. Dit heeft te maken met Philips, een van de grootste elektronicabedrijven ter wereld, door Gerard Philips in Eindhoven opgericht in 1891 en vooral bekend door de productie van gloeilampen. Tijdens de carnaval heet de stad dan ook "Lampegat".

Geschiedenis

Waar Eindhoven nu ligt lagen vroeger vijf kleine riviertjes. De Dommel, de Gender, de Laak, de Tongelreep en de Rungraaf. Hier ontstond Eindhoven. Hendrik I van Brabant gaf Eindhoven stadsrechten in 1232. Een paar jaar later werd er in Eindhoven een kerk gebouwd, Sint-Petruskerk. In 1583 werd Eindhoven belegerd, het Beleg van Eindhoven. In 1866 telde het nog maar 3200 inwoners.

Vanaf 1900 kwamen er steeds meer fabrieken naar Eindhoven. De bekendste was de gloeilampenfabriek Philips. Hierdoor ging het economisch goed met Eindhoven. Het inwonertal groeide vanaf toen sterk. In 1920 ontstond er een naam voor Eindhoven en de omliggende gemeenten, Groot-Eindhoven. Veel omliggende dorpen werden toen geannexeerd: bij Eindhoven gevoegd.

In de Tweede Wereldoorlog heeft het veel geleden. Lees hierover Eindhoven in de Tweede Wereldoorlog. Op 18 september 1944 werd Eindhoven bevrijd door de Geallieerden. Helaas konden de Duitsers de dag daarna nog een bombardement uitvoeren. De bevrijding van Eindhoven was onderdeel van Operatie Market Garden. Elk jaar wordt die bevrijding gevierd door middel van de Lichtjesroute.

Geografie

Eindhoven ligt in het oosten van Noord-Brabant en in de landstreek De Kempen. Eindhoven grenst in het noorden aan de gemeenten Son en Breugel en Best, in het oosten aan Nuenen, Gerwen en Nederwetten en Geldrop-Mierlo, in het zuidoosten aan Heeze-Leende, in het zuiden aan Waalre, in het westen aan Veldhoven en Eersel en in het noordwesten aan Oirschot.

Bezienswaardigheden

Musea

• Het Eindhoven Museum heeft een openluchtmuseum genaamd Historisch Openluchtmuseum Eindhoven. Hierin bevindt zich het preHistorisch Dorp. Het thema ervan is de prehistorie en middeleeuwen van Brabant. Ook heeft dit museum de collectie van het voormalige Museum Kempenland. Die gaat over de kunst en cultuur van de landstreek De Kempen, maar is helaas voorlopig alleen op afspraak te bezichtigen in het depot.
• Het Van Abbemuseum is een museum dat gaat over de hedendaagse en moderne kunst.
• Het DAF Museum staat ook in Eindhoven en gaat over de auto- en vrachtautofabrikant DAF.
• Het Philips Gloeilampenfabriekje anno 1891 gaat over het bedrijf Philips dat bekend is geworden door de gloeilamp.
• Het Inkijkmuseum is zo genoemd, omdat de tentoonstelling voor de ramen van het museum hangt. Zo kan men ze van buitenaf zien. Je kunt er niet binnen komen.

Parken

Het Stadswandelpark in het zuiden van Eindhoven.

Naast alle gebouwen en musea zijn er in Eindhoven ook een aantal plantsoenen en parken. Door alle parken is Eindhoven één van de groenste steden van Nederland. Ongeveer een derde van Eindhoven is een park, tuin, plantsoen, etc.

• Het Stadswandelpark is een park in het zuiden van Eindhoven.
• De Genneper Parken liggen ook in het zuiden en zijn vernoemd naar het buurtschap Gennep.
• Het Philips van Lenneppark was ooit bedoeld als industrieterrein, maar is in 1966 een park geworden.
• Het Philips de Jongh Wandelpark ligt ook in het noorden van Eindhoven.
• Het Henri Dunantpark ligt ook in Eindhoven.
• Om de Karpendonkse Plas is ook een recreatie- en natuurgebied.

Evenementen

In Eindhoven zijn het hele jaar door veel evenementen te vinden.

• Veel muziek is te beleven in Muziekgebouw Eindhoven.
• Het Parktheater is één van de grootste theaters van Nederland en staat in het Stadswandelpark.
• Popmuziekconcerten vind je bij het poppodium De Effenaar en bij Strijp-S.
• In augustus is er in Eindhoven een kermis, genaamd Park Hilaria.
• In het najaar wordt de Lichtjesroute gelopen door Eindhoven.
• In oktober is de Dutch Design Week in Eindhoven te vinden.
• In november het lichtfestival GLOW.
• In januari en december verandert Eindhoven in Eindhoven Winterstad.
• Met Pinksteren is in het Stadswandelpark het evenement Eindhoven Culinair te vinden.
• Met Carnaval heet Eindhoven Lampegat.

Overig

• De Witte Dame is een openbare bibliotheek in Eindhoven. Het gebouw is ontworpen door Dirk Rozenburg. Het gebouw werd oorspronkelijk door Philips gebruikt om gloeilampen in te maken.
• Daarnaast heeft Eindhoven 147 rijksmonumenten en 15 monumenten ter nagedachtenis van de Tweede Wereldoorlog.

Sport

Eindhoven heeft twee clubs in het betaalde voetbal: FC Eindhoven en PSV. PSV is al vele malen kampioen van Nederland geweest. Het speelt zijn thuiswedstrijden in het Philips Stadion.

Zwemwedstrijden (ook internationale) kunnen worden gehouden in het Pieter van den Hoogenband Zwemstadion, genoemd naar deze zwematleet. Het is te vinden in het Nationaal Zwemcentrum de Tongelreep

Verder is er het Sportfondsen IJssportcentrum, maar dat is niet het gehele jaar open.

Economie

Het Van Abbemuseum. Een van de best bezochte musea in Eindhoven.

Eindhoven is vooral bekend om de industrie. Sinds 19de eeuw kwamen er veel fabrieken naar Eindhoven. Dit is vanwege de ligging. Er is een soort economische driehoek in Europa. Dit is tussen de Nederlandse Randstad, de Belgische hoofdstad Brussel en het Duitse Ruhrgebied. Eindhoven ligt precies in het midden van die driehoek.

• In 1891 kwam het bedrijf Philips naar Eindhoven. Het bedrijf dat bekend is van de televisie en de gloeilamp.
• In 1928 kwam DAF naar Eindhoven.
• Maar ook veel textiel, sigaretten, hoeden en lucifers worden in Eindhoven gemaakt.
• De Eindhovense economie heeft veel baat bij ASML, waarvan het hoofdkantoor zich in Veldhoven bevindt.
• In de High Tech Campus Eindhoven kun je veel bedrijven en technische instituten vinden. Ze doen daar gezamenlijk onderzoek. Ze hebben ook een gezamenlijke website(Engelstalig).

Politiek

Het Parktheater in Eindhoven.

De Philips Lichttoren in Eindhoven.

De burgemeester is ook wethouder van wettelijke taken, veiligheid, handhaving, burgerzaken, communicatie en juridische zaken.

Verder bestaat het college van B & W uit nog 7 wethouders. Dit zijn:

• Rik Thijs (PRO), wethouder: Klimaat en Energie, Groen en Water, mbo/hbo/wo en Werk en Arbeidsmarkt
• Stijn Steenbakkers (CDA), wethouder: Brainport, Economie, Schaalsprong, en Binnenstad
• Mieke Verhees (PRO), wethouder: Wonen, Ruimtelijke Ordening (RO), Grond en Vastgoed, Sociaal-Maatschappelijk Ontwikkelen, en Gezondheid.
• Mariëlle Giesbertz (D66): wethouder: Cultuur en Design, Wmo, en Inwonersparticipatie
• Remco van Dooren (CDA): wethouder: Financiën, Wijken, Welzijn, Sport, en Erfgoed
• Samir Toub (PRO), wethouder: Jeugd en Onderwijs (vve, po, vo, inclusief IHP), Asiel, Armoede, en Inclusie
• Robert Strijk (D66), wethouder: Mobiliteit, Organisatie en Digitalisering, en Citymarketing.

In 2026 zijn er verkiezingen gehouden. Dit is de samenstelling van de gemeenteraad:

Partij	2002	2006	2010	2014	2018	2022	2026
VVD	6	6	8	6	7	6	4
GroenLinks	3	3	4	4	7	9	-
PvdA	9	14*	10**	8	6	5	-
PRO (fusiepartij PvdA - Groen Links)	-	-	-	-	-	-	13
D66	3	1	6	7	6	5	7
CDA	9	7	6	4	6	6	9
SP	3	6	4	5 (7) ***	4	3	1
Ouderen Appèl Eindhoven	2	2	3	5	2	3	1
Volt	-	-	-	-	-	3	1
PvdD	-	-	-	-	-	2	1
LPF Eindhoven	-	1	2	1	2	1	0
50PLUS	-	-	-	-	2	1	3
DENK	-	-	-	-	1	-	0
Leefbaar Eindhoven	9	3	1	2	1	-	-
ChristenUnie	-	1	-	1	1	1	0
Brede Beweging Linksom	-	-	-	2 ***	-	-	-
TON	-	-	1	-	-	-	-
De Stadspartij	1	1	-	-	-	-	-
FvD	-	-	-	-	-	-	4
Eindhoven Voor Elkaar	-	-	-	-	-	-	1
NSC	-	-	-	-	-	-	0
Van der Voort,J.M.A.	-	-	-	-	-	-	0
PRO Eindhoven	-	-	-	-	-	-	0
Totaal	45	45	45	45	45	45	45

Onderwijs

De Technische Universiteit Eindhoven.

In Eindhoven zijn er zo'n 38 basisscholen en tal van middelbare scholen. Eindhoven heeft ook een universiteit: de Technische Universiteit Eindhoven en een vestiging van de Open Universiteit. Verder kun je er diverse mbo- en hbo-opleidingen volgen.

Media

Eindhoven heeft een eigen dagblad, het Eindhovens Dagblad. Deze krant wordt niet alleen verspreid in Eindhoven, maar in de omgeving van Eindhoven. Groot Eindhoven is een gratis huis-aan-huisblad. Groot Eindhoven wordt in de omgeving van Eindhoven verspreid. Groot Eindhoven verschijnt in het midden van de week, net als de Trompetter. Aan het einde van de week verschijnen de kranten het Zondagsnieuws en dé Weekkrant. Eindhoven heeft ook een eigen lokale televisie- en radiozender genaamd Studio040.

Gezondheidszorg

Eindhoven heeft twee ziekenhuizen:

• het Catharina Ziekenhuis en
• het Maxima Medisch Centrum.

Verkeer en Vervoer

Eindhoven Airport.

Eindhoven heeft een eigen randweg, Randweg Eindhoven. Er gaan verschillende wegen naar Eindhoven toe of komen langs Eindhoven. De A2 gaat van Amsterdam naar Maastricht en komt onderweg ook langs Eindhoven. De A50 gaat van Eindhoven naar Zwolle. De A58 gaat van Eindhoven naar Vlissingen. De A67 gaat van Antwerpen naar Venlo en komt onderweg ook langs Eindhoven. N69 gaat van Eindhoven naar Hasselt.

Sinds 1932 heeft Eindhoven een eigen vliegveld, Eindhoven Airport.

Met het Eindhovensch Kanaal heeft Eindhoven een verbinding voor de binnenvaart met de Zuid-Willemsvaart.

Officieel heeft Eindhoven 2 treinstations. Het eerste heet Station Eindhoven Centraal. Dit is het belangrijkste treinstation van Eindhoven. Hier stoppen intercity's en soms ook internationale treinen. Je kunt er richting Den Bosch, Tilburg, Helmond-Venlo en Weert-Roermond. Het tweede treinstation heet Station Eindhoven Strijp-S (vroeger heette dat Station Eindhoven Beukenlaan). Toch heeft Eindhoven nog twee andere treinstations dit zijn Halte Eindhoven Stadion en Station Acht, dat nog in ontwikkeling is.

Het stad- en streekvervoer wordt in Eindhoven geregeld door het bedrijf Hermes en sommige lijnen door Arriva.

Stedenbanden

• Białystok (Polen)
• Chinandega (Nicaragua)
• Emfuleni (Zuid-Afrika)
• Al-Qadarif (Soedan)
• Minsk (Wit-Rusland)

Externe links

• Eindhoven.nl
• Wikipedia

Omliggende plaatsen

Aangrenzende gemeenten
Oirschot	Best en Son en Breugel
Eersel Veldhoven		Nuenen c.a. Geldrop-Mierlo
	Waalre	Heeze-Leende

Samenwerking

Eindhoven werkt samen met de omliggende gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven (MRE) en met het stedelijk netwerk BrabantStad.

Verder is er de Stichting Brainportvoor Zuidoost-Brabant. Zoals te lezen valt op de website ervan, bundelen hierin "vooraanstaande bedrijven, kennisinstellingen en overheden hun kennis, krachten en visie". Dit om hun positie op het gebied van toptechnologie, economie en concurrentie "te behouden en te versterken".

Woonkernen

De gemeente Eindhoven bevat meerdere woonkernen zoals stadsdelen, wijken en buurten. Naast de stad Eindhoven bestaat de gemeente Eindhoven tevens uit het dorp Acht en de uitbreidingslocatie Meerhoven.

Woonplaatsen in de gemeente Eindhoven

Stadsdelen

Een kaartje met de stadsdelen van Eindhoven met vermelding van het aantal inwoners in 2007.

De kern van Eindhoven bestaat uit;

1. Centrum
2. Woensel-Noord
3. Woensel-Zuid
4. Tongelre
5. Stratum
6. Gestel
7. Strijp

Eindhoven op Google Earth

Eindhoven op Google Maps