Kawasan di Perancis
Kawasan di Perancis (Perancis: région) ialah bahagian pentadbiran peringkat pertama di Perancis. Sejak 1 Januari 2016, negara itu terdiri daripada 18 kawasan pentadbiran: 13 di Perancis Metropolitan, termasuk Corse, dan lima di wilayah seberang laut, iaitu Guadeloupe, Guyane, Martinique, La Réunion dan Mayotte.[1][2]
Kawasan berfungsi serentak sebagai lingkungan pentadbiran bagi kerajaan pusat dan, dalam kebanyakan kes, sebagai kolektiviti wilayah yang mempunyai majlis pilihan raya serta bidang kuasa tersendiri. Pada peringkat pentadbiran negara, tindakan kerajaan pusat diselaraskan oleh seorang prefek kawasan. Pada peringkat desentralisasi pula, kawasan biasa ditadbir oleh majlis kawasan yang dipilih secara langsung dan diketuai oleh seorang presiden.[3][4]
Namun demikian, tidak kesemua 18 kawasan mempunyai bentuk institusi yang sama. Dua belas kawasan metropolitan merupakan kolektiviti wilayah biasa; Corse ialah kolektiviti berstatus khas; Guadeloupe dan La Réunion merupakan jabatan dan kawasan seberang laut dengan majlis jabatan dan majlis kawasan yang berasingan; manakala Guyane, Martinique dan Mayotte mempunyai satu perhimpunan yang menjalankan bidang kuasa peringkat jabatan dan kawasan.[2]
Senarai kawasan
[sunting | sunting sumber]Kod dan pusat pentadbiran dalam jadual berikut berdasarkan Code officiel géographique (COG), atau Kod Geografi Rasmi Perancis, yang diterbitkan oleh INSEE. “Pusat pentadbiran” merujuk kepada chef-lieu, iaitu bandar tempat terletaknya prefektur kawasan.[1] Status institusi kawasan tidak seragam sepenuhnya, khususnya bagi Corse dan kawasan seberang laut.[2]
| Kod COG | Kawasan | Pusat pentadbiran | Status institusi |
|---|---|---|---|
| Perancis metropolitan | |||
| 11 | Île-de-France | Paris | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 24 | Centre-Val de Loire | Orléans | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 27 | Bourgogne-Franche-Comté | Dijon | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 28 | Normandie | Rouen | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 32 | Hauts-de-France | Lille | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 44 | Grand Est | Strasbourg | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 52 | Pays de la Loire | Nantes | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 53 | Bretagne | Rennes | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 75 | Nouvelle-Aquitaine | Bordeaux | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 76 | Occitanie | Toulouse | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 84 | Auvergne-Rhône-Alpes | Lyon | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 93 | Provence-Alpes-Côte d'Azur | Marseille | Kawasan dan kolektiviti wilayah |
| 94 | Corse | Ajaccio | Kawasan pentadbiran dan kolektiviti berstatus khas |
| Kawasan seberang laut | |||
| 01 | Guadeloupe | Basse-Terre | Jabatan dan kawasan seberang laut |
| 02 | Martinique | Fort-de-France | Kolektiviti wilayah tunggal |
| 03 | Guyane | Cayenne | Kolektiviti wilayah tunggal |
| 04 | La Réunion | Saint-Denis | Jabatan dan kawasan seberang laut |
| 06 | Mayotte | Mamoudzou | Jabatan-Kawasan Mayotte, sebuah kolektiviti wilayah tunggal[5] |
Perkembangan sejarah
[sunting | sunting sumber]Pembentukan peringkat kawasan
[sunting | sunting sumber]Walaupun pembahagian sejarah Perancis merangkumi wilayah dan provinsi seperti Brittany, Normandie, Burgundy dan Provence, kawasan pentadbiran moden tidak dibentuk sebagai kesinambungan langsung semua provinsi sebelum Revolusi Perancis. Sempadan kawasan moden sebahagian besarnya berkembang daripada dasar perancangan ekonomi dan penyelarasan pentadbiran yang diperkenalkan selepas Perang Dunia Kedua.
Kerangka tindakan kawasan mula digunakan oleh kerajaan pusat pada dekad 1950-an. Prefek kawasan ditubuhkan pada 1964 bagi menyelaraskan perkhidmatan kerajaan merentasi beberapa jabatan. Pada 1972, kawasan dijadikan badan awam yang mempunyai majlis kawasan, tetapi anggotanya belum dipilih secara langsung.[6]
Undang-undang desentralisasi 2 Mac 1982 mengubah kawasan menjadi kolektiviti wilayah yang setaraf sebagai suatu peringkat pentadbiran tempatan dengan komun dan jabatan. Pemilihan langsung pertama bagi majlis kawasan diadakan pada 1986.[4][6]
Perubahan sebelum 2016
[sunting | sunting sumber]Jumlah dan sempadan kawasan berubah beberapa kali. Corse dipisahkan daripada kawasan Provence-Côte d'Azur sebagai kawasan tersendiri pada 1970. Kawasan seberang laut pula memperoleh institusi kawasan melalui proses desentralisasi, manakala Mayotte menjadi jabatan Perancis pada 2011 dan dimasukkan sebagai kawasan dalam Kod Geografi Rasmi.
Pada penghujung 2015, Perancis mempunyai 27 kawasan: 22 di Perancis Metropolitan dan lima di seberang laut. Susunan ini digantikan oleh pembahagian semasa pada 1 Januari 2016.
Pembaharuan kawasan 2015–2016
[sunting | sunting sumber]Undang-undang No. 2015-29 bertarikh 16 Januari 2015 mengurangkan jumlah kawasan metropolitan daripada 22 kepada 13. Tujuh kawasan baharu dibentuk melalui penggabungan dua atau tiga kawasan terdahulu, manakala enam kawasan lain—Bretagne, Centre-Val de Loire, Corse, Île-de-France, Pays de la Loire dan Provence-Alpes-Côte d'Azur—mengekalkan sempadan masing-masing.[7]
Undang-undang yang sama menukar nama kawasan Centre kepada Centre-Val de Loire. Nama sementara bagi kawasan gabungan pada mulanya terdiri daripada gabungan nama kawasan terdahulu. Nama serta pusat pentadbiran muktamad ditetapkan melalui dekri pada September dan Disember 2016.[8]
| Kawasan selepas 2016 | Kawasan terdahulu yang digabungkan |
|---|---|
| Auvergne-Rhône-Alpes | Auvergne dan Rhône-Alpes |
| Bourgogne-Franche-Comté | Bourgogne dan Franche-Comté |
| Grand Est | Alsace, Champagne-Ardenne dan Lorraine |
| Hauts-de-France | Nord-Pas-de-Calais dan Picardie |
| Normandie | Basse-Normandie dan Haute-Normandie |
| Nouvelle-Aquitaine | Aquitaine, Limousin dan Poitou-Charentes |
| Occitanie | Languedoc-Roussillon dan Midi-Pyrénées |
Pembaharuan itu tidak menghidupkan semula sempadan provinsi bersejarah secara menyeluruh. Sebagai contoh, wilayah budaya dan sejarah Alsace menjadi sebahagian daripada Grand Est, manakala wilayah bersejarah Bretagne meliputi kawasan yang lebih luas daripada kawasan pentadbiran Bretagne sekarang kerana Loire-Atlantique kekal dalam Pays de la Loire.
Pentadbiran dan pilihan raya
[sunting | sunting sumber]Pentadbiran kerajaan pusat
[sunting | sunting sumber]Setiap kawasan mempunyai sebuah prefektur kawasan yang biasanya terletak di pusat pentadbirannya. Prefek kawasan mewakili kerajaan pusat, mengarahkan atau menyelaraskan kebanyakan perkhidmatan awam kerajaan di peringkat kawasan dan memastikan pelaksanaan dasar kebangsaan.[3]
Prefek kawasan biasanya turut menjadi prefek jabatan yang mengandungi pusat pentadbiran kawasan. Tugasnya berasingan daripada presiden majlis kawasan: prefek mewakili kerajaan pusat, manakala presiden majlis kawasan mengetuai badan eksekutif kolektiviti wilayah.
Majlis kawasan
[sunting | sunting sumber]Kawasan biasa ditadbir oleh sebuah majlis kawasan yang dipilih melalui hak mengundi sejagat secara langsung untuk tempoh enam tahun. Pemilihan menggunakan sistem senarai dua pusingan yang menggabungkan perwakilan berkadar dengan bonus kerusi kepada senarai yang memperoleh kemenangan.[9]
Selepas pilihan raya, ahli majlis memilih presiden majlis kawasan. Presiden menyediakan dan melaksanakan belanjawan, mengurus kakitangan serta harta kawasan dan melaksanakan keputusan yang diluluskan oleh majlis.[4]
Sebuah majlis ekonomi, sosial dan alam sekitar kawasan (conseil économique, social et environnemental régional) memberikan pandangan kepada majlis kawasan. Badan perundingan ini menghimpunkan wakil perusahaan, kesatuan sekerja, pertubuhan masyarakat dan bidang alam sekitar, tetapi tidak mempunyai kuasa membuat keputusan yang sama seperti majlis kawasan.
Bidang kuasa
[sunting | sunting sumber]Undang-undang desentralisasi dan Undang-undang NOTRe 2015 memberikan kawasan peranan strategik dalam pembangunan ekonomi dan perancangan wilayah. Bidang kuasa utamanya merangkumi:[10]
- pembangunan ekonomi, inovasi, bantuan kepada perusahaan dan pengantarabangsaan kegiatan ekonomi;
- perancangan wilayah, pembangunan mampan, pengurusan ruang dan penyelarasan dasar iklim serantau;
- pengangkutan penumpang serantau, termasuk kebanyakan perkhidmatan kereta api TER serta pengangkutan antara bandar dan sekolah;
- pembinaan, penyelenggaraan dan kelengkapan sekolah menengah atas yang dikenali sebagai lycée;
- latihan vokasional, orientasi pendidikan dan sokongan kepada pencari kerja;
- pengurusan sebahagian daripada dana struktur dan pelaburan Kesatuan Eropah.
Kawasan turut terlibat dalam bidang kebudayaan, sukan, pelancongan, alam sekitar, penyelidikan dan pendidikan tinggi. Walau bagaimanapun, beberapa bidang tersebut dikongsi dengan kerajaan pusat, jabatan, komun dan badan antara komun.
Bidang kuasa dan cara pembiayaan tidak seragam sepenuhnya. Sebagai contoh, pengangkutan awam di Île-de-France diselaraskan oleh Île-de-France Mobilités, manakala kawasan seberang laut mempunyai bidang kuasa tambahan yang disesuaikan dengan keadaan geografi dan ekonomi masing-masing.
Status khas dan seberang laut
[sunting | sunting sumber]Corse
[sunting | sunting sumber]Sejak 1 Januari 2018, Corse ditadbir oleh Collectivité de Corse, sebuah kolektiviti berstatus khas. Institusi baharu ini menggantikan kolektiviti wilayah Corse serta majlis jabatan Corse-du-Sud dan Haute-Corse. Walaupun dua jabatan tersebut masih digunakan sebagai lingkungan pentadbiran kerajaan pusat, bidang kuasa kolektiviti wilayah peringkat jabatan dan kawasan telah disatukan.[11]
Collectivité de Corse terdiri daripada sebuah perhimpunan deliberatif dan sebuah majlis eksekutif yang diketuai oleh presiden majlis eksekutif. Institusinya mempunyai beberapa bidang kuasa khusus berkaitan bahasa dan budaya Corse, pengangkutan, pembangunan serta perancangan wilayah.
Kawasan seberang laut
[sunting | sunting sumber]Guadeloupe dan La Réunion merupakan jabatan dan kawasan seberang laut. Setiap satunya mempunyai sebuah majlis jabatan dan sebuah majlis kawasan yang berasingan, walaupun kedua-duanya mentadbir wilayah geografi yang sama.[12]
Guyane dan Martinique menjadi kolektiviti wilayah tunggal pada 2015. Institusi tunggal di setiap wilayah menggantikan majlis jabatan dan majlis kawasan yang sebelumnya berasingan. Mayotte juga mempunyai sebuah perhimpunan tunggal, iaitu majlis jabatan yang menjalankan bidang kuasa jabatan dan kawasan.[2]
Kelima-lima kawasan seberang laut merupakan sebahagian daripada Perancis dan Kesatuan Eropah. Bersama Saint-Martin, kawasan tersebut mempunyai status kawasan paling luar Kesatuan Eropah, yang membolehkan langkah undang-undang dan ekonomi tertentu disesuaikan dengan jarak, keadaan pulau, iklim serta cabaran pembangunannya.
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 "Code officiel géographique au 1er janvier 2026" (dalam bahasa Perancis). Institut national de la statistique et des études économiques. 24 Februari 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 3 4 "Qu'est-ce qu'une région ?" (dalam bahasa Perancis). Vie-publique.fr. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 "Missions des préfectures" (dalam bahasa Perancis). Ministère de l'Intérieur. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 3 "La composition du conseil régional" (dalam bahasa Perancis). Direction générale des collectivités locales. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Article L7311-1 du Code général des collectivités territoriales" (dalam bahasa Perancis). Légifrance. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- 1 2 "La région : 60 ans d'évolution" (dalam bahasa Perancis). Vie-publique.fr. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Loi no 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions, aux élections régionales et départementales et modifiant le calendrier électoral" (dalam bahasa Perancis). Légifrance. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Décret no 2016-1689 du 8 décembre 2016 fixant le nom, la composition et le chef-lieu des circonscriptions administratives régionales" (dalam bahasa Perancis). Légifrance. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Les conseillers régionaux" (dalam bahasa Perancis). Ministère de l'Intérieur. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Quelles sont les compétences de la région ?" (dalam bahasa Perancis). Vie-publique.fr. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Quel est le statut de la Corse ?" (dalam bahasa Perancis). Vie-publique.fr. 8 Jun 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
- ↑ "Qu'est-ce qu'un département ou une région d'outre-mer ?" (dalam bahasa Perancis). Vie-publique.fr. 5 Januari 2026. Dicapai pada 18 Julai 2026.
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]- Kod Geografi Rasmi Perancis di INSEE
- Penerangan tentang institusi kawasan di Vie-publique.fr
