Gaan na inhoud

Interdimensionele VVV-hipotese

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Die interdimensionele VVV-hipotese (IVVH) is die voorstel dat waarnemings van ongeïdentifiseerde vlieënde voorwerpe (VVV's) die gevolg is van die ervaring van ander "dimensies" of "portale" wat afsonderlik langs ons eie bestaan.[1]

Die hipotese is aangevoer deur ufoloë soos Meade Layne,[2][3] John Keel,[4] J. Allen Hynek, en Jacques Vallée.[5][1] Voorstanders van die interdimensionele hipotese voer aan dat VVVs 'n moderne manifestasie is van 'n verskynsel wat deur die opgetekende menslike geskiedenis plaasgevind het, wat in vorige eeue aan mitologiese of bonatuurlike wesens toegeskryf is.[6]

Jeffrey J. Kripal, voorsitter van Filosofie en Godsdienstige denke aan die Rice-universiteit, skryf: "hierdie interdimensionele lesing, lank 'n stapelvoedsel van Spiritualisme deur die beroemde 'vierde dimensie', sou 'n baie lang lewe binne ufologie hê en is steeds baie met ons vandag".[7]

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Premoderne geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Konsepte soortgelyk aan "ander dimensies" bestaan tussen verskeie godsdienstige en mistieke tradisies, soos Islamitiese mistisisme bekend as Soefisme. In hierdie tradisie verwys die konsep al-ghayb na die verborge, onsigbare en onsigbare, en omvat dit 'n reeks belangrike verskynsels in Islam en in die alledaagse lewens van Moslems.[8] Binne hierdie mistieke tradisie is daar 'n konsep van 'n verborge veelvuldige werklikheid of wêreld bekend as 'ālam al-mithāl, of "die wêreld van gelykenis" wat beskou word as 'n tussentydse ryk tussen die fisiese wêreld ('ālam al-shahada) en die suiwer geestelike wêreld ('ālam al-malakut). Daar word geglo dat binne hierdie heerskappy alles onsigbaar bestaan, insluitend intelligente nie-menslike entiteite, in Islam bekend as djinn en engele.

Moderne tydvak

[wysig | wysig bron]

In die 19de eeu het verskeie spiritualiste in "ander dimensies" geglo. In die laat 19de eeu is die metafisiese term "vlakke" gewild gemaak deur H. P. Blavatsky, wat 'n komplekse kosmologie voorgestel het wat uit sewe "vlakke" bestaan.[7] Die term aether ("eter") is via Victoriaanse fisika uit Antieke Grieks oorgeneem, wat later in diskrediet gebring sou word. Die term "eter" is toe in die geskrifte van 19de-eeuse okkultiste opgeneem.

Die "etervlak" en die "eterliggaam" is deur Charles Webster Leadbeater en Annie Besant in die Teosofie ingebring om 'n hipotetiese 'vierde vlak', bo die "vlakke" van vaste stowwe, vloeistowwe en gasse, voor te stel. Die term "eteries" is later deur gewilde okkulte outeurs soos Alice Bailey, Rudolf Steiner en talle ander gebruik.[7]

Die eerste gebruik van die woord, as interdimensioneel, is in 'n roman deur Z Gale van 1906.[9][10]

Teorie

[wysig | wysig bron]

Meade Layne en 'Ether Ships'

[wysig | wysig bron]
Helena Blavatsky, stigter van Teosofie

Op 4 Julie 1947 het die okkultis Meade Layne beweer dat vlieënde skywe "eteries" was.[3] Layne het beweer dat hy in telepatiese kommunikasie met "mense in die pierings" was en aangevoer het "dit is moontlik vir voorwerpe om van 'n eteriese na 'n digte vlak van materie oor te gaan en dan sal verskyn om te materialiseer. Hulle sal dan terugkeer na eteriese toestande".[11][3]Layne het beweer dat "Hierdie besoekers nie uitgeworpe mense is nie, maar mense wat in hul eie wêreld leef. Hulle kom met goeie bedoelings. Hulle het 'n idee om met aardse lewe te eksperimenteer."[12] Die vorige jaar is berig dat Layne 'n medium geraadpleeg het wat kommunikasie oorgedra het van 'n "ruimteskip genaamd Careeta" wat van 'n ongeïdentifiseerde planeet" na die Aarde gekom het.[12][13][3]

Volgens een geleerde het Layne die term "interdimensionele hipostase" geskep om die waarnemings te beskryf.[14] Layne word beskou as die vroegste voorstander van die interdimensionele hipotese.[3]

John Keel en 'Ultraterrestriële'

[wysig | wysig bron]

Keel het die term "ultra-aardse wesens" geskep om VVV-inwoners te beskryf wat hy geglo het nie-menslike entiteite is wat in 'n golflengte van energie bestaan wat ons nie kan opspoor nie.[15]

In sy 1970-boek UFOs: Operation Trojan Horse, het Keel aangevoer dat 'n nie-menslike of spirituele intelligensiebron hele gebeure oor 'n lang tydperk opgevoer het om sekere foutiewe geloofsoortuigings te versprei en te versterk. Byvoorbeeld, monsters, spoke en demone, die feetjie-geloof in Midde-Europa, vampierlegendes, geheimsinnige lugskepe in 1897, geheimsinnige vliegtuie van die 1930's, geheimsinnige helikopters, waarnemings van anomale wesens, poltergeist-verskynsels, ligballe en VVV's; Keel het vermoed dat uiteindelik al hierdie anomalië 'n dekmantel vir die werklike verskynsel is.[16]

Hynek en Vallée

[wysig | wysig bron]
J. Allen Hynek (links) and Jacques Valee (regs)

J. Allen Hynek was 'n Amerikaanse sterrekundige wat as wetenskaplike adviseur vir die Amerikaanse Lugmag se UFO-studies gedien het: Project Sign, Project Grudge, en Project Blue Book. Hynek was die baanbreker van die "Close Encounter"-klassifikasiestelsel; Hynek het 'n kameeverskyning in Stephen Spielberg se film Close Encounters of the Third Kind gehad.[15] Jacques Vallée, 'n student van Hynek, het as inspirasie gedien vir die Franse navorser wat deur François Truffaut in die film uitgebeeld word.[17]

In 1975 se The Edge of Reality oorweeg Vallée en Hynek die moontlikheid van wat hulle "inmekaar grypende heelalle" noem:

"VALLÉE: Watter ander wilde hipoteses kan ons maak?
HYNEK: Daar kan 'n ander heelal wees met verskillende kwantumreëls of vibrasietempo's as jy wil. Ons eie ruimte-tyd-kontinuum kan 'n dwarssnit deur 'n heelal met baie meer dimensies wees. ... Dink net hoe moeilik dit vir jou sou wees om 'n inboorling te oortuig dat TV-beelde nou deur hierdie kamer beweeg! Tog is hulle hier. Jy moet 'n transduser hê om hulle te sien -- naamlik 'n TV-stel. Wel, in dieselfde sin kan daar ineengeskakelde heelalle hier wees! Ons het hierdie idee van ruimte, ons dink altyd aan 'n ander heelal wat êrens anders is. Dit mag nie. Miskien is dit hier."

In sy 'rigtinggewende'-boek uit 1969, Passport to Magonia: On UFOs, Folklore and Parallel Worlds, argumenteer Vallée vir 'n "parallelle heelal wat saam met ons eie bestaan".[5] Die idee is herhaal in Vallée se daaropvolgende geskrifte.[18] Vallée het sy beswaar opgesom in sy 1990-artikel "Five Arguments Against the Extraterrestrial Origin of Unidentified Flying Objects":[18] Vallée's summarized his objection in his 1990 paper "Five Arguments Against the Extraterrestrial Origin of Unidentified Flying Objects":[19]

  1. onverklaarbare noue ontmoetings is veel meer talryk as wat nodig is vir enige fisiese opname van die aarde;
  2. die humanoïde liggaamsstruktuur van die beweerde "vreemdelinge" het waarskynlik nie op 'n ander planeet ontstaan nie en is nie biologies aangepas vir ruimtereise nie;
  3. die gerapporteerde gedrag in duisende ontvoeringsverslae weerspreek die hipotese van genetiese of wetenskaplike eksperimentering op mense deur 'n gevorderde ras;
  4. die uitbreiding van die verskynsel deur die opgetekende menslike geskiedenis toon dat VVV’s nie 'n kontemporêre verskynsel is nie;
  5. die skynbare vermoë van VVV's om ruimte en tyd te manipuleer, dui op radikaal verskillende en ryker alternatiewe.

In populêre kultuur

[wysig | wysig bron]

Die 2008-aksie-avontuurrolprent Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull gebruik die interdimensionele hipotese en beskryf antieke vreemdelinge wat nie die ruimte in vlieg nie, maar in "die ruimte tussen die ruimtes".[20][21]

Die 2014-rolprent Interstellar gebruik 'n mengsel van die interdimensionele en die tydreisiger-hipoteses. Die grootmaatwesens[22] wat die tesserakt binne die supermassiewe swartgat Gargantua gebou het, word later onthul as toekomstige mense wat ontwikkel het om in vyf dimensies te bestaan.

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 Laycock, Joseph P. (2021). "Unmasking the Alien Deception: Why Evangelicals Are Studying Ufology". In Zeller, Ben (red.). Handbook of UFO Religions. Brill Handbooks on Contemporary Religion. Vol. 20. Leiden and Boston: Brill Publishers. pp. 103–115. doi:10.1163/9789004435537_006. ISBN 978-90-04-43437-0. ISSN 1874-6691. S2CID 236696101. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Julie 2021. Besoek op 26 Julie 2021.
  2. ↑ Layne, N. Meade (1950). The Ether Ship Mystery And Its Solution (1957 uitg.). Borderland Sciences Research Foundation, PO Box 220, Bayside, California 95524.
  3. 1 2 3 4 5 Reece, Gregory L. (15 Augustus 2007). UFO Religion: Inside Flying Saucer Cults and Culture - Gregory L. Reece - Google Books. Bloomsbury Academic. ISBN 9781845114510.
  4. ↑ Boyle, Tanner F. (9 Desember 2020). The Fortean Influence on Science Fiction: Charles Fort and the Evolution of the Genre. McFarland. ISBN 9781476677408. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Junie 2022. Besoek op 19 Junie 2022 – via Google Books.
  5. 1 2 Kline, Jim (9 April 2019). The Otherworld in Myth, Folklore, Cinema, and Brain Science. Cambridge Scholars. ISBN 9781527532908. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Junie 2022. Besoek op 20 Junie 2022.
  6. ↑ Funk & Wagnalls New Encyclopedia. (2006). World Almanac Education Group.  [dooie skakel]
  7. 1 2 3 Kripal, Jeffrey J. (15 November 2011). Mutants and Mystics: Science Fiction, Superhero Comics, and the Paranormal. University of Chicago Press. ISBN 9780226453835. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Junie 2022. Besoek op 15 Junie 2022.
  8. ↑ Suhr, Christian (12 Desember 2013). "AL-GHAYB THE POETICS AND POLITICS OF THE UNSEEN IN ISLAM" (PDF).
  9. ↑ "Starbound". www.oed.com. Oxford English Dictionaries – via www.oed.com/dictionary/interdimensional_adj?tl=true.
  10. ↑ Gale, Zona. Romance Island. The Bobbs-Merrill Company.:
    bl.173:
    "Soos dit is," het die prins voortgegaan, "verstaan u mense perfek hoe om 'n vierkant op te lig en dit op 'n vierkant of 'n driehoek op 'n driehoek te plaas. Maar u weet niks daarvan om 'n kubus op 'n kubus te plaas nie, of 'n piramide op 'n piramide "sodat albei dieselfde ruimte op dieselfde tyd beset nie." Ons van Yaque het ook daardie beginsel bemeester," het die prins kalm afgesluit, "en dit alles is die alfabet. Daarom kan ons ons eiland onbekend aan die wêreld hou - om nie te sê 'onsigbaar' nie - "Maar," het hy gesê, "u Hoogheid, daar is nie 'n wiskundige in die beskaafde wêreld wat nie daardie probleem oorweeg en opsy gesit het nie, met die woord dat as vierdimensionele ruimte bestaan, dit nie bewoon kan word nie."
    p.176
    "Die Vierde Dimensie is slegs die begin. Ons gebruik dit om ons eiland te isoleer. Maar die hoër dimensies word ook geleidelik verower. Byna almal van ons kan na willekeur in die Vyfde oorgaan en 'verdwyn', soos u die woord het, uit die laer dimensies." - Ook gaan ons na willekeur na die Vyfde dimensie en selfs hoër, en lyk asof ons 'verdwyn'; die enigste verskil is dat ons daar nog nie iemand kan lei wat self nie verstaan hoe om daarheen te gaan nie."
    p.190
    ", asof syne nie net die kosmopolitisme was wat geen munisipale of kontinentale vreemdelinge van sy eie klas ken nie, maar ook 'n soort interdimensionele kosmopolitisme"
  11. ↑ "5 Julie 1947, 1 - The Herald-Sun at Newspapers.com". Newspapers.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Mei 2022. Besoek op 15 Junie 2022.
  12. 1 2 "5 Julie 1947, 2 - The Herald-Sun at Newspapers.com". Newspapers.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2022. Besoek op 15 Junie 2022.
  13. ↑ "15 Oktober 1946, 1 - Hanford Morning Journal at Newspapers.com". Newspapers.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2022. Besoek op 15 Junie 2022.
  14. ↑ Laos, Nicolas (19 Mei 2016). Methexiology: Philosophical Theology and Theological Philosophy for the Deification of Humanity. Wipf and Stock Publishers. ISBN 9781498233866. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Junie 2022. Besoek op 15 Junie 2022 – via Google Books.
  15. ↑ Lomas, Tim (2023). "The ultraterrestrial hypothesis: A case for scientific openness to an "interdimensional" explanation for Unidentified Anomalous Phenomena". Journal of Transpersonal Psychology. 55 (1). Harvard-universiteit: 9.
  16. ↑ Keel, John A. (1973). "Operation Trojan Horse: An Exhaustive Study of Unidentified Flying Objects - Revealing Their Source and the Forces that Control Them". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Junie 2022. Besoek op 20 Junie 2022.
  17. ↑ Tattoli, Chantel. "Jacques Vallée Still Doesn't Know What UFOs Are". Wired. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Junie 2022. Besoek op 20 Junie 2022.
  18. 1 2 Steven J. Dick (1999). The Biological Universe. Cambridge University Press. pp. 313–320. ISBN 9780521663618.
  19. ↑ Society for Scientific Exploration|Journal of Scientific Exploration, 1990:
  20. ↑ December 20, Lisa Schwarzbaum Updated; EST, 2019 at 06:03 AM. "Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull". EW.com (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  21. ↑ Child, Ben (15 Julie 2022). "Why there's no way back for George Lucas' alien-contact Indiana Jones storyline". The Guardian (in British English). ISSN 0261-3077. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Junie 2023. Besoek op 29 Junie 2023.
  22. ↑ Thorne, Kip (3 Oktober 2017). "An 'Interstellar' Explainer: What Are Bulk Beings?". Medium. W. W. Norton & Company. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Julie 2023. Besoek op 20 Julie 2023.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Interdimensionele_VVV-hipotese&oldid=2891759"