💛 Bir İlişkide Sadece Sevilmek Bize Yeter Mi?

Merhaba sevgili Yakın İlişkiler sever,

Ben Klinik Psikolog Gamze Taşkireç. Güne küçük bir soruyla başlamak istedim. Bugün partnerinle kaç kez göz göze geldin? Kaç kez, cevabını gerçekten bekleyerek “nasılsın” dedin? 🙂 Çoğu günümüz bu küçük anlara dikkat etmeden akıp gidiyor. Tam da bu yüzden bugün bu konu hakkında yazmak istiyorum.

Bazı günler oluyor; sevdiğin kişinin tek bir cümlesi bütün gününü güzelleştiriyor. Yoğun bir günün ortasında gelen bir mesaj, eve döndüğünde karşılaştığın bir gülümseme, heyecanla anlattığın şeyi dikkatle dinleyen bir çift göz...

İlişkiler çoğu zaman büyük olaylarda değil, işte bu küçük anların içinde yaşanıyor. Belki de bu yüzden bir ilişkinin bize iyi gelip gelmediğini anlamak için büyük ölçütlere ihtiyacımız yok; çoğu zaman o ilişkinin içinde kendimizi nasıl hissettiğimize bakmak yetiyor. Çünkü yalnızca sevilmeye değil; anlaşılmaya, görülmeye ve değer görmeye de ihtiyaç duyuyoruz. Bir ilişki bize çoğu zaman büyük fedakarlıklar ya da unutulmaz jestlerle değil, ihtiyaçlarımıza güvenli bir alan açtığı için iyi hissettiriyor.

Peki bir ilişkiyi gerçekten besleyen şey nedir?

Hepimiz farklı şeyler arıyor gibi görünsek de iyi hissetmemizi sağlayan bazı ortak ihtiyaçlarımız var. Psikologlar Edward Deci ve Richard Ryan’ın Öz-Belirleme Kuramı bunları üç başlıkta topluyor: özerklik, yeterlilik ve ilişkisellik. Kulağa akademik gelse de her birinin gündelik hayatta çok somut karşılıkları bulunuyor.

• Özerklik: Bu ihtiyaç; fikrini rahatça söyleyebilmek, seçimlerinin saygıyla karşılandığını bilmek ve kendin olmaya devam edebilmekle ilişkili bulunuyor. Şöyle düşün: akşam yemeği için farklı bir yer önermek istiyorsun ama “yine itiraz edecek” diye susuyor musun? Ya da kendi arkadaşlarınla vakit geçirmek için adeta izin mi istiyorsun? Bunun tersini yaşıyorsan, yani farklı düşündüğünde bunu rahatça söyleyebiliyor, kendi ilgi alanlarına yer açabiliyorsan özerklik ihtiyacın destekleniyor anlamına geliyor.

• Yeterlilik: Bu ihtiyaç; çabanın fark edilmesiyle, emeğinin görülmesiyle, değerli bulunmanla ve zaman zaman takdir edilmenle besleniyor. Yorgun argın eve geldiği bir akşam, yine de vakit ayırıp evle uğraşan bir kişi bunun fark edilmesini istiyor. İş hayatında zorlanan biri, aslında “Çok uğraşıyorsun, görüyorum” cümlesini duymayı bekliyor. İçten bir teşekkür, küçük bir takdir, düşündüğümüzden çok daha fazla anlam taşıyor.

• İlişkisellik: Bu ihtiyaç; duygusal yakınlık kurabilmek, anlaşıldığını hissetmek, ihtiyacın olduğunda destek görebilmek, hayatın önemli anlarını paylaşabileceğin birinin var olduğunu bilmekle ilişkili oluyor. Belki de en çok aradığımız şey bu: her konuda aynı düşünmek değil, birbirimizin dünyasına ilgi gösterebilmek. Kendini anlatırken gerçekten dinlendiğini hissetmek; sevincini paylaşırken birlikte sevinebilmek, zor zamanında yalnız olmadığını bilmek.

Küçük anlar, büyük bağlar

Bu üç ihtiyacı düşününce fark ediyoruz ki çoğu büyük jest gerektirmiyor: içten bir teşekkür, dikkatle dinlenen birkaç dakika, gün içinde sorulan kısa bir “nasılsın”, önemli bir günün hatırlanması, zor bir anda uzanan küçük bir el ya da yalnızca “buradayım” hissini veren sıcak bir bakış...

İlişkiler çoğu zaman bu anlarla güçleniyor. Elbette her ilişkide zaman zaman kırılıyor, farklı düşünüyor, birbirimizi anlamakta zorlanıyoruz. Ama ilişkiyi koruyan şey hiç sorun yaşamamak değil; sorunların yanında, bizi birbirimize bağlayan o küçük anların var olmaya devam etmesi. Çünkü ilişki doyumu kusursuz bir ilişkiye sahip olmak değil; o ilişkinin içinde kendini ne kadar rahat, değerli ve bağlı hissettiğinle ilgili.

Bültenin sonuna gelirken sana küçük bir soru bırakmak istiyorum:
Partnerinin yaptığı hangi küçük davranışlar sana iyi geliyor?

Bu sorunun cevabı sana yalnızca ilişkini değil, ihtiyaçlarını da anlatıyor.

Umarım bu hafta, seni gerçekten gören ve hisseden anlara bolca denk gelirsin.

Sevgiyle,
Gamze