Hoe staat het eigenlijk met onze energie-onafhankelijkheid?

“One line of Nord Stream 2 is still intact. We could start supplying gas to Germany tomorrow — just push a button. The only obstacle is a political decision by the German government.” — Vladimir Poetin, juni 2026

Lees die zin nog eens, want zoiets hoor je niet vaak in deze tijd van ronkende vijandsbeelden en dagelijkse oorlogsretoriek.

Eén knop om in Duitsland en het gas stroomt morgen. Zestig jaar betrouwbare leveringsgeschiedenis ligt klaar — en het enige obstakel is een politieke beslissing. Wat betekent dat eigenlijk, terwijl je net met schrik je energiefactuur hebt betaald en de IEA spreekt over “the largest supply disruption in the history of the global oil market”?

“Energie-onafhankelijkheid”

Al meer dan twintig jaar het kroonjuweel-argument onder elke energietransitie-PowerPoint — weg van de dubieuze oliestaten, weg van Poetin, vrij en soeverein, het klinkt allemaal prachtig. Maar fossiele brandstoffen leveren wereldwijd nog steeds meer dan 80% van onze primaire energie. Bijna 25 jaar ‘transitie’ heeft wereldwijd geleid tot een toevoeging van bijna 50.000 TWh aan fossiel en maar liefst 11.000 TWh aan zon en wind. Als de energietransitie bedoeld is om de wereld te redden van het vermaledijde gif CO2 —u weet wel, het gas dat u bij elke ademtocht uitstoot en voedsel is voor al het groen— dan zijn we al een kwart eeuw steeds meer ten dode opgeschreven. Om CO2 zal het dus niet gaan, dan moet het wel die fameuze ‘energie-onafhankelijkheid’ zijn.

Hoe staat het daar dan mee?

1. Wel, we sloten onze eigen kerncentrales — schoon, stabiel, een betrouwbare baseload — en kopen nu Franse en Belgische kernstroom in om de gaten te vullen.

2. We juichten hardop toen Nord Stream in september 2022 werd opgeblazen door de VS. En vervingen vrolijk zestig jaar goedkoop en betrouwbaar Russisch gas door Amerikaans (goh) LNG dat eerst vloeibaar gemaakt– de oceaan over– en hier weer verdampt moet worden voordat het uit jouw kookplaat komt. Drie tot vier keer zo duur, uiteraard.

3. We schaalden zon en wind op alsof het basisstroom was, terwijl een windmolen van 5 megawatt helemaal geen 5 megawatt levert — dat ‘opgestelde vermogen’ is wat hij in zijn beste seconde van het jaar zou kúnnen leveren. Maar op die 5 megawatt moet je grid wel gedimensioneerd zijn. De zogenaamde capaciteitsfactor. Voor wind vaak 4 (keer zoveel capaciteit in je netwerk als er daadwerkelijk gemiddeld geleverd wordt). Voor zon is die factor vaak 10. Oftewel: 4 tot 10x duurdere energie-infrastructuur. En gas- of kerncentrales die er gewoon naast moeten blijven staan voor als het niet schijnt en niet waait. Over afhankelijk gesproken.

4. En we stortten Groningen — een van Europa’s grootste gasvoorraden, met honderden miljarden euro aan waarde nog in de grond — vol beton, om voor komende generaties af te dwingen dat ook zij er nooit meer bij zullen kunnen.

Vier beleidskeuzes, vier keer dezelfde uitkomst: duurder, kwetsbaarder en minder eigen bronnen. Aan Duitsland nog steeds de uitnodiging om gasleveranties uit Rusland weer aan te zetten. Alleen zal aan die uitnodiging hoogstwaarschijnlijk geen gehoor gegeven worden.

Bronnen: Vladimir Poetin tijdens SPIEF, 4 juni 2026 — TASS, “Launching remaining Nord Stream line takes just a button push”; CBS, Hernieuwbare energie in Nederland 2024 — 82% fossiel in 2024, 91% in 2015; Bjørn Lomborg — The Decline of Renewable Energy op basis van Energy Institute / Our World in Data; Seymour Hersh — “How America Took Out the Nord Stream Pipeline” (feb 2023); John Mearsheimer in gesprek met Glenn Diesen; IEA — World Energy Outlook & oil supply disruption updates 2026.