Iedere schrijver heeft wel eens een minder boek

Ik had het bijna opgegeven.

Ik kwam de woonkamer binnen, hangende schouders, de hele tred van zolder naar beneden, en ik zei tegen mijn vrouw, zo nonchalant als maar lukte: het wordt gewoon niet zo’n goed boek. Maar dat kan gebeuren, zei ik erbij, zo mogelijk nog nonchalanter, iedere schrijver heeft wel eens een minder boek.

Ik had een afspraak met de uitgever voor een harde deadline, omdat ik had gezegd dat ik dat nodig had; ik was tenslotte al een paar jaar bezig, en nu mocht het wel eens af zijn. Die harde deadline naderde, en het kwam gewoon niet. Ik zag alle elementen voor een goed boek wel op mijn scherm, maar het lukte me niet ze te verbinden. Dus daarom zei ik dat tegen mijn vrouw: iedere schrijver heeft wel eens een minder boek.

Nee, zei mijn vrouw. Nee. Jij gaat de komende dagen alleen maar schrijven. Elke vrije minuut die je hebt, ga je schrijven. Ze zei dat ik altijd zo leuk kon vertellen dat ik op de bank zat te schrijven en er half tv bij keek, maar nu ga je schrijven.

Dus ik schreef.

Gisteren kwam mijn eerste blurp binnen. Jan van Mersbergen stuurde mijn uitgever en mij een mail en hij begon die mail met: Geweldig boek. Goed opgebouwd, aangrijpend. En dat was nog niet eens de blurp.

Jan van Mersbergen is een belangrijke schrijver voor mij: toen ik jaren geleden nog met mijn eerste boek bezig was en met mijn agent een rondje langs een aantal uitgevers deed, kreeg ik bij Cossee Jans ‘De macht over het stuur’ mee, en toen ik dat las, was ik verbijsterd dat dit bestond in de Nederlandse literatuur: een geweldig geschreven boek over jongens en auto’s en verzwegen pijn.

Dus ik was blij met Jans mail nu.

En ik dacht nog even terug aan dat moment bij mijn vrouw in de woonkamer. ‘Maar nu ga je schrijven’.

Toen ik een paar jaar geleden met dit boek begon, had ik een duidelijk beeld van wat er in ieder geval in moest: ik had een gesprek met mijn zus gehad waarin ze me een herinnering over onze vader vertelde. Dat gesprek voerden we over de telefoon; wij woonden nog in Heesselt toen en ik liep met de hond over de dijk, de zon was overdreven mooi onder aan het gaan, zoals ie dat kon in Heesselt, en mijn zus vertelde me iets dat me erg aangreep — en op hetzelfde moment dacht ik: dit is een boek.

Ik heb een paar boeken geschreven (West en Schuld) waar ik twee broers opvoer, Cor en Ron, en in interviews waarvan ik weet dat mijn zus ze niet leest, zeg ik altijd dat Ron op mijn zus is gebaseerd, en dan maak ik er een grapje bij dat ik er een broer van heb gemaakt zodat ze niet doorheeft dat het over haar gaat.

(Lau, als je dit toch leest: je weet dat ik van je hou.)

Ik zag een boek, ik zag dat Cor en Ron nog één keer van stal moesten komen.

Dus ik had een gegeven voor een nieuw boek, en ik had personages (die ik al door en door kende), en ik ben gaan schrijven, en op een gegeven moment had ik een bak vol goeie elementen, maar (nog) geen goed boek.

Ik heb mezelf de afgelopen weken tegen meerdere mensen horen zeggen dat het boek geen hart had, en dat was het: het had geen hart. Dáárom was ik met hangende schouders beneden gekomen. Maar toen mijn vrouw me die schop onder de kont gaf, herinnerde ik me die herinnering van mijn zus, die zomeravond op de dijk met de hond en hoe die herinnering me naar adem deed happen — daar heb je je hart, dacht ik, en nu schrijven.