Alles kan wachten

Verticale regen, diagonale regen, horizontale regen. Dikke druppels, dunne druppels, zwevende druppels, mist, nevel. Windstoten. Tocht die door het huis giert, ruiten die klapperen in hun sponningen.

We hadden meer moeten doen om het huis op de herfst voor te bereiden, dacht ik in november zo nu en dan. Drainage aanleggen, dakgoten ophangen, kieren dichtsmeren, afdakjes bouwen, afdakjes repareren, isoleren.

Anderzijds: we hebben hartstikke veel gedaan deze zomer en ook zonder dakgoten komen we de winter door. Het huis spoelt niet weg, het staat hier al eeuwen, was decennia onbewoond en is toen ook niet weggespoeld.

Alles kan wachten, dat is nu mijn motto, naar een boek van Romke van de Kaa over tuinieren. Ik wil dat lezen, maar als ik het via Amazon bestel is het hier pas eind juni 2026, dus dat zal ook moeten wachten. (Filosofie van de koude grond, een substack die ik volg, noemde het een enorme aanrader.)

De nieuwe kachel beneden is klaar en werkt goed. De keuken is warm, droog en gezellig. Het is een ouderwets houtfornuis, tweedehands gekocht.

Als je in een oud huis woont zonder centrale verwarming, leer je een kachel meer waarderen. Deze dagen laven we ons aan de hitte van het brandende hout. Erboven hangen kruiden en paddenstoelen te drogen, eronder staan onze schoenen. Ik denk dat hier de traditie van het schoentje zetten vandaan komt, een aansporing voor de kinderen om hun natte schoeisel ’s avonds onder de kachel te parkeren, dan zijn die ’s ochtends weer droog. Maar de Sint was niet in Spanje deze maand dus onze schoenen bleven leeg.

Meer nieuws. De zéug het weer ‘ebigd, zoals Lévi Weemoedt het verwoordt in het gedicht Als een tang op een varken (streekroman). Dit keer was het niet Peppa, maar Peppa jr. Twee mannetjes en vier vrouwtjes zijn geboren.

We maken onze dagelijkse wandeling met de honden, we ontdekken nog altijd nieuwe paden in het bos. We hebben een haan geslacht, zijn begonnen met de aanleg van een nieuw stuk voedselbos met vooral eiken en kastanjes.

Nou, genoeg geluld, hier enkele foto’s.

Peppa jr. daags voor de bevalling. We konden de biggen al voelen trappelen. Normaal natuurlijk, maar ook bijzonder. Moeder en biggen maken het goed.

Een quitameriendas, wilde ik schrijven, maar het blijkt een herfstkrokus. De quitameriendas (herfsttijloos in het Nederlands) staat hier symbool voor het najaar. De dagen worden zo kort dat je de middagsnack, de merianda, kunt overslaan (quitar). De kroonbladeren van de herfsttijloos zijn echter langer en lichter dan die van de krokus. Je ziet het pas als je het doorhebt.

Perry op een kale vlakte nabij ons huis. Wij wonen tussen de eentonige productiebossen met snelgroeiende eucalyptusbomen. Galicië staat er vol mee, met bosbranden en andere ellende tot gevolg, zo was ook te lezen in de Volkskrant deze week. Kaalkap of vlaktekap, waarbij alles met de grond gelijk wordt gemaakt, is enorm schadelijk voor bos, biodiversiteit en klimaat, maar daar slaapt de lokale houtbaron niet minder om.

We hebben weer paddestoelen gevonden en gegeten. Mocht je je afvragen of ik al ben begonnen in Entangled Life, het boek van Merlin Sheldrake over paddestoelen, dan is het antwoord: nee, nog steeds niet aan begonnen.

Cris en Haku in het veld onder een kastanjeboom.

Luka op de keukenvloer. Ze is meer binnen dan buiten tegenwoordig.

De varkens in de wei. Linksachter Peppa, mater familias. Binnenkort weer een matanza. Ik heb nog steeds niet over de eerdere slachtdagen geschreven. Vaste lezers zullen wel denken dat ik er liever niet aan terugdenk, maar dat is niet zo, het waren feestelijke dagen. Het stuk staat in de steigers maar ik maak te weinig tijd vrij om te schrijven, ik zit ook met steeds meer tegenzin achter de computer. Het kan wachten, denk ik vaak, maar nu heb ik hiermee wel lang genoeg gewacht. Voor het eind van het jaar zal ik dat stuk afronden.

De varkens in de stal. We willen er een beer bij nemen, voor meer diversiteit in de genenpool. Dan noemen we hem Tierra, Aarde, als grapje voor de mensen die dat boek van John Berger hebben gelezen. Ook een aanrader.

Wandelen met de honden door het bos. Rosso en Luka in de verte.

Uitbreiding van de akker. ‘Een stuk brute, ruige grond’, schrijft Felix Timmermans in Boerenpsalm (1935). ‘Ge kunt u omdraaien en hem laten liggen waar hij ligt, en aan de haven gaan werken. Dan slaapt ge ’s avonds als een os. Maar steekt ge enkel uw vinger in die grond, dan wordt ge er als door wielen en katrollen met lijf en ziel in meegesleurd. Dan is die grond uw leven.’

De grond is ons leven, voor alle mensen, daar komt voedsel uit en bomen die zuurstof maken. Is die grond gezond, dan zijn de mensen gezond. En om als een os te slapen, hoef je niet in de haven te werken. Landbouw vermoeit ook!

We hebben de Panda gewassen. Nu naar de apk. Maar ook dat kan wachten.

In grote lijnen zijn de beelden nu bekend: oude hoeve, dieren, planten, twee bevoorrechte witte mensen van middelbare leeftijd die een nieuwe (oude) weg proberen te bewandelen (revolutionairen…): leven op het land, van het land, met het land. Volgende maand de volgende aflevering in deze rubriek.

Ik ben bezig met een boekverslag van Rooted – How Regenerative Farming Can Change the World. Leuk voor mij, een boek lezen en erover schrijven. Maar wat wil de lezer? Laat het me weten in een reactie. Bedankt voor het lezen en volgen van deze nieuwsbrief en tot de volgende!