🚮 🇫🇷 Franse Politiek #80: L'État, c'est bref !

De allerlangste formatie in de Franse geschiedenis (26 dagen) resulteerde in de kortste regering ooit: 14 uur en 26 minuten. De kersverse premier Sébastien Lecornu kreeg zoveel kritiek op zijn ministersploeg, dat hij vanmorgen na een 27-dagen tellende carrière, zijn ontslag aanbood aan Macron, die niets anders kon dan het te accepteren. De Franse president staat nu nog meer voor schut en zal opnieuw een slachtoffer moeten zien te vinden die het premierschap op zich wil nemen.

“Ik begrijp echt niet meer welke beslissingen de president neemt”, zei voormalig premier Gabriel Attal (die vorig jaar september na negen maanden aftrad) over zijn oude baas vanavond in het 20 uur nieuws van TF1. Hij is niet de enige. Dat besef drong later vandaag ook bij de president binnen, die Lecornu vroeg om nog twee dagen uit te trekken voor de “laatste onderhandelingen” en toch een oplossing te vinden. Zelfs als Lecornu die vindt, dan wil hij geen premier meer worden, schrijft Le Figaro vanavond. Is er woensdagavond geen concreet voorstel, dan zal Macron “zijn verantwoordelijkheden nemen”. Dat kan twee dingen betekenen: of de president ontbindt opnieuw de Assemblée, en dan komen er nieuwe verkiezingen, mogelijk in dezelfde week als de Nederlandse Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober aanstaande. Of, radicaler: Macron stapt zelf op, maar dat lijkt niet erg waarschijnlijk. In alle gevallen spint vooral het Rassemblement national er garen bij. De extreemrechtse partij kan rekenen op een derde van de stemmen, een links blok kan rekenen op 24 procent en het ‘middenblok’, dus de groepering die nog een soort van trouw is aan Macron, zou 14 procent van de krijgen (zie OFIP opiniepeiling, PDF). Omdat er geen traditie is van coalities, zal ook met deze samenstelling de Assemblée muurvast komen te zitten. Het echte probleem is hetzelfde als in Nederland: het systeem voldoet niet meer, maar niemand heeft een idee hoe het te veranderen.

De gisteravond benoemde ministers hoeven overigens niet te balen van het feit dat ze alweer op straat staan. Ze zijn demissionnair en zullen op de boutique passen tot er een nieuwe regering is. Maar zelfs na één minuut ministerschap hebben zij al direct recht op wachtgeld: 32.100 euro bruto voor de komende drie maanden (tenzij ze in die periode een betaalde baan vinden). En dat zijn niet de enige onvoorziene uitgaven: Volgens economen heeft de politieke onrust dit jaar al ongeveer 0,3 punt groei gekost (zo’n negen miljard euro), nog vóór het ontslag van Lecornu vandaag.

De meest opvallende benoeming in het kortstondige kabinet was die van Bruno Lemaire tot minister van Defensie. In de vele jaren dat Lemaire minister van Financiën was bracht hij de staatsfinanciën diep de afgrond in. Bij zijn aantreden in mei 2017 bedroeg de staatsschuld 98,9 procent van het BBP, bij zijn vertrek vorig jaar september was dat 113,7 procent, een toename van 1019 miljard euro (dat is een één met twaalf nullen). Dat komt neer op ruim 2,5 miljard per week, daar waar nagenoeg alle Europese landen hun staatsschuld in diezelfde periode verlaagden. Les Républicains, nog maar net bijgekomen van de veroordeling van hun epigoon Sarkozy, waren dan ook woedend dat Lemaire naam op de lijst voorkwam. Lemaire, ooit zelf lid van de Republikeinen, zien zij namelijk als alles wat slecht is aan Macrons economische beleid. Lemaire trok zich vandaag na alle kritiek al snel terug.

Lemaires enige echte talent ligt waarschijnlijk in het schrijven van middelmatige erotische romans, al was dat voor het Veldhovense bedrijf ASML geen bezwaar om hem de afgelopen maanden in te huren als strategisch adviseur. Volgens ASML is Lemaire overigens niet meer werkzaam na de aankondiging gisteravond dat hij minister zou worden. Aangezien hij nu werkloos is, kan hij de komende maanden bijna dertigduizend netto op zijn rekening bijschrijven. Niet gek voor een avondje ‘werk’.

📺 Voor de liefhebbers: zaterdag a.s. ben ik weer te gast in de talkshow 28 minutes op Arte (ook in Nederland te ontvangen).🗣️ Op 15 oktober neem ik deel aan het debat ‘Staat de democratie onder druk?’ in Zaandam. Meer info hier. 🎭 In december komen we met de Politieke Eindejaarsshow naar de mooiste theaters van Nederland. Bestel nu al kaarten voor Amsterdam, Rotterdam, Den Haag of Utrecht!

🎼 De kopjes van de artikelen hierboven zijn titels van Franse of Franstalige nummers, terug te vinden in een playlist op Spotify. Totaal willekeurig, maar smullen voor de echte liefhebbers!

🎧 Wie te lui is om deze nieuwsbrief helemaal te lezen, kan ook luisteren naar de podcastversie. Abonneer je hier 👇🏽

🇪🇺 🏆 Ook leuk: De podcast Make Europe Great Again, die ik elke dag maak met BNR-collega’s Michal van der Toorn en Geert Jan Hahn, is genomineerd voor de Dutch Podcast Awards 2025. Er is ook een publieksprijs en daar kun je hier op stemmen.