تحلیل کتابشناختی زیست‌پذیری روستایی با تاکید بر کارآفرینی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

² گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران ایران

³ استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

10.22048/rdsj.2026.520395.2236

چکیده

زیست‌پذیری روستایی یکی از مفاهیم حائز اهمیت در ادبیات توسعه پایدار است که ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و محیط ‌زیستی را شامل می‌شود. دسترسی روستاییان به شغل و درآمد شایسته، از شاخص های کلیدی زیست پذیری روستایی هستند. لذا کارآفرینی روستایی برای تحقق این شاخص ها مورد تاکید قرار گرفته است. از سویی بهبود زیست پذیری روستایی با تامین بستر مناسب کارآفرینانه می‌تواند زمینه توسعه کارآفرینی را فراهم کند. بنابراین زیست پذیری روستایی به عنوان هدف و وسیله ای برای کارآفرینی روستایی باید مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد. بر این مبنا هدف پژوهش حاضر، تحلیل کتابشناختی مطالعات حوزه زیست پذیری و کارآفرینی روستایی است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و روش گردآوری داده ها اسنادی است. برای گردآوری داده ها در پایگاه داده‌های علمی اسکوپوس، در بازه زمانی 1990 تا 2025، با کلمات کلیدی زیست پذیری روستایی، کارآفرینی روستایی، نواحی روستایی اقدام شد که نهایتا 340 سند استخراج و با ترم افزار VOSviewer مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل هم رخدادی واژگان کلیدی پژوهش نشان داد تمرکز مطالعات بیشتر بر کارآفرینی روستایی بوده و موضوع زیست پذیری از سال 2021 به بعد مورد توجه قرار گرفته است. همچنین شکاف پژوهشی در مطالعاتی که به صورت همزمان موضوعات کارآفرینی و زیست پذیری روستایی را مورد توجه قرار دهند وجود دارد. چین و ایالات متحده آمریکا کشورهای پیشرو در این زمینه موضوعی هستند و ایران با 9 سند علمی، بین 73 کشور فعال در این حوزه در رتبه 12 ام قرار گرفته است. به لحاظ هم نویسندگی، چین در بالاترین جایگاه قرار دارد و ایران به لحاظ همکاری مشترک با محققان سایر کشورها بسیار ضعیف و در رتبه 71 قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

• جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

عنوان مقاله English

Bibliographic Analysis of Rural Livability with Emphasis on Entrepreneurship

نویسندگان English

¹ Ph.D. Candidate in Geography and Rural Planning, Department of Human Geography and Spatial Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University

² Department of Human Geography and Spatial Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran. Iran

³ Professor, Department of Human Geography and Spatial Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University

چکیده English

Rural liveability is a crucial concept in the literature of sustainable development, encompassing various dimensions such as economic, social, physical, and environmental aspects. Access to decent jobs and income for rural populations stands out as a key indicator of rural liveability. Therefore, rural entrepreneurship has been emphasized as a means to achieve these indicators. On the other hand, improving rural liveability by creating conducive entrepreneurial environments can pave the way for entrepreneurial development. Thus, rural liveability, as both an objective and a tool for rural entrepreneurship, should be considered a focal point for researchers.This study aims to perform a bibliometric analysis of research in the field of rural liveability and entrepreneurship. The research adopts an applied approach and utilizes documentary methods for data collection. Data were gathered from the Scopus database for the period between 1990 and 2025 using keywords such as "rural liveability," "rural entrepreneurship," and "rural areas," resulting in a collection of 340 documents analyzed through VOSviewer software. The co-occurrence analysis of keywords revealed that most studies have concentrated on rural entrepreneurship, while the topic of liveability has only gained attention since 2021. Additionally, there is a research gap in studies that simultaneously address rural entrepreneurship and liveability. China and the United States are leading countries in this thematic field, while Iran, with 9 scientific documents, ranks 12th among 73 active countries. In terms of co-authorship, China holds the top position, whereas Iran's collaborative efforts with researchers from other countries are notably weak, placing it at 71st rank globally.

کلیدواژه‌ها English