آینده‌پژوهی حکمرانی تبلیغ دینی در ایران؛ تحلیل روند پیشران‌ها و راهبردها

افشاری، م. ح. (۱۴۰۳). آینده‌شناسی تبلیغ دینی در فضای رقابتی فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی. پژوهش‌های فرهنگی و ارتباطات، 16(1), 101–124.

بینشی‌فر، م. (1394). رسانه و تبلیغ دینی در ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا). (۱۴۰۳). گزارش سه‌ساله پرونده‌های تشکیل‌شده در حوزه نشر محتوای دینی شبهه‌زا و انحرافی در فضای مجازی (۱۴۰۰–۱۴۰۲). تهران: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.

ریزانه، ج. (۱۴۰۴). حکمرانی تبلیغ دینی در متاورس: آینده‌پژوهی، فرصت‌ها، چالش‌ها و راهبردها. فصلنامه مطالعات رسانه و دین، 5(2), 55–78.

زارع، م. (1399). نقش جهانی‌شدن در تبلیغ دینی ایرانیان. فصلنامه فرهنگ و رسانه، 23(1)، 55-75.

ضیایی، م. (1399). تغییر ارزش‌ها و سبک زندگی دینی جوانان. فصلنامه دینی و رسانه‌ای، 13(4)، 63-80.

کوهی، ع.، رحمانی، م. و احمدی، س. (1397). الگوهای تبلیغ دینی در عصر جدید. مطالعات تبلیغ و رسانه، 20(2)، 115-132.

کوهی،احمد؛ امیری، مجتبی و ذوالفقارزاده، محمدمهدی (1398). برآوردی از پیامدهای روندهای دینداری در آینده تبلیغ دین. فصلنامه علمی مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات، 20(45)، 235-262. doi: 10.22083/jccs.2019.144720.2533

مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال (۱۴۰۲). گزارش وضعیت تولید محتوای دینی در فضای مجازی پس از همه‌گیری کرونا. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال. (۱۴۰۲). گزارش وضعیت تولید محتوای دینی در فضای مجازی پس از همه‌گیری کرونا. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

مرکز مطالعات راهبردی ریاست‌جمهوری. (1401). پیمایش جامعه و معنویت جوانان ایران. تهران: مرکز مطالعات راهبردی.

معاونت تبلیغ. (۱۴۰۲). گزارش داخلی. قم، ایران: مرکز مدیریت برادران حوزه علمیه قم.

References

AFRO. (2025). Black churches’ efforts to reengage youth. United States: AFRO Media.

Afshari Kermani, M. H. (2025). Futures studies of religious propagation in the competitive environment of cyberspace and social networks. Islamic Propagation Research Journal, 5(12), 53–73. https://doi.org/10.22081/jip.2025.69502.1120 (In Persian)

American Survey Center. (2022). Generation Z and the future of faith in America. Washington, DC: American Survey Center.

Binishifar, M. (2016). Media and religious propagation in Iran. Tehran: Islamic Culture and Thought Research Institute Press.

Center for Information Technology and Digital Media (2023). Report on the Status of Religious Content Production in Cyberspace After the COVID-19 Pandemic. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance.

Choi, J., & Kim, E. (2024). Digital evangelism: Chatbots and religious messaging in Korea. Seoul: Futures Research Group.

Cyber Police of Production and Exchange of Information (FATA). (2024). Three-year report on registered cases related to misleading and deviant religious content in cyberspace (2021–2023). Tehran: Law Enforcement Command of the Islamic Republic of Iran.

Garcia, M., & Torres, J. (2022). Gamification and religious participation among Latin American youths. Journal of Faith Studies, 8(3), 234–256.

Godet, M. (2006). Creating futures: Scenario planning as a strategic management tool (2nd ed.). Paris, France: Economica.

Inayatullah, S. (2007). Six pillars: Futures thinking for transforming. Foresight, 9(1), 4–21.

Information Technology and Digital Media Center. (2023). Report on the state of religious content production in cyberspace after the COVID-19 pandemic. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance.

Khamenei, A. (2019). The second phase of the Islamic Revolution statement. Tehran: Islamic Revolution Publishing House.

Kouhi, A., Amiri, M., & Zolfagharezadeh, M. M. (2019). An estimation of the consequences of religiosity trends on the future of religious propagation. Journal of Cultural–Communication Studies, 20(45), 235–262. https://doi.org/10.22083/jccs.2019.144720.2533

Kouhi, A.; Amiri, M. & Zolfagharezadeh, M. M. (2019). An estimation of the consequences of religiosity trends on the future of religious propagation. Journal of Cultural–Communication Studies, 20(45), 235–262.

Law, J. (2024). Generational divide or bridge in Asian–American churches: An analytical–survey report.

Lewis, P. (2023). Five strategies for engaging the Latino community: A practical research article.

Pew Research Center (2023). Use of apps and websites in religious life. Washington, DC: Pew Research Center.

Pew Research Center. (2022, September 13). Modeling the future of religion in America: The next 50 years. Washington, DC: Pew Research Center.

Pew Research Center. (2025). Demographic characteristics of religious groups in the United States by age, race, education, and income. Washington, DC: Pew Research Center. 32. Pew Research Center. (2023). Use of apps and websites in religious life. Washington, DC: Pew Research Center.

Presidential Strategic Studies Center. (2022). Survey of Iranian youths’ society and spirituality. Tehran: Presidential Strategic Studies Center.

Propagation Deputy. (2023). Internal Report. Qom, Iran: Qom Seminary Brothers' Management Center.

Ramadhani, R. (2025). Dakwah management strategies on social media to attract millennial interest.

Rizaneh, Jalal. “Religious Propagation Governance in the Metaverse: Futures Studies, Opportunities, Challenges, and Strategies.” New Approaches to Jihadi Management and Islamic Governance, vol. 5, no. 17, 2025, pp. 48-68.

Saritas, O., & Smith, J. (2011). The big picture – trends, drivers, wild cards, discontinuities and weak signals. Futures, 43(3), 292–312.

Schipper, F., & Wechdorn, J. (2025). Religion and politics of belonging in the digital age: Focus on youth religiosity. Frontiers in Political Science, 7, 13245.

Zarei, M. (2020). The role of globalization in the religious propagation of Iranians. Culture and Media Quarterly, 23(1), 55–75.