#4 Bedeker. Sierpień 2026

Witajcie w czwartym wydaniu Okruchowego Bedekera!

Sierpień to mój ulubiony spośród letnich miesięcy. Dni stają się zauważalnie krótsze, powietrze - choć jeszcze gorące, wieczorami przynosi wytchnienie, barwi się złotem, którego próżno szukać w lipcu. Przejrzałe, choć wciąż jeszcze bogate w smaki i zapachy lato - zapowiedź mojej ukochanej pory roku, jesieni.

Dla wielu z Was to zapewne czas urlopowych i wakacyjnych wyjazdów, które sprzyjają korzystaniu z kultury - choć oczywiście jesteśmy obecnie w sezonowej przerwie. Nie oznacza to jednak, że nic ciekawego się nie dzieje, dlatego zapraszam do zapoznania się z kilkoma propozycjami, które przygotowałam dla Was na ten miesiąc. Kto wie, może którąś z nich zechcecie wpisać do swojego kalendarza?

Jednocześnie - zachęcam do płatnej subskrypcji Okruchowego newslettera - tam czekają na Was trzy teksty z serii przewodników po miejscach niezwykłych, czyli cykl Zapiski z podróży. Niebawem pojawiać się będą kolejne, a wkrótce pojawią się i nowe formaty, dostępne wyłącznie dla subskrybentów i subskrybentek rozszerzonej wersji tego newslettera.

Okruchy można również wspierać w serwisie Buy Coffee, do czego gorąco zachęcam - z ogromną wdzięcznością za każdą wpłatę, bo dzięki temu możliwe jest realne wyciąganie Was do analogowego, fizycznego świata, w którym przeżywamy, myślimy, czujemy naprawdę. Przy okazji - każda wirtualna kawa to dla Was tydzień dostępu do płatnej sekcji newslettera w ramach zachęty i podziękowania!

Nie mogę zacząć inaczej, niż od propozycji wystawy zainaugurowanej 31 lipca we Wrocławiu. To wystawa czasowa Stulecie, która potrwa do 30 grudnia 2026 r. w Pawilonie Czterech Kopuł, a zobaczyć na niej można ekspozycję obrazującą postęp i tak w dziedzinie muzealnictwa, jak i badań nad sztuką śląską okresu średniowiecza. Spotkamy się tam zatem z rzeźbą, malarstwem, ale i historią samego wystawiennictwa - bo tytuł wystawy to nawiązanie do wielkiej ekspozycji sztuki średniowiecznej regionu z 1926 roku, zorganizowanej przez Heinza Braunego i Ericha Wiesego na wrocławskich Szczytnikach. Ja sama ogromnie żałuję, że nie dotarłam na wernisaż tego wydarzenia, jednak z pewnością wystawę odwiedzę - co Wam również polecam. Więcej na jej temat przeczytacie na stronach Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Szalenie interesująca wydaje się propozycja Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, gdzie również 31 lipca ruszyła wystawa czasowa Edward Dwurnik. Duma i wstyd, która skupia się na twórczości tego artysty z okresu od lat 70-tych do 90-tych i koncentruje się wokół prób odczytania malarstwa Dwurnika przez pryzmat zachodzących w Polsce tych trzech dekad przemian społeczno-politycznych, wśród których jednym z ważniejszych zjawisk decydujących dla współczesnej polskiej tożsamości był awans społeczny, czy też klasowy. Wystawę można oglądać do końca lutego 2027 r. Więcej informacji na temat ekspozycji - na stronach Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

W Poznaniu jeszcze w lipcu wystartowała wystawa obrazów Zdzisława Beksińskiego. Rzadko się zdarza, aby można było podziwiać je poza Sanokiem - dlatego naprawdę zachęcam do skorzystania z tej okazji. Ekspozycja, zorganizowana w przestrzeni Międzynarodowych Targów Poznańskich, potrwa do 18 października 2026 r. Podczas wystawy spotkamy się z ponad 120 pracami tego niezwykłego artysty, który słynie przede wszystkim z obrazów, jednak oprócz malarstwa znajdziemy tam też fotografie i rysunki. Więcej informacji o wystawie przeczytać można na stronach Organizatora.

W miejscowości Kuks w Czechach niedaleko polskiej granicy od 19 do 23 sierpnia odbędzie się multidyscyplinarny festiwal Theatrum Kuks, który jest wydarzeniem niezwykłym, łączącym w sobie możliwość spotkania z wielowymiarową sztuką barokową - od muzyki i teatru, po rzeźbę i malarstwo. Tematem przewodnim tegorocznej, jubileuszowej, 25-tej edycji wydarzenia, jest światło. Sądzę, że w obecnych czasach taki leitmotiv sam w sobie może być wystarczającą zachętą - jednak, jeśli macie niedosyt, to pozwolę sobie dopisać, iż jest to festiwal tworzony z prawdziwą pasją i miłością do sztuki, co odczułam jako jego gościni w ubiegłym roku - a przy okazji, można wówczas zwiedzić jedno z miejsc, które opisałam w Zapiskach z podróży - pod tym linkiem znajdziecie mój szczegółowy przewodnik po Kuksie i jego niesamowitym dziedzictwie. Więcej informacji na temat samego Festiwalu znajdziecie natomiast na stronach Organizatora.

Sierpień niepodzielnie kojarzy mi się z rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego. Dlatego pozwolę sobie polecić w tym wydaniu Bedekera książkę o najsłynniejszym polskim zrywie narodowym, która całkowicie zmienia optykę - patrzymy bowiem na Powstanie z perspektywy tego, co działo się pod ziemią. Oczywiście, o kanałach i ich roli słyszeliśmy wiele - jednak książka Sebastiana Pawliny Wojna w kanałach to jedyna do tej pory publikacja popularnonaukowa, którą czytałam, opisująca podziemną perspektywę uczestników i uczestniczek walk w Warszawie bez jej romantyzowania i bohaterszczyzny. Niezwykle warto po nią sięgnąć - do czego, mam nadzieję, może zachęcić Was również recenzja tej książki, którą napisałam swego czasu tutaj.

W Sokołowsku w dniach 6-9 sierpnia odbędzie się kolejna edycja festiwalu Sanatorium Dźwięku. Tegoroczna edycja festiwalu, zatytułowana Sekretny Element Zapłonu, poświęcona będzie dźwiękowi jako sile oddziałującej na ciało, emocje, percepcję i przestrzeń. Wystąpią na nim m.in. Robin Fox, Rashad Becker, GAMUT INC, Guro Moe, Håvard Skaset, Miłosz Kędra, Artur Rumiński, Elvin Brandhi, Aya Metwalli, Qba Janicki, Sholto Dobie, Zofia Hołubowska, Marek Pospieszalski, Augustė Vickūnaitė oraz duet wræżlivøść x Tymek Papior. Więcej informacji - na stronach Organizatora.

Wiem, że to Bedeker na sierpień, a koncert, który właśnie zamierzam Wam polecić jest na początku września - natomiast uważam, że wyjątkowo warto poinformować z wyprzedzeniem o wydarzeniu, które odbędzie się 6 września w Cieszynie, gdzie o 18.00 w Kościele Jezusowym wybrzmią dzieła Ferenca Liszta, Josepha Rheinbergera i in. w wykonaniu Pawła Konika (głos) i Macieja Zakrzewskiego (organy). Koncert jest nawiązaniem do 180-tej rocznicy pobytu Ferenca Liszta w Cieszynie. Więcej informacji i możliwość zakupu biletów - na stronie wydarzenia.

Koniec miesiąca to 15-ta edycja festiwalu filmowego Hommage à Kieślowski, która odbędzie się w dniach 27–30 sierpnia w Sokołowsku. Hasłem tegorocznej odsłony jest „Człowiek na granicy”. W programie znalazły się filmy Krzysztofa Kieślowskiego, sekcja Nowego Kina Polskiego, Polsko-Czeskie Dialogi Filmowe, przegląd dokumentów Millennium Docs Against Gravity, Konkurs Krótkich Form Filmowych, wystawy, spektakle, czytania performatywne, spotkania z twórcami oraz panele dyskusyjne. Więcej na temat wydarzenia - na stronach Organizatora.

Na dzisiaj - w czwartym wydaniu Bedekera - to wszystko.

Już teraz zapraszam na kolejne, wrześniowe wydanie i raz jeszcze dziękuję za Wasz czas, wsparcie i towarzyszenie mi w pracy, która możliwa jest dzięki Wam i dla Was.

Dobrego sierpnia!

Gosia Fraser

PS zapraszam serdecznie na live na Instagramie, który odbędzie się 3 sierpnia w poniedziałek o 20.00 - podsumuję w nim Festiwal Bachowski w Świdnicy, a także opowiem o dwóch koncertach, o których nie napisałam jeszcze w relacjach - myślę też, że poruszymy spontanicznie wiele innych tematów. Do zobaczenia!