Quốc hội chốt thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã

Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật

Sáng 23/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, với 466/475 (chiếm 93,20%) đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Trước khi các đại biểu biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật được hoàn thiện trên cơ sở bám sát quan điểm chỉ đạo lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường, các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật.

Chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức mới, hiệu quả, ứng dụng công nghệ số, có tính tương tác đa chiều.

Đồng thời, dự thảo Luật đã quy định cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua chính sách về xã hội hóa.

Về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã chỉnh lý khoản 2 Điều 7 của dự thảo Luật theo hướng quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã.

Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nói riêng và các Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Theo đó, Điều 7 của Luật nêu rõ, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật là tổ chức có chức năng tư vấn cho Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan, tổ chức ở Trung ương, Ủy ban nhân dân về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và các giải pháp huy động nguồn lực cho công tác phố biển, giáo dục pháp luật. Các thành viên Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật hoạt động kiêm nhiệm.

Hội đồng phối hợp phố biến, giáo dục pháp luật được thành lập ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã như sau: Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp mình.

Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật có thể được thành lập ở Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan, tổ chức ở Trung ương do người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó quyết định. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

Quản lý chặt việc phổ biến, giáo dục pháp luật qua nền tảng số

Về thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ trưởng cho hay Chính phủ đã chỉnh lý, hoàn thiện các quy định trong dự thảo Luật. 

Theo đó, đã chỉnh lý, hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách nhằm ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Đồng thời, dự thảo Luật đã được chỉnh lý bảo đảm phù hợp, khả thi, khái quát địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia, thể chế hóa chủ trương tại Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV theo hướng:

Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực; khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; bổ sung quy định về việc kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

"Qua đó, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ bảo đảm cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách", Bộ trưởng cho biết.

Về đối tượng đặc thù, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý quy định về các nhóm đối tượng đặc thù dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù, đối tượng cần có sự thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị và Kết luận số 80 của Ban Bí thư, vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau, dự thảo Luật đã bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng.

Đối với một số nhóm đối tượng khác được các vị đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị bổ sung, Chính phủ xin ghi nhận và sẽ nghiên cứu quy định chi tiết trong Nghị định của Chính phủ để thực hiện chính sách ưu tiên của Nhà nước phù hợp trong từng thời kỳ.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Chính phủ đã bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 3 về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Luật có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.