تحلیل زیباشناختی نسخه منتخب شاهنامه «محفوظ در کتابخانه کنگره آمریکا»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری تخصصی

10.30481/museum.2026.573032.1076

چکیده

شاهنامه فردوسی به عنوان یکی از متون کهن و ارزشمند ادبیات فارسی در بردارنده مفاهیم حماسی وتاریخی است. شاهنامه فردوسی اثری بی بدیل است که در عرصه نگار‌گری ایرانی به شدت مورد توجه نگارگران بوده است، و هنر نگارگری عامل ماندگاری معنا از طریق جلوه‌های زیبایی شناسی آن است. شاهنامه مورد مطالعه به نام «Muntakhab-i Shāhʹnāmah-i Ḥakīm Abū al-Qāsim Firdawsī, ʻalayhi al-raḥmah va al-maghfirah.» یا «منتخب شاهنامه حکیم ابو قاسم فردوسى، علیه الرحمة و المغفرة » در جمادی الاول، 1027 هجری قمری نگارگری شده است، این نسخه خطی اکنون در بخش دیجیتال کتابخانه کنگره در آمریکا نگهداری می‌شود. این نسخه خطی ناقص در نود و دو برگ «دو-لتی» مصور شده است و شامل 3 مینیاتور است. روش تحقیق بر مبنای رویکرد پژوهش توصیفی- تحلیل و شیوه گردآوری اطلاعات از طریق داده‌های کتابخانه‌ای و اسنادی می‌باشد. نتایج تحقیق بر اساس بررسی ویژگی نسخه نشان می‌دهد؛ اقتباسی از شیوه‌ها و الگوهای رایج در ترسیم شاهنامه در کارگاه های سلطنتی مدنظر بوده است و به تبع ظرافت نسخه‌های سلطنتی را در حد اعلا دارا نمی‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

• زیبایی شناسی و فلسفه هنر آیینی در جهان ایرانی

عنوان مقاله English

Aesthetic Analysis of a Selected Edition of the Shahnameh"Preserved in the Library of Congress"

نویسنده English

PhD graduate

چکیده English

As one of the ancient and valuable texts of Persian literature, Ferdowsi's Shahnameh contains epic and historical concepts. Ferdowsi's Shahnameh is an unparalleled work that has been highly regarded by painters in the field of Iranian painting, and the art of painting is a factor in the permanence of meaning through its aesthetic manifestations. The Shahnameh under study is called "Muntakhab-i Shāhʹnāmah-i Ḥakīm Abū al-Qāsim Firdawsī, ʻalayhi al-raḥmah va al-maghfirah." or "Selected Shahnameh of Hakim Abu Qasim Firdawsī, ʻalayhi al-rahma va al-maghfirah" and was painted in Jumada al-Awwal, 1027 AH. This manuscript is now kept in the digital section of the Library of Congress in the United States. This incomplete manuscript is illustrated on ninety-two "double-leaf" leaves and includes 3 miniatures. The research method is based on the descriptive-analytical research approach and the method of collecting information through library and documentary data. The results of the research, based on the examination of the characteristics of the manuscript, show that it was an adaptation of the methods and patterns common in drawing the Shahnameh in royal workshops, and consequently, it does not have the elegance of royal manuscripts to the highest degree.

کلیدواژه‌ها English