Verhalen vinden in het donker

In alle ateliers die ik de voorbije weken gaf, kroop het donker mee naar binnen. Dat had ik niet gepland, maar nu ik dit schrijf, voelt het alsof het niet anders kon.

Soms vleide het donker zich neer als een wollen sok. Dat waren de momenten waarop ik languit in de zetel mijn ateliers voorbereidde: “hihi, wat denk je van een mini-massagegedicht? Iedereen zal zich ontspannezzz.”

Soms klopte het donker onverbiddelijk op de deur: “ha ha ha, diep aan het nadenken, zie ik? Je hebt de hele nacht om wakker te liggen, ha ha ha.”

Dit soort slaapanekdotes waren heel herkenbaar voor m’n jonge ateliermakers. Soms sliepen we als roosjes. Soms hadden we roodomrande ogen. Maar elke keer opnieuw vonden we in het donker de verhalen die we nodig hadden.

In Bibliotheek Jette onderzochten we de nacht met ongekende aandacht.

We doken in Kleine nachtverhalen van Kitty Crowther, een boek dat lijkt te gloeien in het donker. Met potloodlijnen en fluoroze kneedt Kitty de nacht tot een levendige, nieuwe wereld.

We zoomden in:

• Welke kleuren zien we in de nacht?

• Hoe laat je licht schijnen op een zwart blad?

We bestudeerden de haren van de Slaapbewaakster, het hoofdpersonage in het eerste verhaal. Iemand riep verbaasd: “kijk, de haren van die madame… dat zijn de bomen in het donkere bos!”

Daarna stroopten we onze mouwen op en deden blinddoeken aan. Ik zette muziek op die rechtstreeks uit het nachtverhalenbos kon komen. We wiegden mee, eerst aarzelend, dan ritmisch. En plots rolden er lijnen over het papier die glansden als nachtjuwelen.

We legden onze blinddoeken weg en maakten mini-boekjes voor in onze broekzak. Met vette potloden en een mini-perforator kozen de kinderen hun eigen pad.

• Sommigen maakten een boekje met acht nachtpagina’s.

• Anderen nietten losse vellen aan elkaar tot een lang lint met kleine strips.

• Iemand tekende een nachtmerrie waarin een paard een zaklamp vasthield.

Tijdens Kunstendag mocht ik in het stadhuis van Blankenberge families laten proeven van Fluisterlicht — een intiem en speels massage-gedicht dat ik vorig jaar bedacht voor een familiefestival.

Net voorbij de gezellige drukte vonden duo’s hier een plekje om samen op adem te komen.

• De ene deelnemer luisterde naar een doe-gedicht met zachte aanwijzingen.

• De andere zat geblinddoekt en voelde penseelstreken over handen en gezicht glijden.

• Na een paar minuten — of wanneer het zo aanvoelde — wisselden ze van rol.

Ik vond het heerlijk om te zien hoe mensen in dat kleine hoekje ontspanden en elkaar deden glimlachen.

Een vader vertelde dat hij zijn dochter nog nooit zo rustig had zien deelnemen aan een spel. Ik gaf hem wat ideeën mee om thuis een beetje Fluisterlicht uit te proberen.

Sommige deelnemers kwamen een tweede keer langs, met een nieuwe vriend of een extra familielid.

Iemand fluisterde: “Er is zo’n mevrouwtje in je oor met een heel speciaal verhaal… Als je lacht ben je verloren, denk ik… of nee… gewonnen? Kan jij dat horen, oma?”

Tijdens de Voorleesweek ging ik in pyjama op pad. Ik koos mijn favoriete pyjamabroek, combineerde die met een oversized dikke trui, een bruin gehaakt vestje en snoezige sokken. Ik zag er, denk ik, uit als een echte slaapspecialist. Of misschien als een familielid van de sceptische beer uit Ik weet niet meer hoe ik slapen moet van Bruno Zocca (TIPTOE Print).

Het prentenboek is even eenvoudig als geniaal.

Lucy probeert alles: tanden poetsen, pyjama aan, papa welterusten wensen… maar ze blijft klaarwakker! Dus wandelt ze de nacht in, waar ze een beer ontmoet die óók niet kan slapen. Wat er daarna gebeurt, moet je zelf ontdekken. Ik beloof je: het einde (nee, het hele boek) is een meesterwerk van onbevangenheid.

Na een intro over slapeloze nachten liet ik het prentenboek tot leven komen in de kamishibai. Slaapspecialist Milkshake — de hond uit het verhaal — stal de show, zeker toen die ons slaaprituelen influisterde:

• geef elkaar een penseelmassage (dit is wonderlijk voor je vacht)

• prik een sterrenhemel voor op je nachtkastje (veel beter dan schaapjes tellen)

• bouw een stapelbed met blokken en stoflapjes (je knuffels zullen blij zijn)

• én natuurlijk zoek heerlijke bedverhalen (voor onder de dekens)

Volgende week woensdag vier ik mijn verjaardag met een laatste beeldatelier voor de kerstvakantie. De jonge kunstenaars van Cc Strombeek leggen de laatste hand aan hun bedjes van klei, geïnspireerd door slapende mensen en dieren van Marit Törnqvist.

Daarna bereid ik me voor op een winterslaap…

Tijdens een onverbiddelijke piekernacht vertrouwde ik het donker toe: “ik wil wekenlang slapen!”

Overdag heb ik geen idee hoe ik dat precies regel, dus we kwamen tot een compromis: een winterslaap-je, met een uitloper in creatieve verwennerij.

Van 26 tot en met 30 december neem ik deel aan de Winteracademie, onder begeleiding van Jan De Kinder. Ik kijk er enorm naar uit — en ik vind het ook een beetje eng. Want ik heb het voorbije jaar minder tijd doorgebracht met eigen beeldend werk dan ik had gehoopt. Maar daarover later meer.

De ateliers hierboven neem ik mee naar het najaar van 2026. Dus als je denkt: jaaaa, ik wil héél graag samen verhalen in het donker zoeken, stuur me dan een berichtje. Op mijn website vind je trouwens een (nog niet helemaal aangevulde) kalender voor het komende jaar.

Op 23 en 24 januari 2026 vind je me op Lumineus, een familiefestival dat Grimbergen laat gloeien bij valavond.

In het Prinsenbos laat ik families kennismaken met een bijzonder prentenboek waarin opnieuw een glansrol is weggelegd voor donker en sprankeltjes hoop.

Wandelaars zullen kunnen proeven van drie opdrachten die de spanningsboog van het verhaal volgen — met alle ruimte om vrij te bewegen en mee te bouwen aan een warm nest.

Dankjewel aan iedereen die er de voorbije weken bij was:

de slaapwandelaars, de wakkeren van geest, de nachtbrouwers en lichtfluisteraars.

En graag ook een vurig nachtlied voor de makers van de boeken die al die deuren openen.

Slaap zacht en veel liefzzz,

Ine

Musée Muys is het atelier van verhaalmaker en kunstenaar Ine Muys. Met workshops en zoektochten blaast ze bijzondere kinderboeken nieuw leven in. Zo opent ze werelden waarin kinderen en families en klassen samen kijken, maken en denken. Haar jarenlange ervaring als speelvogel, leescoach en publieksmedewerker komt daarbij goed van pas. In haar koffer: boeken, scharen en vragen — geen pasklare antwoorden, wel zin om samen op verhaal te komen. Meer weten? Neem een kijkje op museemuys.be