Davis Diaries #10

Duur, oneerlijk, bureaucratisch. Zelden zijn mensen positief over de gezondheidszorg in Amerika. Begrijpelijk, kijk naar (steengoede) series als The Pitt (HBO) en je ziet mensen uren wachten in een overvolle ruimte tot ze eindelijk een arts kunnen zien.

Er zijn ook genoeg verhalen over medische rekeningen die zo hoog zijn dat mensen hun huur niet meer kunnen betalen of überhaupt niet naar de dokter gaan. Het systeem is onvergelijkbaar met het Nederlandse waar zorg voor iedereen toegankelijk en betaalbaar is.

En toch. Ik zou mijn Amerikaanse neuroloog en de hele huisartsenpraktijk mee willen nemen naar Nederland. Want mijn ervaringen hier zijn zo positief dat ik alleen al daarom langer zou willen blijven. Ik licht het toe, maar eerst deze disclaimers:

1) Ik schrijf vanuit een geprivilegieerde situatie. Mijn man heeft een baan waardoor we verzekerd zijn. Wij betalen zo’n $5-600 per maand als gezin van vier (kinderen zijn niet gratis) en de werkgever van mijn man betaalt ook zo’n bedrag. Bij elk bezoek is er een co-pay van $30. Heb je geen baan dan zijn de maandelijkse kosten hoog (tussen de $300-900) wat je wel weer geheel af mag trekken van de belastingen. Er zijn talloze keuzes en mogelijkheden om je pakket in te richten en een eigen risico vorm te geven.

2) Ik woon in Californië en kan alleen daar wat over zeggen. De voorzieningen zijn hier wat beter, Medi-cal biedt Californiërs met lage inkomsten bijvoorbeeld gratis zorg waardoor zo’n 94% van de mensen hier verzekerd is. Dit geldt niet voor andere staten helaas. Ook heb ik nooit langer dan een half uur hoeven wachten op de urgent care en daar gezien dat iedereen, ook daklozen en verslaafden, werden geholpen. Of zij daarna een rekening krijgen weet ik niet.

3) Verzekeraars hebben hier veel te vertellen. Niet elke zorgverlener wordt vergoed, er wordt veel gewerkt met contracten. Misschien dat daardoor het verdienmodel van artsen ook anders is. Voor ons heeft dat prima uitgepakt maar het is denk ik niet voor iedereen ideaal.

Los van het financiële plaatje, merk ik als zorgmijder met best een lastige aandoening (epilepsie veroorzaakt door een aangeboren vaatafwijking die pas zes jaar geleden is ontdekt) vooral iets anders. In Nederland is de zorg voor mij al jaren moeilijk navigeren. Ik heb drie neurologen gehad, en de bereidheid om mee te denken is zacht gezegd niet altijd aanwezig. Er is vaak maar kort de tijd en de boodschap luidt eigenlijk steevast: ‘slik je pillen en accepteer wat je hebt.’ Toen ik een jaar geleden op de eerste hulp werd binnen gebracht na mijn tweede grote epileptische aanval was de eerste opmerking van de dienstdoende neuroloog (waarbij ik jaren eerder was weggegaan) zelfs: ‘niet zo slim hè dat je met medicatie bent gestopt.’ Ik was toen zes jaar aanvalsvrij, waarvan vier zonder medicatie (wat heavy spul is.. ) Op mijn opmerking dat een jaar rij ontzegging best een forse maatregel was, zei hij dat dat nou eenmaal zo was met mijn aandoening.

Einde gesprek.

Al jaren zoek ik neurologen die iets meer meeleven, bereid zijn wat meer te vertellen over hoe om te gaan met epilepsie, een aandoening die zowel ontwrichtend als onzichtbaar is, die stressvol is maar waar je ook prima mee kan leven. Ik heb simpele vragen over voeding, duizeligheid, hoofdpijn, en moeilijke: waar ben je als je twintig minuten ‘out’ gaat? Hoe verhoudt mijn vaatafwijking zich tot de epilepsie, hoe groot is het risico op andere complicaties?

Eén keer was er iets meer tijd, bij een neurochirug in een academisch ziekenhuis die adviseerde over wel of niet ingrijpen. Toen het advies ‘niet’ was, wat heel uitgebreid is toegelicht, was dat ook het einde van de behandeling daar. Pas als er iets ergs gebeurt, mijn vaatafwijking gaat bloeden, kom ik weer terug bij de gespecialiseerde neurologische zorg.

Hier duurt een consult bij de neuroloog minimaal 30 minuten, kan ik alles vragen, en is de arts oprecht geïnteresseerd in wat ik voel, vind, waar ik zorgen over heb. Er zijn talloze keuzes in medicatie en onderzoeken: scans, MRI’s, bloedonderzoek en bij alles een uitgebreide voorlichting. De menopauze wordt vanzelf - door een mannelijke arts - meegenomen in het gesprek. Ik heb daardoor in negen maanden al meer over mijn aandoeningen geleerd dan in zes jaar in Nederland. Bijvoorbeeld dat anti-epileptica niet samengaan met adhd medicatie, iets dat de psychiater en twee Nederlandse neurologen mij nooit hebben verteld.

Mijn neuroloog hier wil, net als de orthodontist, de fysiotherapeut en de huisarts weten wat ik nodig heb, wat hij voor me kan doen. Er wordt meer gevraagd, meer gepraat en veel meer gelachen. De patiënt-arts afstand is kleiner en dat geeft mij de vrijheid mijn zorgen te delen. Ik voel me hier niet bezwaard, niet teveel, geen aansteller. En in Nederland eigenlijk altijd.

Er is ook een verfrissende openheid (die misschien ook te maken heeft met liability en de angst voor claims, alles heeft natuurlijk ook een andere kant.) Zo kreeg in een tijd geleden een injectie tegen mijn frozen shoulder. Een paar uur later belde de nurse practitioner (een soort assistent artsen die veel consulten doen en zo het werk van huisartsen verlichten). Hij had per ongeluk een te hoge dosis gegeven en putte zich uit in excuses. Legde uit hoe het had kon gebeuren, dat het niet gevaarlijk was, maar hij moest het wel zeggen. Ik waardeer deze manier van communiceren enorm.

En dan zijn er de communicatiemogelijkheden. Je kan digitaal een afspraak maken en chatten met je zorgteam. - in Nederland ben ik een beetje bang voor de assistenten aan de telefoon. Ik heb het idee dat ik eerst een assertiviteitscursus moet doen voor ik durf te bellen. Een tijdje geleden vertelde een Nederlandse arts die al dertig jaar in Californië werkt dat e-consuleten in Amerika veel normaler zijn, de afstanden zijn soms zo groot. Zij behandelt mensen die in Oregon wonen en specialistische zorg nodig hebben. Niet iedereen kan daarvoor een paar honderd mile rijden.

Het is gevaarlijk om te zeggen want zoals ik al zei, mijn partner heeft hier een baan met zorgverzekering, het systeem is minder eerlijk hier maar toch. Er is ook een aardige cultuur, ik voel me hier welkom. En dat zou ik zo graag ook wat meer in Nederland ervaren, een beetje tender love and care en vooral wat meer tijd en wat minder ‘neem een paracetamol.’ En ja, ik begrijp ook dat de druk daarvoor te hoog is, dat er geen geld is. Zelf zou ik er graag extra voor willen betalen, ook een geprivilegieerde opmerking, ik bedoel ermee te zeggen dat ik veel andere dingen zou laten als ik kon kiezen voor af en toe een iets langer (digitaal) gesprek met een neuroloog. Voor iemand die me ziet en hoort. Als zelfstandige heb ik overigens geen recht op ziektewet, ww, pensioen. Ik heb altijd doorgewerkt en wil dat graag blijven doen. Of dat lukt weet niemand en dat is best een zwaard dat boven mijn hoofd hangt. Iemand die dat ziet, al is het maar een klein beetje, is voor mij echt goud waard.

PS 1: dit is mijn persoonlijke ervaring

PS 2: ik heb respect voor iedereen in de zorg

PS 3: je mag Amerika haten. Maar graag ergens anders want ook ik ben aardigheid zoveel meer gaan waarderen.

Een ding is hier wel om te huilen, de inrichting van de gemiddelde wacht-behandelkamer 😊🫣

Wil je mijn stukken voortaan in je mailbox ontvangen, abonneer je dan even! Vind ik leuk 😊

Subscribe