Mỗi người đều có một cuộc Odyssey của riêng mình

Hôm qua, sau gần một tháng xơ xác ngụp lặn để chuẩn bị cho The Dots và Mera Fellowship, mình mới có được một khoảng thời gian thực sự dành cho bản thân. Không có lịch trình gì đặc biệt. Mình đưa em Sữa đi dạo, chuẩn bị vài khúc xương gà cho em gặm rồi dặn em mẹ ra ngoài chút nhé.

Xem phim một mình từ lâu đã là một trong những hoạt động giúp mình cảm thấy dễ chịu nhất. Mình không cần trao đổi ngay với ai về bộ phim, cũng không phải vội vàng xác định xem nó hay hay dở. Chỉ đơn giản là ngồi trong bóng tối, tạm rời khỏi công việc và những dòng suy nghĩ vẫn chạy liên tục trong đầu, để bước vào một thế giới khác trong vài tiếng.

Đó cũng là một cách mình sạc lại năng lượng.

Vốn là một người yêu thích phim của Christopher Nolan, từ The Dark Knight, Inception, Interstellar cho đến Oppenheimer, The Odyssey là bộ phim mình đã chờ đợi từ vài tháng trước.

Trước khi đi xem, mình có đọc qua về bối cảnh sử thi của Homer, hành trình của Odysseus, những lý do khiến tác phẩm này trở thành một chất liệu đặc biệt để chuyển thể, cũng như một vài phân tích đầu tiên xung quanh bộ phim.

Nhưng mình cũng cố dừng việc tìm hiểu ở một mức độ vừa đủ.

Có lẽ vì càng đọc nhiều trước khi xem, mình càng dễ bước vào rạp bằng đôi mắt của người khác. Mình sẽ chờ đợi một chi tiết vì đã được báo trước rằng nó quan trọng, chú ý đến một nhân vật vì ai đó đang tranh luận về họ, hoặc vô thức tìm kiếm bằng chứng để đồng tình hay phản đối một cách diễn giải có sẵn.

Trong khi điều mình muốn nhất khi xem một tác phẩm vẫn là được phản ứng với nó một cách tự nhiên.

Sau khi phim kết thúc, có lẽ mọi người sẽ còn nói rất nhiều về quy mô của những cảnh quay, cách thế giới thần thoại được tái hiện, hình tượng Helen, mối quan hệ giữa Odysseus và Calypso, hay những lựa chọn chuyển thể của bộ phim. Đó đều là những lớp nội dung thú vị và hoàn toàn có thể mở ra nhiều cách nhìn khác nhau.

Còn đối với mình, những điều ở lại rõ nhất lại là những đoạn đối thoại.

Có những câu nói xuất hiện rất ngắn, nhưng khiến mình phải dừng lại. Không hẳn vì chúng đưa ra một triết lý hoàn toàn mới, mà vì chúng chạm đúng vào những câu hỏi con người vẫn luôn mang theo: “mình thực sự muốn trở về đâu, điều gì khiến mình tiếp tục đi, đâu là thứ cần giữ lại và đâu là thứ phải học cách buông bỏ.”

Hành trình của Odysseus, trên bề mặt, là hành trình trở về Ithaca sau nhiều năm lưu lạc. Nhưng khi theo dõi câu chuyện ấy, mình có cảm giác “trở về” chưa bao giờ chỉ là việc tìm được con đường dẫn đến một vùng đất.

Có những người đã quay lại được nơi mình từng rời đi, nhưng không còn là con người của ngày trước. Cũng có những người đã đi qua rất nhiều nơi, đạt được nhiều thứ và gặp được nhiều người, nhưng bên trong vẫn chưa tìm được điểm mà mình thật sự muốn trở về.

Có lẽ khoảng cách khó vượt qua nhất không nằm giữa Odysseus và Ithaca, mà nằm giữa con người đã ra đi và con người còn lại sau tất cả những điều mình đã trải qua.

Trên hành trình ấy, Odysseus liên tục phải đối diện với những lựa chọn. Có lựa chọn xuất phát từ nhu cầu sinh tồn, có lựa chọn liên quan đến lòng kiêu hãnh, có lựa chọn bị tác động bởi khao khát, nỗi sợ hay những cám dỗ rất con người.

Mình không nghĩ câu chuyện chỉ đơn giản muốn phân chia đâu là người mạnh mẽ, đâu là người yếu đuối; đâu là lựa chọn đúng và đâu là lựa chọn sai. Bởi trong đời sống thực, phần lớn những lựa chọn quan trọng đều không rõ ràng đến vậy.

Có những quyết định đúng ở một thời điểm nhưng trở nên không còn phù hợp ở một thời điểm khác. Có những cái giá một người sẵn sàng trả vì trách nhiệm, hoàn cảnh hoặc điều họ đang theo đuổi. Và cũng có những lựa chọn chỉ khi đi qua đủ lâu, người ta mới hiểu nó đã thay đổi mình như thế nào.

Cùng đứng trước một cơ hội hay một ngã rẽ, có người biết mình cần từ chối điều gì để tiếp tục con đường. Có người tưởng rằng mình chỉ đang dừng lại trong một thời gian ngắn, nhưng rồi dần quên mất nơi mình từng muốn đến. Có người đi rất xa mới nhận ra thứ mình tìm kiếm vẫn luôn gắn với một phần sâu kín trong chính mình.

Có lẽ vì làm trong ngành truyền thông và có cơ hội tiếp xúc với nhiều người làm nội dung, nghệ thuật và sáng tạo, nên những lựa chọn trên hành trình của Odysseus cũng khiến mình liên tưởng đến công việc.

Đây là một lĩnh vực luôn mở ra nhiều khả năng: một dự án lớn hơn, một lời mời hấp dẫn hơn, một lượng khán giả rộng hơn hay một hướng đi có thể đưa mình đến những vị trí mới. Bản thân những cơ hội ấy không tốt hay xấu, và việc thích nghi, thử sức hoặc chấp nhận một số đánh đổi cũng là một phần tự nhiên của quá trình trưởng thành trong nghề.

Điều đáng suy nghĩ có lẽ không nằm ở việc một người có nên nắm lấy cơ hội hay không, mà ở chỗ họ có đủ tỉnh táo để hiểu mình đang lựa chọn điều gì và lựa chọn ấy có thể âm thầm thay đổi mình ra sao. Có những cái giá giúp mình trưởng thành, nhưng cũng có những sự thỏa hiệp, nếu lặp lại đủ lâu, sẽ khiến mình dần rời xa lý do ban đầu đã khiến mình bắt đầu, gần giống với điều người ta vẫn gọi là “sold your soul”: đạt được một thứ ở bên ngoài nhưng phải đánh đổi phần cốt lõi bên trong.

Có lẽ thế mà hành trình không chỉ được tạo nên bởi những nơi mình đã đến, mà còn bởi cách mình đi qua từng cơ hội, cám dỗ và ngã rẽ mà vẫn nhận ra điều gì là quan trọng, cũng như điều gì mình không muốn đánh mất.

Những quyết định bên ngoài thường phần nào phản ánh thế giới bên trong của một người: điều họ tin, thứ họ sợ mất, điều họ khao khát và cách họ nhìn nhận chính mình. Vì vậy, The Odyssey với mình không chỉ là câu chuyện về một người đàn ông lênh đênh suốt nhiều năm để tìm đường về nhà. Mình đọc nó như câu chuyện về một con người liên tục bị thử thách, đôi khi lạc hướng, đôi khi gây ra những hệ quả từ chính lựa chọn của mình, rồi phải học cách nhìn lại bản thân sau từng mất mát.

Hành trình ấy không nhất thiết khiến Odysseus trở nên hoàn hảo hơn. Có lẽ điều đáng quan tâm hơn là sau tất cả những điều đã trải qua, ông còn có thể nhận ra mình đang cố gắng trở về với điều gì.

Cuối phim, bên cạnh cảm giác mãn nhãn của một tác phẩm điện ảnh có quy mô lớn, khán giả trong rạp đã dành cho bộ phim những tràng pháo tay. Mình không thể biết chính xác mỗi người đã nghĩ gì vào khoảnh khắc ấy. Nhưng có lẽ, ở những mức độ khác nhau, nhiều người đã nhìn thấy một phần hành trình của chính mình trong câu chuyện.

Chúng ta không phải vượt biển, đối đầu với quái vật hay lưu lạc nhiều năm như Odysseus. Nhưng mỗi người đều có những vùng biển riêng phải-đi-qua. Có những giai đoạn mình không biết con đường phía trước dẫn đến đâu. Có những lựa chọn tưởng như rất nhỏ nhưng âm thầm thay đổi hướng đi. Có những thứ mình chỉ hiểu được giá trị sau khi đã từng đứng trước nguy cơ đánh mất nó.

Và cũng có những lúc, sau một quãng thời gian quá bận rộn, mình nhận ra điều mình cần không phải là thêm một mục tiêu hay một cơ hội mới, mà chỉ là một khoảng tạm dừng để nhớ lại mình đang đi đâu và muốn trở về với điều gì.

Với những ai yêu thần thoại, thích những tác phẩm có nhiều tầng nghĩa và sẵn sàng để những câu hỏi của bộ phim tiếp tục ở lại sau khi màn hình đã tối, The Odyssey là một trải nghiệm đáng để tự mình bước vào.

Còn với mình, điều đọng lại sau bộ phim là một suy nghĩ:

Có lẽ hành trình quan trọng nhất của một đời người không chỉ nằm ở việc mình đã đi được bao xa, mà còn nằm ở khả năng nhận ra mình đang trở thành ai trên đường đi. Sau tất cả những nơi đã đi qua, những điều đã đạt được, những cơ hội đã bước vào và những phiên bản mình từng trở thành, liệu mình có còn nhận ra con đường trở về với phần cốt lõi bên trong mình hay không?

Bởi ai trong chúng ta cũng đang đi qua một cuộc Odyssey của riêng mình. Có những hành trình nhìn từ bên ngoài giống như đang tiến rất xa về phía trước. Nhưng ở một tầng sâu hơn, đó lại là hành trình học cách không đánh mất đường trở về.

🔴 Nếu bạn muốn rèn luyện khả năng quan sát, phân tích và diễn giải góc nhìn từ những chất liệu gần gũi như hiện tượng xã hội, điện ảnh, nghệ thuật và đời sống, bạn có thể tìm hiểu thêm về The Dots - Tư duy cấu trúc & Diễn giải góc nhìn.

Đây là chương trình thực hành được tổ chức hằng năm, nơi người học không chỉ tiếp nhận kiến thức, mà trực tiếp tập cách tách vấn đề, nhận ra mối liên hệ giữa các dữ kiện và diễn đạt điều mình nhìn thấy một cách rõ ràng, có căn cứ. Thông tin về chương trình và các đợt đăng ký tiếp theo được cập nhật tại đây.

Xem thông tin chi tiết The Dots

MERA CAO · THE QUIET INFLUENCE
Notes on personal branding, content & one-person business.
Blog / Website / Fanpage