#33 Wat we van de Belgen kunnen leren: "Alles lijkt erop te wijzen dat in de toekomst de invloed van internet op ons dagelijks leven zeer groot zal worden"

Welkom, goed dat je weer Mediakompas leest.

Ik geloof nog niet dat ik het veel over vibecoding heb gehad. Mede omdat ik het nog niet veel voorbij zie komen in de daadwerkelijke praktijk: de journalistieke eindproducten. Toch liggen hier echt heel veel kansen. Dat werd mij duidelijk toen ik vorige week (tijdens de Future Media Hubs bijeenkomst) een presentatie kreeg van VRT Innovatie-expert Tim Van Lier. Een man met een bak aan ervaring én bovendien: Belg. En voor de Nederlandse lezers onder ons: voor wie denkt dat er alleen maar goede patat (of friet) uit België komt, die heeft echt het flink mis. Ik kijk heel erg graag naar wat onze Zuiderburen doen. En we hebben altijd een mooie vorm van wederzijds respect.

Het grote voordeel van de Belgen: alle innovatie bij de Publieke zit gebundeld. Hier (bij de NPO en de omroepen) moeten we de poen verdelen, en dus ook de kracht. De Belgen hebben dat maffe (maar soms ook leuke) omroepsysteem niet. Groot nadeel: ze zijn daarmee wel meer een tanker, daar waar wij ongeveer tien speedbootjes zijn.

• 80% van de gebruikers heeft soms vragen na nieuwsconsumptie

• Gebruikersbehoefte: meer context, duiding, perspectief en impact

• Implicatie: traditionele nieuwsformats (artikel, video) voldoen onvoldoende

• Kernvraag: hoe ontwerp je AI-ervaringen die begrip vergroten?

• Kans: Tools als Gemini Canvas en NotebookLM, maar ook Claude Code en Claude Design maken snelle conceptontwikkeling mogelijk

• Redactie- en productteams kunnen zelf experimenteren

• Sneller leren van gebruikers wordt kerncompetentie

• Het belangrijkste: Voor publieke media: kans om relevantie niet te verliezen en/of terug te winnen via betere duiding

Om het werk van Tim en zijn collega’s beter te begrijpen sprak ik hem deze week 1-op-1 voor deze nieuwsbrief, Mediakompas.

Ik wens je een fijne week!

Ik ga nu bijna 20 jaar mee in het medialandschap. Voornamelijk gericht op online. Het maken van websites, het bouwen van communities en het opzetten van social strategieën. Voor het bouwen van een website of een platform kostte het voorheen veel tijd, energie en dus geld van UX’ers om een geschikt klikbaar model te krijgen van je nieuwe platform. En eigenlijk stond, als je eenmaal zover was, veel ook al vast. En kon je nog wat details aanpassen. Vibecoden zorgt ervoor dat je nu totaal verschillende prototypes kunt testen en echt fundamentele keuzes met je publiek kunt maken. Vijf vragen én antwoorden aan Tim Van Lier over hoe VRT Innovatie dit aanpakt met AI en vibecoding.

“We geloven dat we moeten meegaan met AI om als omroep relevant te blijven, nu tools als ChatGPT steeds vaker gebruikt worden voor informatie.”

“Maar voor ons gaat het breder dan alleen experimenteren met technologie. We moeten zelf begrijpen wat AI kan, zodat we sterker staan in onderhandelingen met grote AI-spelers én zodat we zelf nieuwe media-ervaringen kunnen ontwikkelen die beter inspelen op de noden van ons publiek.”

“Onze strategie is tweeledig: verkennen of aanwezigheid op die platformen een meerwaarde kan zijn, sowieso onder voorwaarden, en tegelijkertijd onze eigen content verrijken met AI om het persoonlijker en toegankelijker te maken.”

“Waarom we dan specifiek met vibecoding aan de slag gaan? Omdat het een snelle manier is om tastbare concepten te bouwen en te testen met en voor Vlamingen. De technologie maakt een verschuiving mogelijk van klassieke eenrichtingscommunicatie naar meer tweerichtingsverkeer, waarbij we media meer samen met de gebruiker ontwikkelen.”

“Ik geloof dat de VRT het verschil kan maken door te steunen op haar sterke punten: het hoge vertrouwen van het publiek en een groot journalistiek apparaat.”

“De sleutel is volgens mij een mentaliteitsverandering: van media ‘zenden’ naar een ‘community-driven’ facilitator zijn die mensen helpt nieuws te begrijpen en gidst door een zee van informatie.”

“Het zou een goede evolutie zijn dat VRT meer inzet op het worden van een soort ‘mediatorbedrijf’. Naast media maken kan een publieke omroep ook een middel zijn om burgers en communities te ondersteunen, bijvoorbeeld in het begrijpen van nieuws of zelfs in het mee vormgeven van media.”

“Dat is geen project van zes maanden, maar een langetermijnvisie van minstens vijf jaar. En eerlijk gezegd liggen hierin ook kansen voor commerciële omroepen.”

“De grootste tijdswinst zit in het zeer snel omzetten van ideeën naar tastbare producten voor gebruikerstesten, in plaats van lange UX-processen met bijvoorbeeld Figma.”

“We kunnen nu vier prototypes tonen aan eindgebruikers en management, in plaats van één. Bovendien bevatten die prototypes meteen echte content.”

“Maar de winst zit ook in sneller ontdekken wat níét werkt. Vibecoding helpt om sneller hypotheses te testen, zodat de echte developers later gerichter kunnen bouwen en minder tijd verliezen aan experimenten en prototypes. Het helpt dus om betere keuzes te maken voor toekomstige diensten.”

“De grootste uitdaging blijft wel de stap van gevalideerd prototype naar effectieve implementatie. De rest van de organisatie beweegt trager en moet overtuigd worden van de noodzaak. Bovendien komt er in productie veel meer kijken: risicoanalyses, architectuur, integraties.”

“Op dit moment vrees ik van wel. Ik ben er 90 procent zeker van dat developers de code niet één op één zullen overnemen.”

“Het moet aansluiten op bestaande architectuur en specifieke API’s gebruiken. Een mogelijke oplossing is een organisatiebreed framework voor vibecoding, met een gedeelde toolbox en gedeelde API’s.”

“Een UX’er bij ons experimenteert al met manieren om die kloof te overbruggen, maar dat is complexer bij dynamische LLM-interfaces dan bij klassieke webdesignflows.”

“Tegelijkertijd gaat integratie vandaag al sneller omdat developers zelf ook AI-tools gebruiken. Met vibecoding kom je ver, maar uiteindelijk moet alles gekoppeld worden aan analytics, cookiemodules, videoplayers en andere bestaande systemen. Dat vereist voorlopig nog echt handwerk.”

“Een van de concepten die ik ga presenteren, is een gepersonaliseerd artikel over online oplichting. De gebruiker duidt aan welke platformen en oplichtingsvormen relevant zijn, waarna het systeem een artikel met een concreet actieplan genereert.”

“De content is gebaseerd op onze eigen artikelen die als input aan de LLM zijn meegegeven. Dat persoonlijke en actiegerichte aspect sprak testgebruikers sterk aan.”

“Een ander concept is Nieuws Notes: de mogelijkheid om extra informatie op te vragen over een artikel of dossier, bijvoorbeeld in de vorm van een tijdlijn, verschillende perspectieven of een samenvatting.”

“De nieuwsgebruiker bouwt zo eigenlijk zijn eigen dashboard met geaggregeerde informatie rond een onderwerp. Het moet zorgen voor overzicht op maat van de gebruiker.”

“Voor deze prototypes komt de data grotendeels uit ons eigen archief, maar de LLM vult soms nog eigen informatie aan. Die markeren we in cyaan. Testgebruikers blijken dat trouwens te appreciëren, zolang we daar transparant over zijn.”

“Het is dus nog geen pure RAG-oplossing, hoewel we dat voor de gebruikerstesten wel probeerden na te bootsen. Om zulke toepassingen echt in productie te brengen, zijn er nog heel wat bijkomende stappen nodig. Dit waren alvast leerrijke eerste experimenten”

Sneller betere prototypes maken is één ding, maar ze ook gecontroleerd kunnen testen is minstens zo belangrijk aldus Tim. Daarom investeert VRT Innovatie ook in een eigen testpanel: het Innovatielab van VRT. Wie interesse heeft om mee te testen, kan zich hier aanmelden:
https://vrt.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_1GrNaHWXLUvlgvY

Hier een aantal previews van de concepten:

“Ik kan nog niet alles laten zien, maar dit zijn voorbeelden van interactieve artikelen die we met onze eigen data en die van een LLM kunnen bouwen. Mensen kunnen vragen stellen aan de content, maar het ook personaliseren, waardoor het ook actionable wordt.”

Het moge duidelijk zijn dat de VRT volop innoveert. En we veel van elkaar kunnen leren. Ter lering en vermaak hier de VRT over de introductie van het internet in België. Toen zagen ze al dat het weleens groot kon worden.

Alles lijkt erop te wijzen dat in de toekomst de invloed van dit medium op ons dagelijks leven zeer groot zal worden. -VRT Journaal in 1995 (bron VRT Heimwee)

• AI in de liefde. In mijn vrijgezelle periode was ik een trouwe kijker van Lang Leve de Liefde. Het datingprogramma waarin twee onbekenden minimaal 24 uur samen worden opgesloten om te ontdekken of er een vonk ontstaat. In de voormalige villa van De Gouden Kooi in Laren nog wel. Funfact: ik ben ooit bijna kandidaat geweest nadat een vriend me had opgegeven. Ik kwam door de eerste selectie, maar trok zelf vrij vlot de stekker eruit. Waarom ik hieraan moet denken? Omdat Talpa deze week een van de eerste Nederlandse AI-toepassingen laat zien die niet in een innovatielab blijft hangen, maar daadwerkelijk onderdeel wordt van een dagelijks tv-format.

  
  In de nieuwe ‘Lang Leve de Toekomst Booth’ krijgen deelnemers AI-gegenereerde toekomstbeelden van zichzelf te zien: trouwen, samen reizen, een huis kopen. De toepassing gebruikt persoonlijke informatie van kandidaten om gepersonaliseerde scenario’s te genereren die passen bij hun leven en interesses.

  AI wordt hier onderdeel van storytelling en kijkersbeleving. En precies dát zie je nog weinig gebeuren in medialand. Er wordt veel gepraat over AI, veel getest, veel pilots gebouwd, maar relatief weinig haalt daadwerkelijk de productieomgeving. ➜ Bekijk video

• Focus op mindset. Misschien heb ik onder een steen geleefd, maar ik hoorde afgelopen week de vermakelijke, maar zeker ook interessante podcast De Boardroom. Aanleiding was dat mijn BNNVARA-innovatiecollega Maartje Sol-van Beuningen te gast was. Naast haar verhalen en die van Oscar Kneppers (Ondernemer, mentor & oprichter van o.a. Bright en Rockstart) vielen mij vooral de volgende uitspraken op:

  1. Vertraging is het nieuwe snel
     In een overgestimuleerde wereld kan het bewust creëren van vertraging een uiterst effectieve manier zijn om aandacht te trekken en een memorabele ervaring te bieden.

  2. Hyperpersonalisatie is een tweesnijdend zwaard
     AI maakt 1-op-1-marketing mogelijk met veel potentie, maar roept ook weerstand en ‘contentmoeheid’ op. De menselijke wenselijkheid moet worden afgewogen tegen de technische mogelijkheid.

  3. Herdefinieer succesmetrics
     Verlaat rigide, oude KPI’s. Focus op metrics die de werkelijke waarde meten, zoals betrokkenheid of learnings, in plaats van oppervlakkige ‘vanity metrics’.

  4. Creëer actief psychologische veiligheid
     De perceptiekloof tussen management en werkvloer is reëel. Leiders moeten een omgeving bouwen waarin fouten openlijk besproken worden, wat aantoonbaar leidt tot betere prestaties.

  5. Deze is top voor communitymakers: Focus op gedeelde mindset, niet op demografie
     Om echt verbinding te maken, moeten leiders verder kijken dan oppervlakkige data en zich richten op gedeelde waarden en drijfveren die mensen verbinden.

  6. Authenticiteit is de menselijke kern
     In het AI-tijdperk is ‘echtheid’ een strategisch voordeel. Dat betekent niet perfectie, maar het tonen van de rauwe, menselijke en soms imperfecte essentie van een merk of persoon.

  7. De toekomst is nu (en onwennig)
     De snelheid van technologische vooruitgang is ongekend. Dit vraagt om een mindset van continue adaptatie en het omarmen van het onwennige gevoel dat bij groei en verandering hoort.

• Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. De podcast “Prompt: Vertrouwen”, een driedelige wetenschappelijke serie gepresenteerd door Mijke Slot en Arne van Lienden, onderzoekt de houding van het nieuwspubliek ten opzichte van AI in de journalistiek. De centrale vraag is hoe nieuwsorganisaties het vertrouwen van het publiek kunnen behouden in een tijdperk van toenemend AI-gebruik. De podcast komt voor deze nieuwsbrief op een mooi moment omdat dit thema ook terugkomt in het verhaal van Tim Van Lier. Daarnaast is het écht goed dat het niet alleen praten ‘over’ is maar ook ‘mét’. Tenminste: er is onderzoek gedaan en dat wordt besproken. En dat maakt het waardevol. Juist omdat het over AI in de journalistiek gaat en het vertrouwen daarin, heb ik met mijzelf als ‘Human in the loop’ aantekeningen gemaakt bij deze aflevering, uitgewerkt door Plaud. ➜ Luister de podcast

• Roast. Afgelopen week werden De Tegels 2025 uitgereikt. Follow the Money won in de categorie Nieuws voor het onderzoek naar Bolle Jos in Sierra Leone. Onderzoek: BOOS, Investico en het Nederlands Dagblad voor hun onthulling over een christelijke stichting die wapens kocht voor Israëlische kolonisten. Talent: Benji Heerschop van Pointer Checkt. Internationaal: CNN en Trouw (e.a.) over oorlogsmisdaden in Soedan. Roel Maalderink sloot de avond af met een roast. Beelden daarvan deelde hij op zijn Instagram: