Tegenstrijdig belang na Omines Services

Ondernemingsrecht | Tegenstrijdig belang | Omines Services

Het leerstuk tegenstrijdig belang houdt de gemoederen flink bezig. In een recente zaak komt de Ondernemingskamer met een overzichtscollege. Timmerman en Leijten (JOR 2022/175) hebben daar vervolgens kritiek op. Zij stellen dat de OK het onnodig ingewikkeld maakt, met name door de introductie van een onderscheid tussen de begrippen ‘tegenstrijdig belang’ en ‘belangenverstrengeling’.

Hoogste tijd voor wat visuele duiding, met dank aan Olivier Schotel voor het kritisch meedenken.

Bestuurders dienen het belang van de rechtspersoon te dienen. Het komt voor dat een bestuurder bij bepaalde transactie van de rechtspersoon een persoonlijk belang heeft. Bijvoorbeeld: de bestuurder gaat namens de vennootschap een transactie met zichzelf aan. De regels over tegenstrijdig belang bepalen hoe bestuurders moeten omgaan met dit soort situaties.

Enkele voorbeelden:

Bestuurder is familie van de wederpartij van de rechtspersoon.

Bestuurder gaat namens vennootschap een transactie met zichzelf aan

Dezelfde persoon is bestuurder van 2 rechtspersonen die een transactie aangaan

De civiele rechter en de Ondernemingskamer hanteren verschillende toetsingskaders bij het beoordelen van tegenstrijdig belangsituaties. De civiele rechter hanteert de onthoudingsregel, die ziet op externe verhoudingen. De OK past de zorgvuldigheidstoets toe, die gaat over interne verhoudingen. Hieronder vind je een beknopt historisch overzicht van de ontwikkeling van deze toetsingskaders.

De OK lost deze discrepantie tussen beide toetsingskaders op en introduceert een nevenschikking tussen de begrippen ‘belangenverstrengeling’ en ‘tegenstrijdig belang’. Alleen bij een tegenstrijdig belang dient de bestuurder zich te onthouden van beraadslaging en besluitvorming.

De OK legt verder niet uit wat de begrippen ‘belangenverstrengeling’ en ‘tegenstrijdig belang’ precies inhouden. Leijten bekritiseert de OK in zijn noot onder Flevo Berry en stelt dat ‘belangenverstrengeling niet anders of ruimer is dan ‘tegenstrijdig belang’ (JOR 2022/175).