Deliveroo dilemma: arbeidsovereenkomst of opdrachtovereenkomst?

Deze zaak tussen FNV en Deliveroo gaat over de vraag of de bezorgers van Deliveroo werkten op basis van een arbeidsovereenkomst of niet. Om die vraag te beantwoorden kijkt de rechter naar de elementen ‘arbeid’, ‘loon’, ‘in dienst’ en ‘gedurende zekere tijd’.

Het hof toetste deze 4 elementen en oordeelde (surprise surprise) dat er weldegelijk sprake was van een arbeidsovereenkomst. De Hoge Raad liet dit oordeel in stand. Hieronder vind je een overzichtelijk schema met de standpunten van Deliveroo en de bijbehorende beoordeling door de rechter.

Standpunt Deliveroo

• Stelt dat bezorgers vrij zijn om een opdracht al dan niet te aanvaarden.

• Stelt dat de arbeid van bezorgers geen kernarbeid is voor de bedrijfsvoering.

• Wijst erop dat bezorgers zich vrij mogen laten vervangen.

• Betoogt dat het geen invloed uitoefent op de wijze waarop bezorgers hun werkzaamheden verrichten.

• Verklaart dat onder het Free Login-systeem aan het weigeren van een aangeboden bestelling geen nadelige consequenties worden verbonden.

Oordeel rechter

• Erkent dat het Free Login-systeem bezorgers een grote mate van vrijheid geeft.

• Erkent dat er een vervangingsmogelijkheid is, zowel contractueel als in de praktijk.

• Stelt vast dat niet is komen vast te staan dat Deliveroo invloed kan uitoefenen op de wijze waarop bezorgers hun werkzaamheden verrichten met betrekking tot het algoritme 'Frank'.

• Bevestigt dat FNV niet heeft betwist dat een bezorger onder het Free Login-systeem een aangeboden bestelling kan weigeren zonder dat dit tot directe consequenties leidt.

Conclusie: omstandigheden wijzen op bestaan van arbeid.

Standpunt Deliveroo

• Betaalt bezorgers per afgeleverde bestelling, met een variabel bedrag afhankelijk van de lengte van de rit en mogelijke bonussen.

• Betaalt in principe elke twee weken uit aan bezorgers, met de mogelijkheid voor bezorgers om directe betaling te verzoeken tegen een vergoeding.

• Stelt dat bezorgers wel invloed hebben op het loon via de zogenaamde "multiplier" in tijden van hoge vraag en laag aanbod van bezorgers.

• Verklaart dat 67% van de bezorgers 'hobbymatig' werkt en daarom niet btw-plichtig is.

Oordeel rechter

• Automatische tweewekelijkse betalingen lijkt meer op een arbeidsovereenkomst dan een opdrachtovereenkomst.

• Marktwerking die de loonhoogte wijzigt, maakt niet dat individuele bezorgers invloed hebben op de hoogte van het loon.

• Het ontbreken van ondernemerschap (btw-plicht) bij ruim tweederde van de bezorgers kan een indicatie vormen voor werknemerschap.

Conclusie: Loonbetaling wijst op aanwezigheid arbeidsovereenkomst.

Standpunt Deliveroo

• Stelt dat er geen gezagsrelatie aanwezig is tussen hen en bezorgers

• Wijst erop dat het bezorgers vrij staat de werkzaamheden uit te voeren op een wijze die hen goeddunkt, zoals het bepalen van de route.

• Stelt dat bezorgtijden niet worden voorgeschreven.

• Stelt dat zij een IT-bedrijf is en het bezorgen van maaltijden slechts van ondergeschikte betekenis is.

Oordeel rechter

• Vrijheid van bezorger om de route te bepalen is betrekkelijk, duidt niet op afwezigheid van arbeidsovereenkomst.

• Bezorging van maaltijden is een kernactiviteit van Deliveroo.

• Eenzijdige wijziging van contracten en organisatie duidt op gezag van Deliveroo.

• GPS-systeem geeft Deliveroo vergaande controlemogelijkheid en vorm van gezag.

• Grote bemoeienis met werkzaamheden door 'Frank'-algoritme.

• Bonussysteem en betaalmodel duiden op vergaande bemoeienis van Deliveroo met bezorgproces en vormen aanwijzing van gezag.

Conclusie: Omstandigheden wijzen op bestaan van gezagsrelatie.

• FNV: Stelt dat de gemiddelde duur van de opdrachten en het aantal gewerkte uren per maand het rechtsvermoeden van het bestaan van een arbeidsovereenkomst rechtvaardigt.

• Deliveroo: Betwist deze claim en stelt dat FNV geen onderbouwing heeft gegeven. Levert informatie over het aantal gewerkte uren per maand van sommige bezorgers, maar geeft geen inzicht in de gemiddelde omvang van werkzaamheden voor alle bezorgers.

• Oordeel van de rechter: Het hof gaat ervan uit dat op grond van artikel 7:610a BW sprake is van het rechtsvermoeden van de aanwezigheid van een arbeidsovereenkomst.

• FNV: Stelt dat de arbeid voor bezorgers niet van verwaarloosbare omvang is, verwijzend naar het criterium van minimaal 5 uur per week in de sociale zekerheidswetgeving.

• Deliveroo: Geeft aan dat 60% van de bezorgers ten minste één maand of meer geen bezorgingen verrichten. Levert echter geen inzicht in de gemiddelde omvang van de werkzaamheden voor alle bezorgers.

• Oordeel van de rechter: Het hof is van oordeel dat niet is gebleken dat de bezorgers die arbeid voor Deliveroo verrichten, dit in een verwaarloosbare omvang doen.

Conclusie: Er is voldaan aan het criterium dat de arbeid gedurende zekere tijd dient te worden verricht.