Jestem plotkarzem, łowcą, tancerzem. Są we mnie miliony

Można wskazać trzy style ciekawości, trzy typy zdobywania wiedzy przez użytkowników Wikipedii. Nie wchodząc w zawiłości badania, które objęły niemal 500 tys. osób z 50 krajów mamy:

1. Plotkarza (busybody), który porusza się zygzakiem, łącząc wiele odległych od siebie tematów.

2. Łowcę (hunter), który zgłębia jeden temat w obrębie wąskiej grupy powiązanych artykułów.

3. Tancerza (dancer) krążącego między odległymi dziedzinami, który syntetyzuje wiedzę, aby tworzyć nowe idee.

W krajach o wyższym poziomie wykształcenia i większej równości płci częściej spotyka się „plotkarzy”. W społeczeństwach o silnych strukturach patriarchalnych dominuje styl „łowcy”, co może wynikać z ograniczeń w swobodnej produkcji i wymianie wiedzy. - Ciekawość działa generalnie w ten sposób, że nie ograniczamy się do zebrania informacji, ale staramy się je połączyć w całość. To nie jest tak, że idziemy przez świat, zbierając kawałki informacji i wkładając je do kieszeni niczym kamyki – nowe informacje łączymy z tymi, które już znamy – mówi Danielle Bassett z University of Pennsylvania, współautorka badania.

Odnajduję się w każdym z typów, w zależności od tego, w jakim celu korzystam z Wikipedii. Gdy czytam o tancerzu, a mam słabość do dygresji, przypomina mi się scena tańca z filmu „Życie Chucka”, zaś cytowany tam Walt Whitman (I am large, I contain multitudes) rezonuje ze złożonością świata, którego reprezentacją w pewnym stopniu jest Wikipedia.

Mamy kryzys zaufania do social mediów, których algorytmy nakręcają polaryzację i przejmują władzę nad naszą prywatnością, co pokazała Sylwia Czubkowska książce „Bóg techy”. Wyzbywszy się złudzeń, gdy rozumiemy logikę działania big techów, szukamy alternatyw, bezpiecznych przystani dla twórców. - Substack w Polsce właśnie przechodzi swój tipping point - coś się rozlewa poza niszę - pisze Joanna frota Kurkowska, temat rozwija w podcaście z Moniką z TrendRadar .

Przemek Gerschmann, który jest w top 1 proc. autorów i publikuje tu konsekwentnie od trzech lat zauważa: - Ja się tu czuję jak w Internecie sprzed ery dominacji social mediów, kiedy po prostu czytałem tych ludzi, których ja lubiłem, a nie tych, co są wybrańcami algorytmów.

Chociaż jak uważa Bronek, Substack może nie oprzeć się presji algorytmów, dostrzega pierwsze pęknięcia na wizerunku medium. - Substack zostaje naszą platformą – nie z wiary, lecz z braku wyboru.

Niezmiennie podoba mi się metafora Hamisha McKenzie, współtwórcy Substacka, który przekonywał, że to najlepszy czas w historii, aby zakładać jednoosobowe imperia medialne - o czym pisałem tutaj.