Het voorrecht van een aanrecht

Ik ben een betonnen aanrecht. Dat klinkt misschien sterker dan ik ben. Mensen denken bij beton aan iets dat onverwoestbaar is. Dat is een misverstand. Een beetje citroensap laat me al verbleken.

Zij weet inmiddels dat beton ook zwakke plekken heeft. Een aanrecht mag best leven en sporen dragen van gebruik en veroudering. Dat vindt ze juist mooi. Toch smeert ze soms de uitgebeten plekken in met olie, om de sporen te verzachten zodat ik nog lang meega.

Ik heb ooit gehoord dat ik het enige recht van de vrouw werd genoemd. Zij vindt dat een achterhaalde en beledigende gedachte. Niet omdat ze niet graag aan mij staat. Integendeel. Ze kookt graag. Ze kan uren bezig zijn met groenten, deeg, messen, pannen en dingen waarvan ik de naam niet ken. Ze snijdt, kneedt, roert en wast af. Ze is dol op koken en bakken en leest kookboeken van voor naar achter. Ik schat dat ze er ongeveer vijfhonderd heeft. Ook doet ze ideeën op door Instagram-filmpjes en kookprogramma’s op tv.

Ze zorgt graag voor anderen. Dat deed ze blijkbaar al voordat ze kinderen had. Heel lang geleden nam ze ontslag als directiesecretaresse. Bij haar afscheid zeiden collega’s: ‘Daar gaat ons moedertje.’ Ze was nog geen dertig.

Ik ben haar werkplek, maar ook haar podium.

Ze heeft hier voor mijn neus bijvoorbeeld een restje zelfgemaakte tomatensoep met één gehaktballetje keer op keer laten vallen. Niet per ongeluk, bepaald niet.

Er stonden drie soepkommen vóór haar op de vloer. Ze wilde een zelfportret maken waarbij de soep precies in een van de kommen belandde. Doordat ze met haar ogen naar boven gericht lachte, kon ze niet zien waar de soep precies terechtkwam. Na elke opname moest ze de soep weer bij elkaar schrapen. Het was immers een klein restje. Ook het enige gehaktballetje. Totdat het goed was.

Ik heb daar eerlijk gezegd weinig van begrepen.

Zij noemt het kunst. Ze wil mensen laten nadenken over dingen die vanzelfsprekend lijken maar het vaak niet zijn. Ik noem het vooral veel werk voor één balletje.

Op de uiteindelijke foto zie je daar niets van. Ze staat er ontspannen en lachend op. Dat vind ik misschien nog het vreemdst. Je ziet niet hoeveel moeite iets heeft gekost. Je ziet alleen het resultaat. En misschien zie je niet eens wat ze er eigenlijk mee wil zeggen. Dat maakt haar niet zoveel uit, want ze vindt dat iedereen zelf mag weten wat die van kunst vindt en ook zijn eigen verhaal erbij mag maken.

Vorige week sneed ze zich aan de mandoline terwijl ze een komkommer schaafde. Ze had vlak daarvoor nog overwogen het hulpstuk te gebruiken. Dat deed ze niet. Daarna was ze vooral boos op zichzelf. Niet op de mandoline. Niet op mij. Op zichzelf.

Haar duim bleef dagenlang bloeden. Ze verbond de wond zelf. Natuurlijk deed ze dat zelf. Ze schreeuwde niet, huilde niet en raakte niet in paniek. Ze handelde zoals ze haar hele leven al handelt wanneer er iets moet gebeuren. Gewoon aanpakken. Ze wilde bovendien niemand belasten met de gevolgen. Een dag later kookte ze alweer, gewoon met een pleister om haar duim. Ze zei dat het wel meeviel.

Toen het bloed op me druppelde, moest ik aan de tomatensoep denken.

Vaak laat ze thee staan, koud geworden, omdat er iets tussendoor kwam. Ze drinkt het toch op. Koud.

Tegenwoordig doet ze trouwens kitchen counter workouts. Dat vind ik een interessante ontwikkeling. Ze doet oefeningen waarbij ze op mij steunt en mij gebruikt om zichzelf sterker te maken. Dat noem ik vooruitgang. Ooit was ik zogenaamd het enige recht van de vrouw. Nu ben ik onderdeel van de vrouwenbeweging.

Ze heeft een serie zelfportretten genaamd Domestic Goddess. Ik weet niet precies wat een godin hoort te doen, maar bij haar betekent het in ieder geval niet dat ze zich voorbeeldig gedraagt. Soms vind ik haar zelfs een beetje onheilspellend.

Ze zegt dat ze de spot drijft met de traditionele huisvrouw die ze in principe zelf ook is. Dat vind ik verwarrend. Ze lijkt haar stereotype tegelijkertijd te omarmen en onderuit te halen. Misschien kan dat alleen als je weet dat je méér bent dan het stereotype.

Ik denk dat ik begrijp wat ze bedoelt als ze zegt dat ze mensen wil laten nadenken. Ik kan me daarin verplaatsen, want ik ben immers ook zo’n vanzelfsprekend iets. Niemand staat ‘s morgens op en denkt: Wat fijn dat ik een aanrecht heb.

Vroeg in de ochtend komt ze als eerste naar mij. Ze zet thee en koffie. Al een jaar lang zeeft ze iedere ochtend trouw haar zelfgemaakte kefir. Deze drank schijnt heel gezond te zijn. De cultuur groeit letterlijk en figuurlijk de pan uit. Ze deelt de kefircultuur uit, vriest haar in en bedenkt recepten om zoveel mogelijk kefir te gebruiken. Ze kan moeilijk iets weggooien. Dat heb ik inmiddels wel begrepen. Ik ben er tenslotte ook nog steeds. Ze wrijft me liefdevol op met olie. Niet om mijn littekens uit te wissen, maar om ze wat zachter te maken.

Ik vind het een voorrecht om haar aanrecht te zijn. Niet omdat ik het enige recht van iemand ben. Zij en ik weten wel beter. Als die oerdomme opmerking over het enige recht van de vrouw in haar bijzijn hardop wordt gemaakt, reageert ze niet, maar denkt er het hare van.

Wat ze wel doet, is een zelfportret maken. Een woordeloos statement. Met mij.

Or, if you prefer, you can simply buy me a cup of tea.

Buy me a tea

Your support helps me to keep writing / photographing - Thank you!