Trước khi bước vào phiên giao dịch tôi sẽ kiểm tra lại tiêu chí này: cổ phiếu nào trong watchlist đang khỏe hơn mặt bằng chung?
Vì sao?
Vì các mẫu hình, tin tức, định giá đều không hiệu quả với các cổ phiếu yếu, và manh mối của dòng tiền thông minh chỉ được tìm thấy trên các cổ phiếu mạnh.
Phần lớn nhà đầu tư không trả lời được câu hỏi “mã nào đang thực sự khỏe hơn thị trường chung” một cách khách quan và chính xác. Họ thường trả lời bằng cảm giác “mã này đang khỏe”, “cổ phiếu kia có tin tốt”, “sóng ngành đang lên”. Cảm giác là yếu tố nhiễu, yếu và kém tin cậy nhất trong môi trường giao dịch tài chính, do vậy cần có một công cụ định lượng để xác nhận tiêu chí trên.
Bài này viết về một trong những bộ lọc đơn giản nhưng hữu hiệu nhất mà tôi dùng: RS Line - đường sức mạnh tương đối.
Nội dung gồm các phần:
Hãy nghĩ đến hình ảnh một huấn luyện viên đang đi tìm các chân sút cho đội tuyển quốc gia. Ông ấy không cần biết cầu thủ nào chăm chỉ nhất, cầu thủ nào có hoàn cảnh đáng thương nhất, cầu thủ nào từng là vua phá lưới trong các năm trước. Ông ấy chỉ cần biết một điều: những ai đang chạy nhanh hơn, sút tốt hơn, thủ mạnh hơn… phần còn lại trong mùa giải này.
Danh mục của chúng ta cũng vậy. Ta không cần bộ sưu tập các cổ phiếu khỏe của chu kỳ trước. Ta cần một đội hình ra sân. Nó chỉ nên bao gồm những cái tên nổi trội nhất trong đợt tuyển chọn lần này.
Vấn đề là bằng mắt thường rất khó phân biệt một cổ phiếu “đang tăng” với một cổ phiếu “đang tăng và mạnh hơn thị trường”. Cả hai đều làm ta thấy vui, nhưng chỉ một trong hai mới đáng để ta tập trung đặt cược vốn.
Đây là lúc RS Line thể hiện sức mạnh.
RS Line (Relative Strength Line) thường bị nhầm lẫn với chỉ báo RSI, nhưng đây là hai chỉ báo khác nhau. RS là tỷ số giữa giá cổ phiếu và một chỉ số tham chiếu (thường là VN-Index).
RS Line đi lên: cổ phiếu đang mạnh hơn thị trường.
RS Line đi xuống: cổ phiếu đang yếu hơn thị trường.
Điểm tinh tế nằm ở chỗ này: RS Line có thể đi lên ngay cả khi giá đang đi ngang, và có thể đi xuống ngay cả khi giá vẫn tăng. Vì nó đo sự tương quan của giá với chỉ số chứ không đo giá cả tuyệt đối.
Dưới đây là hai tình huống đáng giá nhất mà RS Line:
Giá đi ngang, RS Line hướng lên. Nghĩa là thị trường chung đang giảm, còn cổ phiếu này thì không chịu giảm theo. Nó đang âm thầm mạnh hơn phần còn lại. Đây thường là leader tiềm năng nhất khi thị trường tạo đáy - cái tên bật dậy đầu tiên và mạnh nhất.
Giá đang giảm, RS Line đi ngang. Đây là khi cả cổ phiếu lẫn thị trường đều giảm, nhưng thị trường giảm mạnh hơn. Cổ phiếu ta quan sát đang “chống chọi” tốt hơn mặt bằng chung. Đây là một trong những ứng viên sẽ tạo đáy trước thị trường.
Trong cả hai trường hợp nếu chỉ nhìn đường giá thì ta sẽ bỏ lỡ sự tương quan này. Còn nếu nhìn RS Line thì sẽ thấy dòng tiền thông minh đang hành động trong thị trường ảm đạm - trước khi bộc lộ ra thành một cây nến breakout khi thị trường chung tạo đáy.
Để đưa quan sát này thành một quy tắc, tôi thêm một đường SMA50 lên chính RS Line. Và tôi đặt tên cho thời điểm đường RS Line cắt lên SMA50 là “Pha Vượt Trội”.
Ý nghĩa của nó rất cụ thể: trong 50 phiên gần nhất, cổ phiếu đang mạnh hơn VN-Index một cách bền vững chứ không phải chỉ mạnh một hai phiên rồi thôi.
Đây là tín hiệu thường xuất hiện trước khi giá breakout với khối lượng lớn. Nó cho thấy dòng tiền lớn đang tích lũy sâu trong nền giá trước khi đám đông kịp nhận ra.
Và khi cổ phiếu đã vào Pha Vượt Trội, câu hỏi phần đầu tiên của tôi được tóm gọn lại thành:
“Cổ phiếu này có đang ở Pha Vượt Trội không?”
Nếu CÓ, và RS Line nằm trên SMA50 một cách rõ ràng: đây là ứng viên sáng giá. Việc còn lại chỉ là tìm điểm vào lệnh hợp lý và quản trị rủi ro.
Nếu KHÔNG: tại sao ta phải lãng phí vốn và sự chú ý vào nó, trong khi những cổ phiếu khác đang thể hiện sức mạnh thực sự?
1, VND. Đầu tháng 2/2025, khi phần lớn cổ phiếu thuộc nhóm chứng khoán chưa xuất hiện các dữ kiện giá tích cực thì RS Line của VND đã âm thầm cắt lên SMA50 - Pha Vượt Trội của VND chính thức xuất hiện. Sự kiện tradewar2 vào tháng 4 khiến nhiều cổ phiếu giảm sàn liên tiếp nhưng VND vẫn nằm trong pha vượt trội, giá cổ phiếu nhanh chóng hồi phục và lấy lại được đường SMA200, tạo nền giá kiến tạo đẹp. Đây là một tín hiệu sớm thể hiện rằng VND đang chống chọi lại đà bán tốt hơn thị trường chung.
Sau đó giá tiếp tục tích lũy, tôn trọng các đường trung bình, rồi tăng mạnh, RS Line liên tục lập đỉnh mới. Tính từ lúc RS Line cắt lên đến lúc cắt xuống SMA50, trong 7 tháng, VND tăng +90%.
2, VCG. Đầu năm 2025, RS Line vượt SMA50, xác nhận VCG có hơn 50 ngày vượt trội thị trường. Ngay sau đó giá đảo chiều xu hướng giảm dài hạn và vượt SMA200, chính thức vào pha tăng giá, với khối lượng được tổ chức tích lũy âm thầm ở vùng đầu sóng.
10 tháng sau, giá “mất đà” khi RS Line retest xuống dưới SMA50 - và cổ phiếu kết thúc sóng với hiệu suất +100%.
Điểm chung của cả hai không hẳn là con số lợi nhuận. Điểm chung là chúng đều có chung nhưng setup, đường đi giá quá giống nhau. Đây cũng là chân dung chung của hơn 300 cổ phiếu tôi đã backtest thủ công từ năm 2015-2025, tất cả đều đáp ứng các điều kiện này.
RS Line không chỉ nói cho ta biết khi nào nên đưa cổ phiếu vào watchlist, nó còn giúp chúng ta biết khi nào nên loại bỏ cổ phiếu ra khỏi danh mục.
Khi RS Line giảm, hồi phục chạm lại SMA50 sau đó lại tiếp tục xuyên thủng xuống dưới, đó là dấu hiệu cổ phiếu đang suy yếu sớm hơn thị trường chung. Quán tính đang chuyển sang phe bán. Đây là lúc bán giảm tỷ trọng, thoát lệnh hay ít nhất là không mua - trước khi sự suy yếu đó hiện rõ thành một chuỗi cây nến đỏ.
Ta không thiếu cổ phiếu để mua, ta chỉ đang có quá nhiều lựa chọn và phần lớn trong số đó là tầm thường. Việc của một nhà đầu tư giỏi không phải là tìm thêm ý tưởng, mà là loại bỏ những ý tưởng chưa đủ thuyết phục một cách kỷ luật và có hệ thống.
RS Line không phải chén thánh. Nó chỉ trả lời được một câu hỏi nhưng lại là câu hỏi quan trọng bậc nhất: cổ phiếu này có đang thực sự mạnh hơn thị trường không? Trả lời được câu đó một cách khách quan, đều đặn, chúng ta đã đứng trước phần đông nhà đầu tư trên thị trường rồi, một nơi mà có quá nhiều người sống bằng cảm giác và cảm nhận.
Danh mục theo dõi và danh mục chờ mua của chúng ta chỉ nên tập trung vào những cái tên mạnh nhất. Áp dụng nhất quán ta sẽ nhanh chóng thấy khác sự biệt giữa trading ngẫu hứng và trading theo những cổ phiếu thực sự mạnh hơn thị trường.
Đây là một phần trong chuỗi bài viết về Sổ Tay Hệ Thống Đầu Tư - Quy Trình, Công Cụ, Nguyên Tắc Vận Hành đang được hoàn thiện, xin mời Anh/Chị follow để đón đọc các nội dung sắp tới và chia sẻ đến bạn bè nếu thấy bài viết hữu ích.
Comments
Nothing yet. Say the first thing.
Sign in to join the conversation.