Reading · Khải Đơn · RSS Amplifier

Tôi chơi lướt sóng khoảng 10 năm.

Khác với nhiều môn thể thao trong nhà, thể thao ngoài trời có xu hướng đi gần với tính cách hay cuộc sống của người chơi, đôi khi biến thành chọn lựa sống hàng ngày của họ. Những người mê chạy bộ thỉnh thoảng sẽ đọc Murakami và quyển Tôi nói gì khi nói về chạy bộ của ông, như chậm rãi vượt qua từng cột mốc bằng sự kiên trì tự soi chiếu liên tục.

Người thích leo núi hay đọc David Roberts hoặc Jon Krakauer: phản tỉnh liên tục diễn ra khi thiên nhiên vượt qua giới hạn của người, sự mỏng manh của sự sống trước sự mỏng manh của thiên nhiên, thoáng hiện ra lộng lẫy, thoáng biến mất như chưa từng tồn tại.

Khi tập lướt sóng, tôi cố gắng tìm một tác giả nào đó viết về môn này. Barbarian Days: A Surfing Life của William Finnegan xuất hiện đầu tiên, đạt giải Pulitzer mảng thể thao, được ca ngợi là một trong những quyển viết tốt nhất về lướt sóng.

Đọc hết quyển đó, chân dung của môn thể thao này hiện ra: cá nhân, đàn ông, kẻ mạnh là kẻ có quyền, những cuộc đuổi theo con sóng to nhất, lớn nhất, nguy hiểm nhất để sau đó có thể nổ trong quán bar rằng họ đã lướt con sóng vĩ đại nhất, và đuổi theo các loại ma tuý.

Một người lướt sóng tôi quen chết vì dùng ma tuý quá liều.

Người bạn tôi sau chuyến đi tập đầu tiên, khẽ khàng quay về hỏi tôi: “ủa ai chơi môn này cũng vậy hả?” - Vì bạn được huấn luyện viên “mời” chơi thuốc sau buổi tập.

Tôi thường không thảo luận về điều này, vì thích gì hay xài gì là quyền của mỗi người. Người chơi thể thao ở mức cực đoan thường đi kèm với khao khát liên tục ở trên đỉnh của cơn hưng phấn (đã lên đỉnh thường không muốn xuống). Các loại thuốc từ nhẹ tới nặng là giải pháp họ chọn. Như người bạn tôi kể về huấn luyện viên, tôi biết áp lực của bạn đồng lứa, người cùng tập, có thể dẫn người tập đến sử dụng thuốc.

Những chuyến cắm trại mùa đông ngoài bãi biển thường kết thúc bằng đủ loại thuốc. Người chơi hào phóng vì họ mang tất cả những loại thuốc đó từ thành phố đến đại dương, để được quẩy hết nấc. Tôi có thể uống bia, vài ly rượu vang, và đi về ngủ.

Tất cả các loại chất kích thích, tất nhiên gồm cả bia, đều ảnh hưởng đến khả năng tập ngày kế tiếp. Cơ bắp rên rẩm khi bơi ra vùng nước lạnh. Cả người ì ạch như một khối thịt nặng. Người không còn năng lượng để tập sau những buổi tiệc tùng hết nấc ban đêm.

Lướt sóng phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, nhiệt độ không khí. Ở mỗi vùng biển, giờ chơi tối ưu thay đổi theo mùa. Ở Mexico và California, mùa đông sóng tốt nhất lúc sáng sớm và khi mặt trời sắp lặn, giữa ngày sóng thật tệ hại. Nếu uống quá nhiều, sáng hôm sau không ai có thể dậy đi tập.

Đôi khi, để có được một mùa chơi thật tốt, tôi bỏ không uống chai bia nào, nên thỉnh thoảng bị đẩy lùi khỏi nhóm hoặc lạc lõng giữa họ, vì không thử bất kỳ thứ gì.

Sau gần 10 năm tập, tôi càng ý thức rằng một bữa ăn thật đủ chất, uống thật nhiều nước cả ngày là điều kiện hàng đầu để có thể chơi tốt, cơ thể không đau đớn sau giờ tập, và không cần đến sự trợ giúp nào để thấy sảng khoái tận cùng.

Điều đó người tập cùng trang lứa không bao giờ kể cho bạn nghe.

Họ rủ bạn hút cùng điếu thuốc, chia một viên “kẹo”, rủ bạn uống đến say mèm. Họ không bao giờ nói với bạn điều gì sẽ giúp bạn chơi giỏi hơn và những động tác vụng về của người chơi trở thành trò cười của đám đông sau giờ tập. Đơn giản, vì lướt sóng là môn thể thao cá nhân, cái tôi duy nhất vận hành trong không gian này.

Ở đây bạn sẽ thấy những chàng trai thanh niên to khoẻ không nhường một phụ nữ nào. Bạn sẽ thấy những cô gái ăn mặc sexy lộng lẫy cãi nhau và đẩy một người lớn tuổi nếu ông lỡ ở trên đường lướt của họ. Những cuộc đấm nhau vì không hài lòng trên sóng. Cú drop-in ngạt thở vì có thể gây chấn thương cho người trước mặt, nhưng không ai quan tâm.

Lướt sóng giống như lái xe hơi, người chơi luôn tìm cách tuyên bố đây là “làn đường” của họ, con sóng của họ, hoặc xem đứa nào sợ quá mà “té” trước. Có lần tôi thấy cả hai thanh niên đều không ai chịu “té” trước, va vào nhau trong một quả sóng lớn. Hai chiếc ván một sứt ở đầu, một gãy fin.

Thỉnh thoảng tôi tự hỏi có phải mình đã sai khi chọn một môn thể thao thô lỗ đến vậy? - Hay vì nó hợp với sự… thô lỗ của tôi?

Lướt sóng thường đi kèm với tập yoga, sống kiểu “Ăn, Cầu Nguyện, Yêu”, đời mơ màng kiểu Bali (Bali là một kinh đô lớn hàng đầu thế giới của môn lướt sóng).

Nghĩa là môn này đi kèm với rất nhiều những kiểu tám chuyện “positive talk” trên biển, một loại đối thoại mà theo tôi hoàn toàn vô nghĩa, vô tri, vô thưởng vô phạt, tự huyễn hoặc bản thân, thậm chí có lúc vô lương tâm mà không hề hay biết.

Có dạo, tôi hay tập từ 5 giờ sáng, đến khoảng 5 giờ 30 sáng thì có một cô gái người Australia cũng ra tập. Thỉnh thoảng chờ sóng lâu, chỉ có tôi, cô và vài người khác. Cô bắt đầu nói những câu như: “Bạn có thấy chúng ta thật sự được ban ơn (#blessed) khi được đón bình minh tuyệt đẹp và an bình thế này không? Trong khi bao người khác đã phải đi làm thì ta chỉ cần ở đây, giữa biển khơi?”

Cô thường tìm ra sự đối lập giữa sự hưởng thụ cô có được và sự không có của người xung quanh, và nói to ra với đám đông trên biển, sau đó cười thành tiếng.

Cô thích chia sẻ đặc quyền mình có, như “tôi làm remote job, muốn làm lúc nào thì làm, nên tôi thường dành khoảnh khắc yên bình nhất trong ngày trên biển.”, hay “ở đây rẻ quá mà, so ra thì chỉ bằng tiền tôi đi làm móng ở Australia cũng có thể sống ở đây vài tuần.”

Sau một vài lần phải nghe những đối thoại này, tôi cố gắng bơi xa ra để tránh phải nghe cô chia sẻ về niềm vui tích cực buổi bình minh. Tôi cũng không cần phải hê lên là mình được #blessed cỡ nào, vì tôi phải đi làm mới có tiền để sống, không ai ban ơn cho cả.

Những Youtube lướt sóng thường dạy bạn nên chào hỏi và nói chuyện với thiên hạ như một kiểu “chào sân” mỗi khi đến bãi biển mới. Một số đi xa tới mức dặn dò bạn phải “lễ độ” với những tay chơi là dân địa phương, một kiểu thứ bậc cha chú trong các môn thể thao nặng cái tôi.

Nhiều bãi biển nổi tiếng trên thế giới vì dân chơi ở địa phương sẽ… đấm thằng nào dám lướt con sóng ngon hơn họ. Thậm chí, có một vài vận động viên lướt sóng nổi tiếng thế giới thú thật là mỗi khi họ đến bãi biển mới mà nổi tiếng, họ sẽ chọn ngày sóng xấu nhất, gió nhất, thấy gớm nhất, lúc dân địa phương không ai thèm tập thì ra tập.

Tôi lại tự hỏi vì sao mình lại “rơi” vào môn thể thao này? - Có đáng để phiền lòng cho chừng ấy rắc rối không? - Tôi cố gắng sống xa cách để được yên thân, xong lại dây vô một môn thể thao cực kỳ cạnh tranh và lộn xộn.

Tôi không thể hoà nhập trong đám đông của môn thể thao này (hay cũng như thông thường, tôi không hoà nhập được với đám đông nào hết). Có hành động thô lỗ xảy ra ngay cạnh mình, những sự bắt nạt thụ động, chờ thời cơ gây hại. Thỉnh thoảng sẽ có những cậu trai rú lên hù doạ khi tôi đang lướt ngang qua họ. Tôi giật mình ngã xuống, sẽ có người lao ra lướt đoạn kế tiếp. Cả đám được thể khúc khích chế giễu kẻ vừa ngã.

Đâu đó chừng vài lần như vậy, tôi quen với những âm thanh lạ, như tiếng rú, tiếng hét, hoặc đôi khi là… lời chửi tục vu vơ không nhắm vào ai. Tôi tập trung hết sức vào khi bắt đầu take-off, và lướt cho đến cuối bãi biển, không ngã vì bị giật mình nữa. Sau khi lướt sóng khoảng sáu năm, tôi không giật mình vì những biến số lạ như âm thanh hay sự thay đổi bất thường, tiếng gầm bất thường của sóng, tiếng chửi tục xung quanh, cuộc cãi vã gần đó, hay khi gió thình lình nổi lên. Kiểm soát bản thân để bình tĩnh. Hoàn toàn chú ý tới xung quanh để biết phản ứng, nhưng đồng thời phải phớt lờ tất cả để tập trung vào từng động tác trên sóng.

Lướt sóng gần giống với câu “ăn một bát cháo, chạy ba quãng đồng”. Nếu tính thời gian, số phút bạn thực sự lướt sóng có thể là 7-10 phút, một trong những con sóng dài nhất thế giới, trong ngày sóng đẹp nhất có thể cho bạn lướt… 5 phút. Hầu hết các đợt lướt kéo dài vài chục giây đến 1-2 phút. Thời gian còn lại người tập phải bơi ngược sóng để ra nơi sóng vỡ, bị sóng đánh hoặc bị dòng nước kéo ngược vào bờ. Một buổi tập thường kéo dài 2-3 giờ, phần lớn thời gian là sự vật lộn, vì vậy người tập nhấm nháp và trân quý mỗi đợt vài chục giây đó, và họ đôi khi gấu ó với nhau để giành một con sóng dài hơn vài giây.

Sự tranh giành này khiến nhiều người trở nên khó chịu, hung hãn sau giờ tập. Tôi không muốn điều đó xảy ra với mình. Tôi tập chơi lướt sóng buổi tối, khoảng từ 6 giờ chiều đến 8 giờ tối, khi không còn ai trên biển nữa.

Bãi biển trở nên kỳ bí khó diễn tả khi đêm xuống. Một khối đen ngòm từ trời xuống nước, đặc đến mức như đè lên vai, như có thể chạm vào. Những ngày trăng lên, biển dát đầy ánh sáng, như món quà bất ngờ, tôi có thể thấy rõ từng đợt sóng từ xa, hệt như ban ngày, có thể chuẩn bị, xác định vị trí và đón sóng. Ngày không trăng, ánh sáng từ đoàn tàu cá phía xa, đèn cao áp từ những thị trấn rất xa bên kia bờ trở thành ánh sáng hướng dẫn. Trong bóng đêm, tôi áng chừng độ đặc của bóng đêm với độ dâng cao của sóng. Màu trắng bạc đầu và độ dày của sóng vỡ cho biết độ mạnh.

Cơ thể căng ra vì sợ: nỗi sợ bóng đêm vô hình được dạy bằng truyện cổ tích, bằng những bộ phim phiêu lưu có cái chết của đoàn thuỷ thủ khi đêm ập xuống, bằng những miêu tả huyền thoại nhá nhem và khó ngửi của những nữ thần tìm kiếm kẻ bị lạc trên biển.

Sau vài tuần, cơ thể không còn gồng cứng vì sợ nữa, tôi bắt đầu nhìn thấy sao trên trời, thấy đèn pin của người câu cá ngồi trên bờ đá cao sát ngay bãi biển mình chơi, thấy chiếc thuyền câu mực ngoài xa chớp đèn và kéo lưới. Trong bóng đêm không chỉ có nỗi kinh hoàng đặc sệt, mà còn có những người im lặng đang làm việc của họ. Cuộc sống hiện diện trong bóng đêm. Điều bình thường này khó tả và thuyết phục cho chính mình nghe được khi ngồi trên chiếc ván lênh đênh trên mặt nước đen.

Ban đầu, tôi sử dụng đèn lặn biển để lướt sóng ban đêm. Ánh đèn sáng loà khiến tôi yên tâm phần nào, biết mình đang ở vị trí nào, con sóng có hình dạng ra sao. Nhưng lâu dần, tôi không cần đèn nữa. Ngay cả trong bóng tối đặc sệt, vẫn có những điểm ánh sáng khiến tôi nhìn thấy và biết mình di chuyển ra sao. Khi không có đèn nữa, ánh sáng li ti dưới đáy biển ngoi dần lên, lấp lánh trên ván, li ti trên ngón tay, vỡ ùm ra thành cả đợt phát sáng: đó là mùa bioluminescence ở những vùng biển ấm đang sinh sôi nảy nở.

Ở bãi biển không có nhiều nguy hiểm (đá lớn, sóng dâng bất thường, cá săn mồi lớn), khi điều kiện dễ chịu, tôi lướt sóng ban đêm. Không có buổi tối ngoài quán bia gạ nhau chơi thuốc, không uống đến say mèm ngoài bãi biển bên đống lửa trại, không gấu ó, không cả những ngợi ca tích cực độc hại buồn cười. Trong sự ồn ào của gió đêm và sóng, là sự im lặng nhất quán mà tôi luôn tìm thấy khi đeo dây vào chân và bơi ra biển: khi mặt trời lặn hết mình vào đáy biển.

Qua nhiều năm tháng, lướt sóng đúng là đã trở thành một phần cuộc sống của tôi. Giờ tôi có thể nói, tôi không muốn giống bất kỳ quyển sách nào viết về môn thể thao này: đi tìm con sóng mạo hiểm chết người, chơi đến cùng trước khi chết trẻ, hay gục ngã trên biển ở con sóng lớn nhất thế giới. Lướt sóng là môn thể thao ích kỷ và hung hãn như những người muốn biến biển thành đấu trường sinh tử. Tôi muốn được nhìn thấy biển trước khi thấy bóng của mình. Sóng biển đã dạy tôi biết khiêm cung trước con sóng nhỏ nhất, biết ngờ vực trước bờ biển cát vàng đơn giản nhất. Đó có thể trở thành nơi khiến ta thương tích và không kịp ân hận.

Trước biển, sự phản tỉnh đi kèm với bình tĩnh, sự mê muội biết dừng trước nỗi e dè. Lướt sóng, theo cách nào đó, cho phép tôi trở thành tròn vẹn hơn, không cần phải thoả hiệp, không cần phải nghe lời đám đông, không có chân lý nào ẩn hiện đằng sau những kẻ hung hãn muốn kiểm soát người yếu thế.

Tôi biết mình là kẻ yếu thế trước biển, và thường được chở che như lời hẹn bí mật.

Lướt sóng đêm và những điều không biết

Comments